Sơn La đưa AI vào bài toán quản trị công bằng dữ liệu thật

Viễn thông Sơn La đảo đảm hạ tầng kỹ thuật Kho dữ liệu dùng chung, IOC phục vụ các vòng thi. (Ảnh: baosonla.vn)

Trong hai ngày 15 và 16/8, Cuộc thi Ứng dụng trí tuệ nhân tạo (AI) và khai thác Kho dữ liệu dùng chung tỉnh Sơn La năm 2026 sẽ chính thức diễn ra với sự tham gia của 16 đội đến từ các sở, ngành. Mỗi đội do lãnh đạo đơn vị trực tiếp làm đội trưởng, phối hợp với cán bộ chuyên môn và công nghệ thông tin xây dựng các kịch bản ứng dụng AI nhằm giải quyết những bài toán thực tiễn trong quản lý nhà nước.

AI được kiểm chứng trên dữ liệu thật và hệ thống vận hành thực tế

Điểm khác biệt của cuộc thi là các đội thi phải thao tác trực tiếp trên Kho dữ liệu dùng chung, Trung tâm Giám sát, điều hành thông minh (IOC) và Cổng Dữ liệu mở của tỉnh. Toàn bộ bài thi đều gắn với nhiệm vụ quản lý cụ thể của từng ngành, thay vì xây dựng các mô hình trình diễn độc lập.

Theo Ban Tổ chức, nội dung thi tập trung đánh giá khả năng khai thác dữ liệu, ứng dụng AI và tính khả thi khi triển khai vào thực tiễn. Mỗi đội phải xây dựng tối thiểu 10 kịch bản AI phục vụ quản lý nhà nước trên Kho dữ liệu dùng chung và IOC, đồng thời xây dựng ít nhất 5 kịch bản phục vụ người dân, doanh nghiệp thông qua Cổng Dữ liệu mở. Các giải pháp phải thể hiện đầy đủ quy trình từ chuẩn hóa dữ liệu, làm sạch, cập nhật đến phân tích, tạo kết quả đầu ra và giá trị mang lại trong hoạt động quản trị.

Là cơ quan thường trực Ban Tổ chức, Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Sơn La đã phối hợp với các doanh nghiệp công nghệ hoàn thiện hạ tầng kỹ thuật, Kho dữ liệu dùng chung, IOC, Cổng Dữ liệu mở cùng hệ thống đường truyền, chatbot AI và các bảng điều khiển phục vụ cuộc thi. Đến nay, toàn bộ hạ tầng và môi trường dữ liệu đã sẵn sàng.

Theo ông Phạm Quốc Chinh, Phó Giám đốc Sở Khoa học và Công nghệ tỉnh Sơn La, cuộc thi không chỉ đánh giá khả năng xây dựng giải pháp AI mà còn hướng tới hình thành phương thức quản trị dựa trên dữ liệu, giúp đội ngũ cán bộ, công chức từng bước khai thác AI trong thực hiện nhiệm vụ chuyên môn.

Từ cuộc thi đến mô hình quản trị số của chính quyền

Quá trình chuẩn bị đã tạo ra những chuyển biến rõ nét trong công tác quản lý dữ liệu tại các sở, ngành. Thay vì chỉ phục vụ lưu trữ, dữ liệu được rà soát, chuẩn hóa và tích hợp để sẵn sàng cho việc phân tích, dự báo và hỗ trợ ra quyết định bằng AI.

Tại Sở Nội vụ, đơn vị đã bổ sung 13 bảng dữ liệu, nâng tổng số lên 33 bảng và xây dựng gần 100 kịch bản ứng dụng AI trong quản lý cán bộ, công chức và cải cách hành chính. Theo đại diện đội thi, AI giúp giảm đáng kể khối lượng công việc kỹ thuật, cho phép cán bộ tập trung nhiều hơn vào công tác tham mưu và hoạch định chính sách.

Trong khi đó, Sở Giáo dục và Đào tạo lựa chọn các bài toán về quản lý trường học, đội ngũ giáo viên, chất lượng giáo dục và theo dõi tiến độ xây dựng trường đạt chuẩn quốc gia. Các kịch bản AI được kỳ vọng sẽ hỗ trợ lãnh đạo tổng hợp dữ liệu, phân tích xu hướng và nâng cao chất lượng dự báo trong quản lý ngành.

Ở lĩnh vực xây dựng, các giải pháp AI tập trung khai thác dữ liệu quy hoạch, cấp phép xây dựng và hạ tầng kỹ thuật nhằm theo dõi tiến độ dự án, cảnh báo các vấn đề phát sinh và trực quan hóa số liệu phục vụ chỉ đạo, điều hành.

Việc tổ chức cuộc thi theo mô hình "dữ liệu thật - bài toán thật - hệ thống thật" không chỉ là hoạt động chuyên môn mà còn là bước thử nghiệm mô hình ứng dụng AI trong khu vực công. Nếu các kịch bản được triển khai sau cuộc thi, đây sẽ là cơ sở để thúc đẩy quản trị dựa trên dữ liệu, nâng cao hiệu quả điều hành và từng bước hình thành nền hành chính số lấy dữ liệu và trí tuệ nhân tạo làm nền tảng phục vụ người dân, doanh nghiệp.