Ứng dụng số trong quản lý vùng trồng sâm Ngọc Linh

Tại Lễ hội Sâm Ngọc Linh và Dược liệu quốc tế Đà Nẵng 2026 diễn ra từ ngày 1 đến 3/8, ứng dụng số iWe Farm trở thành điểm nhấn khi được Công ty Cổ phần Dược liệu Trà Linh (thương hiệu Noàng sâm) giới thiệu nhằm phục vụ truy xuất nguồn gốc và quản lý vùng trồng sâm Ngọc Linh.

Giải pháp này là một trong những mô hình ứng dụng công nghệ số vào quản lý dược liệu quý, cho phép số hóa từng cây sâm thông qua mã QR, tạo cơ sở dữ liệu minh bạch về nguồn gốc, độ tuổi, vị trí trồng và quá trình chăm sóc.

Theo ông Châu Tấn Huynh, chủ vườn Noàng sâm tại nóc Măng Lùng, thôn 2, xã Trà Linh, doanh nghiệp hiện bảo tồn gần 10 ha vùng sâm gốc với hàng trăm nghìn cây ở nhiều độ tuổi. Mỗi cây đều được gắn mã QR để truy xuất nguồn gốc, xác định chính xác vùng trồng, qua đó nâng cao tính minh bạch và giá trị của sản phẩm.

Từng cây sâm giống và trưởng thành đều được gắn mã QR (baodanang.vn).

Hiện nay, Công ty Cổ phần Dược liệu Trà Linh đang phát triển khoảng 6 ha vùng trồng và là một trong những doanh nghiệp tiên phong triển khai chuyển đổi số trong lĩnh vực sâm Ngọc Linh. Đến nay, khoảng 500.000 cây sâm từ 10 năm tuổi trở lên đã được số hóa và doanh nghiệp đang tiếp tục mở rộng việc mã hóa toàn bộ vùng nguyên liệu.

Không chỉ tập trung phát triển vùng trồng, doanh nghiệp còn nghiên cứu và sản xuất nhiều sản phẩm chế biến từ sâm Ngọc Linh như tinh chất sâm, viên ngậm, collagen sâm cùng các dòng mỹ phẩm chăm sóc cá nhân gồm dầu gội, sữa tắm, kem dưỡng da và kem chống nắng.

Quản lý cây sâm bằng điện thoại thông minh

Điểm nổi bật của mô hình là việc triển khai hình thức "Khách hàng sở hữu cây sâm - doanh nghiệp trồng và chăm sóc". Thông qua ứng dụng iWe Farm, người dùng có thể lựa chọn sở hữu cây sâm từ 1 đến 6 năm tuổi, trong khi toàn bộ quá trình chăm sóc vẫn được thực hiện tại vườn theo quy trình kỹ thuật.

Ứng dụng iWe Fram giúp khách hàng trồng sâm Ngọc Linh dễ dàng hơn (baodanang.vn).

Ứng dụng cung cấp đầy đủ thông tin về từng cây sâm từ 1 đến 10 năm tuổi, bao gồm hình thái cây, vị trí luống trồng, thời gian trồng, chi phí chăm sóc hằng năm cũng như tình trạng sinh trưởng. Toàn bộ dữ liệu được cập nhật trên điện thoại, giúp khách hàng theo dõi quá trình phát triển của cây theo thời gian thực.

Ngoài việc giám sát quá trình sinh trưởng, người dùng còn có thể thực hiện giao dịch trực tuyến và chủ động lựa chọn thời điểm thu hoạch phù hợp với nhu cầu. Theo doanh nghiệp, cây giống sâm Ngọc Linh một năm tuổi hiện có giá khoảng 150.000 đồng/cây và sẽ được nhà vườn chăm sóc đến khi khách hàng quyết định khai thác.

Đối với các cây trưởng thành, trong giai đoạn ngủ đông, khách hàng có thể khai thác thêm giá trị kinh tế từ thân, lá. Nếu cây cho hạt, chủ sở hữu còn có thể bán lại hạt giống cho nhà vườn theo giá thị trường.

Ứng dụng số góp phần bảo vệ thương hiệu sâm Ngọc Linh

Theo đại diện doanh nghiệp, việc số hóa toàn bộ vùng trồng không chỉ giúp người tiêu dùng dễ dàng xác thực nguồn gốc mà còn góp phần hạn chế tình trạng sâm giả, sâm không rõ xuất xứ đang ảnh hưởng đến uy tín của thương hiệu sâm Ngọc Linh.

Mô hình cũng mở ra hướng tiếp cận mới trong phát triển kinh tế số đối với ngành dược liệu, khi dữ liệu vùng trồng được quản lý tập trung, hỗ trợ truy xuất nguồn gốc, kết nối nhà sản xuất với người tiêu dùng và tạo nền tảng để phát triển các dịch vụ đầu tư, thương mại điện tử đối với sản phẩm dược liệu giá trị cao.

Ông Châu Tấn Huynh cho biết doanh nghiệp mong muốn tiếp tục đồng hành cùng các viện nghiên cứu, nhà đầu tư và các đối tác công nghệ để phát triển hệ sinh thái sản phẩm từ sâm Ngọc Linh, từng bước đưa dược liệu đặc hữu của Việt Nam tiếp cận thị trường quốc tế bằng các giải pháp số.

Việc đưa nền tảng số vào quản lý vùng trồng sâm Ngọc Linh được đánh giá là xu hướng phù hợp trong bối cảnh chuyển đổi số nông nghiệp đang được thúc đẩy mạnh mẽ. Bên cạnh nâng cao hiệu quả quản lý và minh bạch thông tin, mô hình còn góp phần gia tăng niềm tin của người tiêu dùng, tạo thêm giá trị cho sản phẩm dược liệu Việt Nam trong chuỗi cung ứng hiện đại.