Ấn Độ còn cách bao xa để có thể tạo ra 'DeepSeek"' của riêng mình?
Khi Trung Quốc làm chấn động thị trường công nghệ toàn cầu với việc công ty khởi nghiệp DeepSeek ra mắt mô hình AI rẻ hơn và hiệu quả hơn vào đầu năm nay, một câu hỏi lớn đã xuất hiện: Liệu Ấn Độ, với dân số am hiểu công nghệ và tăng trưởng kinh tế ấn tượng, còn cách bao xa để có thể tự sản xuất các mô hình AI tiên tiến với chi phí cạnh tranh?
Cha đẻ của DeepSeek là ai? Các 'tinh hoa công nghệ' Trung Quốc nói gì trong cuộc gặp ông Tập? DeepSeek thúc đẩy làn sóng đầu tư dịch chuyển từ Ấn Độ sang Trung Quốc |
![]() |
Kunal Bahl, đồng sáng lập công ty đầu tư mạo hiểm Titan Capital, cho biết: “Sự xuất hiện của DeepSeek Ấn Độ có thể sẽ thông qua quan hệ đối tác công-tư trong vòng 4-5 năm tới”. Ảnh: Getty. |
Tiềm năng phát triển AI của Ấn Độ
Kunal Bahl, doanh nhân nổi tiếng, đồng sáng lập Titan Capital và Snapdeal, dự đoán: "Với thành công của Ấn Độ trong việc xây dựng, triển khai và mở rộng cơ sở hạ tầng kỹ thuật số công cộng... sự xuất hiện của "DeepSeek" Ấn Độ có thể sẽ thông qua quan hệ đối tác công-tư trong 4-5 năm tới".
Bahl đã chỉ ra các yếu tố có thể giúp Ấn Độ xây dựng các mô hình ngôn ngữ lớn (LLM) có sức hấp dẫn toàn cầu:
Phát triển ngành công nghiệp chip
Theo Bộ trưởng Thương mại Piyush Goyal cho biết Ấn Độ đang trên đà chế tạo con chip đầu tiên trong vòng hai năm; Reliance Industries đang xây dựng trung tâm dữ liệu khổng lồ tại Gujarat dưới sự lãnh đạo của CEO Mukesh Ambani; Các công ty bán dẫn Hoa Kỳ như Micron và AMD đang đầu tư vào Ấn Độ và Nvidia đã công bố quan hệ đối tác R&D với Reliance Industries, hứa hẹn cung cấp quyền truy cập vào chip Blackwell mới nhất
Bahl nhận xét: "Những quan hệ đối tác này công nhận vai trò quan trọng mà Ấn Độ sẽ đóng trong hệ sinh thái toàn cầu và tìm cách nắm bắt lợi thế đi đầu bằng cách liên kết với các tập đoàn lớn trong nước".
Đổi mới trong lĩnh vực AI
Sự đổi mới AI có thể đến từ các tập đoàn lớn của Ấn Độ như Reliance và Tata đang xây dựng các mô hình LLM đa phương thức cho các mục đích cụ thể; Reliance Jio, Tata Electronics, Adani Group, TCS và Infosys đang nhanh chóng trở thành những công ty công nghệ siêu quy mô của Ấn Độ.
Ngoài ra, thị trường Ấn Độ cũng đang thu hút sự chú ý của các gã khổng lồ công nghệ toàn cầu, đáng chú ý là Sam Altman của OpenAI đã gặp Bộ trưởng CNTT Ashwini Vaishnaw để thảo luận về hợp tác phát triển "toàn bộ ngăn xếp AI". Được biết, Ấn Độ hiện là thị trường lớn thứ hai của OpenAI về mặt người dùng.
Hỗ trợ từ chính phủ
Để thúc đẩy tiềm năng AI, thời gian qua, Chính phủ Ấn Độ đã triển khai các hành động cụ thể nhằm hiện thực hóa mục tiêu này, nổi bật là Chương trình "Sứ mệnh AI của Ấn Độ". Với ngân sách 1,2 tỷ đô la trong 5 năm, chương trình này được kỳ vọng sẽ nâng cao năng lực AI của đất nước và đóng vai trò quan trọng trong sự phát triển chung.
Thách thức và rào cản
Dù đang nỗ lực phát triển AI, Ấn Độ vẫn đối mặt với không ít trở ngại trên hành trình này. Một trong những rào cản lớn là nguồn tài trợ cho AI của nước này vẫn còn "kém xa" so với hai cường quốc dẫn đầu là Hoa Kỳ và Trung Quốc.
Venugopal Garre, Trưởng phòng nghiên cứu Ấn Độ tại Bernstein, thẳng thắn chỉ ra rằng việc thiếu đầu tư mạnh mẽ vào công nghệ nội địa đã khiến Ấn Độ lép vế trong cuộc đua AI toàn cầu. Garre nhấn mạnh: "Ấn Độ đã không chọn chiến lược 'ngăn chặn bên ngoài, tự lực phát triển' trong kỷ nguyên internet, và giờ đây, cơ hội dường như đã trôi qua."
Tuy nhiên, không phải ai cũng bi quan về triển vọng của Ấn Độ. Neil Shah, chuyên gia từ Counterpoint Research, lại nhìn nhận vấn đề theo hướng tích cực hơn. Ông cho rằng các mô hình AI hiện nay vẫn đang ở giai đoạn sơ khai, mở ra một "đại dương xanh" đầy tiềm năng. Shah ví von: "Tình hình hiện tại giống như cuộc chiến công cụ tìm kiếm hồi đầu thập niên 90. Google, dù gia nhập muộn, vẫn vươn lên thống trị thị trường." Theo ông, cơ hội để Ấn Độ tạo dấu ấn trong lĩnh vực AI vẫn còn rộng mở nếu biết tận dụng thời cơ.
Tác động đến thị trường lao động
Bên cạnh những tiềm năng, AI cũng đang đặt ra một mối đe dọa không nhỏ cho thị trường lao động tại Ấn Độ, đặc biệt trong lĩnh vực công nghệ.
Thực tế, tỷ lệ thất nghiệp trong nước vốn đã ở mức đáng lo ngại, và sự xuất hiện của AI có thể khiến tình hình thêm phần căng thẳng. Akhil Gupta, cựu giám đốc Blackstone India, cảnh báo rằng các công cụ tăng năng suất như AI, dù mang lại hiệu quả, lại có nguy cơ làm trầm trọng thêm sự yếu kém của thị trường việc làm tại quốc gia Nam Á này.
Dẫu vậy, Gupta cũng để lại một tia hy vọng trong nhận định của mình. Ông cho biết: "Ấn Độ vẫn còn tụt hậu trong việc phát triển một phiên bản AI tương tự DeepSeek của riêng mình. Tuy nhiên, qua các cuộc trao đổi với một số lãnh đạo doanh nghiệp, tôi nhận thấy Ấn Độ đã bắt đầu ý thức được thách thức này và đang học hỏi từ những thành tựu ấn tượng của Trung Quốc." Theo ông, nếu tận dụng tốt nguồn cảm hứng này, Ấn Độ vẫn có cơ hội để thích nghi và giảm thiểu tác động tiêu cực từ làn sóng AI.
Quỳnh Thư