Đưa hệ giá trị quốc gia vào cuộc sống: Trọng tâm mới trong phát triển văn hóa

Hệ giá trị gia đình (ấm no, hạnh phúc, tiến bộ, văn minh) là môi trường đầu tiên hình thành và nuôi dưỡng nhân cách con người.

Xác lập nền tảng giá trị cho phát triển đất nước

Ngày 2/7/2026, Thủ tướng Chính phủ ban hành Quyết định số 1189/QĐ-TTg phê duyệt Kế hoạch triển khai đồng bộ hệ giá trị quốc gia, hệ giá trị văn hóa, hệ giá trị gia đình và chuẩn mực con người Việt Nam.

Kế hoạch nhằm cụ thể hóa các chủ trương tại Nghị quyết Đại hội XIV của Đảng cùng các nghị quyết của Bộ Chính trị, Quốc hội và Chính phủ về phát triển văn hóa Việt Nam; đồng thời thiết lập cơ chế triển khai thống nhất từ Trung ương đến địa phương, gắn xây dựng thể chế với việc thực hành các giá trị trong đời sống xã hội.

Điểm đáng chú ý là việc triển khai không chỉ dừng ở công tác tuyên truyền mà hướng tới xây dựng các chuẩn mực ứng xử cụ thể, góp phần phát huy vai trò của văn hóa, gia đình và con người trong phát triển kinh tế - xã hội, bảo đảm quốc phòng, an ninh và hội nhập quốc tế.

Theo Kế hoạch, việc đưa các hệ giá trị vào thực tiễn sẽ góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, tăng sức đề kháng của xã hội trước các tác động tiêu cực, ngăn chặn suy thoái về tư tưởng, đạo đức, lối sống; đồng thời phát huy nguồn lực nội sinh và lợi thế cạnh tranh quốc gia từ văn hóa và con người Việt Nam.

Bốn hệ giá trị cốt lõi được xác định rõ

Một trong những nội dung nổi bật của Quyết định là lần đầu tiên các hệ giá trị được xác định rõ nội hàm và định hướng triển khai đồng bộ.

Hệ giá trị quốc gia gồm: Hòa bình - Thống nhất - Độc lập - Dân giàu - Nước mạnh - Dân chủ - Công bằng - Văn minh - Hạnh phúc.

Đây là hệ giá trị định hướng lý tưởng và khát vọng phát triển đất nước, góp phần bồi đắp lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, ý chí tự lực, tự cường và trách nhiệm bảo vệ Tổ quốc.

Hệ giá trị văn hóa gồm bốn giá trị cốt lõi: Dân tộc - Dân chủ - Nhân văn - Khoa học.

Những giá trị này hướng tới xây dựng nền tảng tinh thần của xã hội, nuôi dưỡng lòng nhân ái, trung thực, khoan dung, tư duy khoa học, năng lực sáng tạo và ý thức gìn giữ bản sắc văn hóa dân tộc.

Hệ giá trị gia đình được xác định là: Ấm no - Hạnh phúc - Tiến bộ - Văn minh.

Gia đình tiếp tục được khẳng định là môi trường đầu tiên hình thành nhân cách con người, vun đắp tình yêu thương, sự bình đẳng, trách nhiệm và gắn kết giữa các thành viên.

Trong khi đó, chuẩn mực con người Việt Nam gồm các phẩm chất: Yêu nước - Đoàn kết - Tự cường - Nghĩa tình - Trung thực - Trách nhiệm - Kỷ cương - Sáng tạo, đồng thời nhấn mạnh khát vọng cống hiến và vươn lên của mỗi cá nhân.

Thể chế hóa các hệ giá trị thành chuẩn mực trong từng lĩnh vực

Không dừng ở việc xác định nội dung, Kế hoạch yêu cầu các bộ, ngành và địa phương cụ thể hóa các hệ giá trị thành các quy tắc ứng xử, tiêu chí phù hợp với từng lĩnh vực, ngành nghề và nhóm đối tượng.

Đáng chú ý, việc xây dựng chính sách phát triển kinh tế - xã hội trong thời gian tới sẽ nghiên cứu lồng ghép các tiêu chí về hệ giá trị, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng kinh tế với phát triển văn hóa và con người.

Các cơ quan chức năng cũng được giao nghiên cứu xây dựng các mô hình thực hành hiệu quả để nhân rộng trong cộng đồng; đồng thời đánh giá tác động của các hệ giá trị trong quá trình xây dựng pháp luật, chiến lược, quy hoạch và các chương trình phát triển.

Đẩy mạnh tuyên truyền, giáo dục và chuyển đổi số trong lan tỏa giá trị

Theo Kế hoạch, công tác tuyên truyền sẽ được đổi mới theo hướng ngắn gọn, dễ hiểu, phù hợp với từng nhóm đối tượng.

Các nội dung giáo dục tập trung vào lòng yêu nước, tinh thần đoàn kết, trách nhiệm xã hội, ý thức thượng tôn pháp luật, đạo đức, kỹ năng sống, văn hóa công sở, văn hóa kinh doanh và nếp sống văn hóa trong gia đình.

Đáng chú ý, các thành tố của hệ giá trị sẽ được tích hợp vào chương trình giáo dục chính khóa, chương trình phát triển văn hóa đọc cũng như các hoạt động đào tạo, bồi dưỡng cán bộ văn hóa các cấp.

Song song với đó, Kế hoạch nhấn mạnh việc ứng dụng khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trong công tác tuyên truyền, quảng bá các hệ giá trị; đồng thời tăng cường truyền thông đối ngoại thông qua hệ thống cơ quan đại diện Việt Nam ở nước ngoài và cộng đồng người Việt Nam trên thế giới.

Phân công rõ trách nhiệm, bảo đảm nguồn lực triển khai

Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch được giao chủ trì triển khai Kế hoạch, hướng dẫn, đôn đốc các bộ, ngành và địa phương thực hiện; định kỳ báo cáo Thủ tướng Chính phủ kết quả trước ngày 25/12 hằng năm.

Các bộ, cơ quan ngang bộ có trách nhiệm xây dựng kế hoạch cụ thể theo chức năng, nhiệm vụ; lồng ghép việc thực hành các hệ giá trị vào chương trình, đề án đang triển khai và bảo đảm nguồn lực thực hiện.

Ủy ban nhân dân các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương xây dựng kế hoạch phù hợp với điều kiện thực tiễn địa phương, bố trí nhân lực, kinh phí, đồng thời đẩy mạnh xã hội hóa, huy động các nguồn lực hợp pháp để triển khai hiệu quả.

Bên cạnh đó, Ban Tuyên giáo và Dân vận Trung ương, Ủy ban Trung ương Mặt trận Tổ quốc Việt Nam, các tổ chức chính trị - xã hội, cơ quan báo chí, các viện nghiên cứu được đề nghị tăng cường tuyên truyền, xây dựng chuyên trang, chuyên mục, mô hình thực hành và bộ tiêu chí đánh giá việc triển khai các hệ giá trị trong xã hội.

Việc triển khai đồng bộ Kế hoạch không chỉ góp phần xây dựng môi trường văn hóa lành mạnh, củng cố nền tảng đạo đức xã hội mà còn tạo động lực để phát huy sức mạnh nội sinh của con người Việt Nam, nâng cao vị thế, hình ảnh quốc gia trong quá trình hội nhập và phát triển bền vững.