Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm: Thái Nguyên cần lấy khoa học công nghệ làm động lực phát triển

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao tặng Huân chương Lao động hạng Nhất cho Đảng bộ, Chính quyền và Nhân dân tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: thainguyen.gov.vn)

Tối 30/10, tại Quảng trường Võ Nguyên Giáp, tỉnh Thái Nguyên tổ chức Lễ kỷ niệm 195 năm Ngày thành lập tỉnh (4/11/1831 - 4/11/2026), đón nhận Huân chương Lao động hạng Nhất và khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề “Tráng ca miền gió ngàn - Tinh hoa trà Việt”. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm dự và phát biểu chỉ đạo tại chương trình.

Cùng dự có nguyên Tổng Bí thư Nông Đức Mạnh; các đồng chí lãnh đạo, nguyên lãnh đạo Đảng, Nhà nước, đại diện các ban, bộ, ngành Trung ương, địa phương, các tổ chức quốc tế, cộng đồng doanh nghiệp và đông đảo nhân dân.

Tại buổi lễ, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm trao Huân chương Lao động hạng Nhất tặng Đảng bộ, chính quyền và nhân dân các dân tộc tỉnh Thái Nguyên, ghi nhận những thành tích xuất sắc trong thu hút đầu tư, đóng góp vào phát triển kinh tế - xã hội của đất nước.

Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo tạo động lực phát triển mới

Phát biểu tại lễ kỷ niệm, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh, dấu mốc 195 năm thành lập tỉnh là dịp để Thái Nguyên nhìn lại chặng đường lịch sử, đồng thời xác định những định hướng phát triển dài hạn, hướng tới kỷ niệm 200 năm thành lập tỉnh vào năm 2031 và mục tiêu phát triển đất nước đến năm 2045.

Theo Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Thái Nguyên cần chuẩn bị nền tảng phát triển trong bối cảnh lợi thế lao động giá rẻ suy giảm, công nghệ thay đổi nhanh chóng và yêu cầu về bảo vệ môi trường ngày càng cao. Khát vọng trở thành tỉnh phát triển có thu nhập cao trước năm 2045 phải dựa trên năng suất lao động, trình độ khoa học công nghệ, năng lực đổi mới sáng tạo và chất lượng sống của nhân dân.

Để hiện thực hóa mục tiêu này, tỉnh cần xây dựng Đảng bộ trong sạch, vững mạnh, nâng cao năng lực lãnh đạo và chất lượng phục vụ nhân dân. Đặc biệt, sau hợp nhất, Thái Nguyên phải khắc phục tư duy cục bộ địa bàn cũ, thống nhất trong phân bổ nguồn lực, bảo đảm chính quyền địa phương hai cấp vận hành thông suốt, nâng cao năng lực cho cấp xã, nhất là tại các địa bàn vùng cao.

Đồng chí Lâm Thị Phương Thanh, Ủy viên Ban Chấp hành Trung ương Đảng, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch trao Chứng nhận ghi danh “Tri thức trồng và chế biến chè Thái Nguyên” vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia cho tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: thainguyen.gov.vn)

Một trong những định hướng quan trọng được Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề cập là nâng cao năng lực tự chủ của nền công nghiệp, lấy khoa học công nghệ và con người làm nền tảng. Thay vì chỉ chú trọng thu hút đầu tư, Thái Nguyên cần quan tâm nâng cao năng lực của doanh nghiệp trong nước và doanh nghiệp địa phương, giúp các đơn vị cải thiện trình độ kỹ thuật, đáp ứng tiêu chuẩn sản xuất và tham gia sâu hơn vào chuỗi cung ứng.

Việc hợp tác với các tập đoàn quốc tế cần gắn với chuyển giao tri thức, đào tạo kỹ sư, phát triển mạng lưới nhà cung ứng và thúc đẩy hoạt động nghiên cứu ngay tại địa phương. Đây là hướng đi quan trọng để tăng khả năng tham gia của doanh nghiệp nội địa vào chuỗi giá trị công nghiệp, giảm nguy cơ phụ thuộc vào một số doanh nghiệp hoặc sản phẩm chủ lực.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm cũng nhấn mạnh vai trò của Đại học Thái Nguyên trong việc gắn kết đào tạo, nghiên cứu khoa học với nhu cầu thực tiễn của doanh nghiệp. Tỉnh cần tạo điều kiện để nhân lực chất lượng cao phát huy năng lực, lập nghiệp và gắn bó lâu dài với địa phương; đồng thời thúc đẩy kinh tế tư nhân, tạo cơ hội để doanh nghiệp nhỏ và vừa phát triển.

Những định hướng này cho thấy yêu cầu chuyển đổi mô hình tăng trưởng của Thái Nguyên, từ dựa nhiều vào lợi thế đầu tư và lao động sang phát triển dựa trên năng suất, công nghệ, chất lượng nguồn nhân lực và năng lực đổi mới sáng tạo.

Phát triển hạ tầng đồng bộ gắn với bảo vệ môi trường và nâng cao chất lượng sống

Bên cạnh yêu cầu phát triển công nghiệp, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý Thái Nguyên cần tổ chức không gian phát triển thống nhất, hài hòa giữa công nghiệp, đô thị và sinh thái. Việc lựa chọn các công trình đầu tư phải căn cứ vào hiệu quả sử dụng và khả năng tạo động lực phát triển, tránh tình trạng đầu tư dàn trải, lãng phí nguồn lực.

Quy hoạch đô thị và khu công nghiệp cần tính toán đồng bộ các yếu tố về năng lượng, nhà ở, xử lý chất thải và khả năng thoát lũ. Đặc biệt, bảo vệ rừng đầu nguồn, lưu vực sông Cầu, hệ sinh thái hồ Ba Bể và hồ Núi Cốc không chỉ là trách nhiệm của riêng Thái Nguyên mà còn có ý nghĩa đối với các địa phương vùng hạ du.

Tỉnh cần chủ động dành không gian trữ nước, phòng ngừa ngập lụt, sạt lở; kiểm soát hoạt động khai thác khoáng sản và phục hồi môi trường. Đây là những yêu cầu đặt ra trong quá trình phát triển kinh tế, bảo đảm hài hòa giữa tăng trưởng, bảo vệ tài nguyên thiên nhiên và an toàn sinh thái.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm và các đại biểu đã tham quan không gian Phố trà, trưng bày ẩm thực và xúc tiến đầu tư tỉnh Thái Nguyên. (Ảnh: thainguyen.gov.vn)

Đối với lĩnh vực nông nghiệp và văn hóa, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm nhấn mạnh nhiệm vụ gìn giữ, nâng tầm giá trị trà Thái Nguyên. Tri thức trồng và chế biến chè Tân Cương cùng những vùng chè đặc sắc cần được bảo tồn thông qua truyền nghề, bảo vệ cảnh quan và tạo sinh kế ổn định cho người dân.

Để nâng cao giá trị sản phẩm, tỉnh cần hỗ trợ hợp tác xã, doanh nghiệp và hộ gia đình ứng dụng khoa học công nghệ từ sản xuất nguyên liệu đến chế biến; bảo vệ chỉ dẫn địa lý, ngăn chặn giả mạo xuất xứ và phát triển sản phẩm phù hợp với thị hiếu thị trường nhưng vẫn giữ được phẩm chất đặc trưng của trà Thái Nguyên.

Festival Trà Quốc tế cũng cần trở thành không gian kết nối người trồng chè, nghệ nhân, doanh nghiệp và bạn bè quốc tế, góp phần mở rộng thị trường, quảng bá thương hiệu trà Việt. Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm lưu ý việc tổ chức Festival phải văn minh, tiết kiệm, thân thiện với môi trường, bảo đảm người dân được tham gia và hưởng lợi. Hiệu quả của Festival cần được đánh giá bằng uy tín thương hiệu, khả năng mở rộng thị trường và thu nhập của người làm chè.

Cùng với phát triển kinh tế, tỉnh cần tạo cơ hội phát triển bình đẳng cho mọi người dân, bảo đảm tăng trưởng công nghiệp đi đôi với nhà ở, trường học, y tế và môi trường sống cho công nhân. Đối với vùng cao, cần ưu tiên khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu, giáo dục, đào tạo nghề và việc làm; quan tâm trẻ em vùng khó khăn, đồng bào giữ rừng và những người đang gìn giữ các giá trị di sản.

Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm yêu cầu các bộ, ngành Trung ương phối hợp tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc vượt thẩm quyền của địa phương, hỗ trợ Thái Nguyên thực hiện các nhiệm vụ phát triển vùng. Sự phát triển của tỉnh phải được thể hiện bằng những chuyển biến thực chất trong đời sống người dân ở cả đô thị, vùng cao và các địa bàn căn cứ cách mạng.

Nhấn mạnh tầm nhìn hướng tới dấu mốc 200 năm thành lập tỉnh vào năm 2031, Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm đề nghị Thái Nguyên phấn đấu trở thành địa phương có hạ tầng đồng bộ, quản trị hiện đại và chất lượng sống ngày càng cao. Đây không chỉ là mục tiêu về quy mô kinh tế mà còn là yêu cầu về năng lực quản lý, chất lượng môi trường, bản sắc văn hóa và cơ hội phát triển của mỗi người dân.

Cũng trong khuôn khổ chương trình, Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Lâm Thị Phương Thanh trao chứng nhận ghi danh “Tri thức trồng và chế biến chè Thái Nguyên” vào Danh mục Quốc gia về Di sản văn hóa phi vật thể cho tỉnh Thái Nguyên. Sự kiện ghi nhận những tri thức, kỹ năng và kinh nghiệm được cộng đồng gìn giữ, trao truyền qua nhiều thế hệ, đồng thời đặt ra yêu cầu tiếp tục bảo tồn và phát huy giá trị di sản trong đời sống đương đại.

Chương trình nghệ thuật đặc biệt khai mạc Festival Trà Quốc tế - Thái Nguyên năm 2026 với chủ đề “Tráng ca miền gió ngàn - Tinh hoa trà Việt” khép lại phần lễ, tôn vinh giá trị cây chè, văn hóa trà và thương hiệu “Thái Nguyên – Đệ nhất danh trà”, đồng thời giới thiệu hình ảnh một Thái Nguyên giàu truyền thống, năng động, đổi mới và hội nhập.