Ngành xây dựng xác định 6 nhiệm vụ trọng tâm để tạo đột phá bằng khoa học công nghệ
Khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số được xác định là động lực trung tâm thúc đẩy tăng trưởng ngành xây dựng. Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đề nghị tập trung triển khai 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm, từ hoàn thiện thể chế, làm chủ công nghệ chiến lược đến phát triển dữ liệu và nguồn nhân lực chất lượng cao.
| Contech Vietnam 2025: không gian công nghệ mới ngành xây dựng, mỏ và giao thông Ngành xây dựng trở thành mục tiêu tấn công mới Phát triển vật liệu xanh hướng tới phát triển bền vững ngành Xây dựng |
Tại Hội nghị khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo, chuyển đổi số ngành xây dựng diễn ra chiều 16/11, Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc đã nêu 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm nhằm đưa khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số trở thành động lực thúc đẩy tăng trưởng của ngành.
Tham dự hội nghị có Trưởng Ban Chính sách, chiến lược Trung ương Nguyễn Thanh Nghị cùng lãnh đạo một số bộ, ngành Trung ương.
Phát biểu tại hội nghị, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc đánh giá cao sự chủ động của Bộ Xây dựng trong tổ chức chuỗi sự kiện với nhiều hoạt động thiết thực, có chiều sâu. Trong đó, đáng chú ý là việc ra mắt Cổng thông tin khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số; tổ chức triển lãm giới thiệu sản phẩm, giải pháp công nghệ mới; kết nối hợp tác giữa nhà khoa học với doanh nghiệp và đối thoại với sinh viên.
Theo Phó Thủ tướng, đây là diễn đàn quan trọng để hội tụ trí tuệ, lan tỏa tinh thần đổi mới sáng tạo và đưa các thành quả nghiên cứu vào thực tiễn.
Khoa học, công nghệ phải trở thành động lực chủ yếu của ngành xây dựng
Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh, ngành xây dựng giữ vị trí nền tảng, có vai trò kiến tạo không gian phát triển, đi trước mở đường cho sự nghiệp công nghiệp hóa, hiện đại hóa đất nước.
Từ hệ thống kết cấu hạ tầng giao thông chiến lược, hạ tầng kỹ thuật đô thị, nhà ở, vật liệu xây dựng đến quy hoạch đô thị và nông thôn, mỗi bước tiến công nghệ của ngành đều có sức lan tỏa sâu rộng. Những tiến bộ này góp phần trực tiếp tiết giảm chi phí xã hội, nâng cao hiệu quả đầu tư công và cải thiện chất lượng cuộc sống của nhân dân.
Vì vậy, khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số phải trở thành động lực chủ yếu nâng cao chất lượng phát triển của ngành xây dựng.
![]() |
| Bộ trưởng Trần Hồng Minh phát biểu tại Hội nghị - Ảnh: caa.gov.vn |
Đánh giá kết quả triển khai thời gian qua, Phó Thủ tướng ghi nhận Bộ Xây dựng đã hoàn thành 10/10 cơ sở dữ liệu quốc gia và chuyên ngành, vận hành tập trung hệ thống giải quyết thủ tục hành chính; phê duyệt đặt hàng 5 nhiệm vụ phát triển công nghệ chiến lược trong lĩnh vực đường sắt; tiếp nhận 761 đề xuất và lựa chọn 138 sản phẩm, giải pháp tiêu biểu để công bố, nhân rộng.
Tuy nhiên, yêu cầu phát triển trong giai đoạn mới đặt ra nhiều thách thức đối với ngành. Hàng loạt dự án hạ tầng chiến lược như đường sắt tốc độ cao trên trục Bắc - Nam, đường sắt Lào Cai - Hà Nội - Hải Phòng, Đồng Đăng - Lạng Sơn, đường sắt đô thị, cảng hàng không và cảng biển quy mô lớn đòi hỏi trình độ công nghệ, năng lực quản trị và chất lượng nhân lực vượt trội.
Trước yêu cầu đó, Phó Thủ tướng đề nghị Bộ Xây dựng chủ trì, phối hợp chặt chẽ với các bộ, ngành, địa phương tập trung triển khai 6 nhóm nhiệm vụ trọng tâm.
Sáu nhóm nhiệm vụ trọng tâm cần tập trung triển khai
Thứ nhất, hoàn thiện thể chế, tiêu chuẩn, quy chuẩn, biến thể chế thành lợi thế cạnh tranh.
Bộ Xây dựng cần chủ động rà soát các quy định thuộc phạm vi quản lý; xử lý theo thẩm quyền hoặc đề xuất cấp có thẩm quyền giải quyết những vướng mắc liên quan đến đặt hàng nghiên cứu, thử nghiệm, chuyển giao và sử dụng kết quả nghiên cứu.
Cùng với đó, thực hiện hiệu quả các cơ chế đã được ban hành, khuyến khích đổi mới sáng tạo, chấp nhận rủi ro trong nghiên cứu theo quy định, đồng thời bảo đảm chất lượng và hiệu quả sử dụng nguồn lực.
Một yêu cầu đáng chú ý là đẩy nhanh cập nhật hệ thống tiêu chuẩn, quy chuẩn, định mức và phương pháp xác định chi phí để phù hợp với các công nghệ mới.
Thứ hai, tập trung nghiên cứu và từng bước làm chủ công nghệ phục vụ hạ tầng chiến lược.
Bộ Xây dựng cần rà soát, lựa chọn các chương trình công nghệ trọng điểm gắn với Danh mục công nghệ chiến lược được Thủ tướng Chính phủ ban hành. Các lĩnh vực cần ưu tiên gồm công nghệ xây dựng đường sắt tốc độ cao, đường sắt đô thị; thi công công trình lớn, công trình ngầm; phát triển vật liệu tiên tiến, ít phát thải và quản lý hạ tầng thông minh.
Trong quá trình triển khai, cần xác định rõ những khâu cần tiếp nhận công nghệ, những khâu có thể làm chủ và những sản phẩm doanh nghiệp Việt Nam có khả năng cung ứng.
Đối với đường sắt tốc độ cao và đường sắt đô thị, việc đầu tư phải gắn với chuyển giao công nghệ, đào tạo nhân lực, phát triển công nghiệp hỗ trợ, nâng cao năng lực vận hành và bảo trì. Mỗi dự án lớn cần tạo cơ hội để doanh nghiệp, viện nghiên cứu và trường đại học trong nước tham gia nghiên cứu, thiết kế, chế tạo, tích hợp và thử nghiệm theo lộ trình phù hợp.
![]() |
| Các lãnh đạo và đại biểu dự hội nghị Khoa học công nghệ và đổi mới sáng tạo ngành xây dựng - Ảnh: caa.gov.vn |
Thứ ba, phát triển dữ liệu dùng chung, đổi mới phương thức quản lý và phục vụ người dân, doanh nghiệp.
Bộ Xây dựng cần tổ chức phát triển các cơ sở dữ liệu trong một kiến trúc thống nhất, xác định rõ đơn vị chịu trách nhiệm đối với từng nguồn dữ liệu, bảo đảm dữ liệu "đúng, đủ, sạch, sống, thống nhất, dùng chung". Việc kết nối, chia sẻ dữ liệu phải đi đôi với bảo đảm an ninh mạng và an ninh dữ liệu theo quy định.
Các cơ sở dữ liệu cần ưu tiên phục vụ quy hoạch, hoạt động xây dựng, nhà ở và thị trường bất động sản, kết cấu hạ tầng và vận tải. Đồng thời, tăng cường tái sử dụng thông tin đã có nhằm giảm thời gian, chi phí thực hiện thủ tục cho người dân và doanh nghiệp.
Đối với phát triển đô thị thông minh, cần triển khai quyết liệt định hướng quốc gia theo quan điểm "Một kiến trúc quốc gia, nhiều mô hình địa phương". Đẩy mạnh ứng dụng mô hình thông tin công trình (BIM), hệ thống thông tin địa lý (GIS), trí tuệ nhân tạo (AI) và bản sao số xuyên suốt vòng đời công trình, từ quy hoạch, đầu tư đến vận hành.
Thứ tư, lấy những vấn đề thiết thực của người dân và doanh nghiệp làm cơ sở xác định nhiệm vụ đổi mới sáng tạo.
Theo Phó Thủ tướng, các hoạt động nghiên cứu, ứng dụng công nghệ cần hướng tới giải quyết những vấn đề cấp bách của cuộc sống như xử lý ngập úng, ùn tắc giao thông, bảo vệ môi trường đô thị, ứng phó với biến đổi khí hậu và phòng, chống thiên tai. Bên cạnh đó, cần đẩy mạnh ứng dụng công nghệ trong kết nối vận tải đa phương thức, qua đó nâng cao hiệu quả, giảm chi phí và thời gian logistics.
Thứ năm, phát triển nhân lực chất lượng cao, tăng cường liên kết giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp.
Bộ Xây dựng cần phối hợp chặt chẽ với Bộ Giáo dục và Đào tạo, Bộ Khoa học và Công nghệ đổi mới chương trình đào tạo đại học và giáo dục nghề nghiệp theo chuẩn quốc tế. Trọng tâm đào tạo là các lĩnh vực mũi nhọn như đường sắt tốc độ cao, công trình ngầm, công nghệ vật liệu, quản lý đô thị thông minh và hạ tầng số.
Phó Thủ tướng cũng đề nghị khuyến khích mô hình liên kết thực chất giữa Nhà nước, nhà trường, viện nghiên cứu và doanh nghiệp. Trong đó, doanh nghiệp đặt hàng nghiên cứu, trường và viện cung cấp tri thức, nhân lực; Nhà nước kiến tạo cơ chế và hỗ trợ hạ tầng phòng thí nghiệm dùng chung.
Cùng với đó, cần có cơ chế đãi ngộ để thu hút, trọng dụng đội ngũ "tổng công trình sư", chuyên gia đầu ngành trong nước và trí thức người Việt Nam ở nước ngoài.
Thứ sáu, đưa sản phẩm nghiên cứu vào ứng dụng, tăng cường kỷ luật thực hiện.
Phó Thủ tướng nhấn mạnh, Cổng thông tin khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số của ngành vừa ra mắt phải thực sự trở thành "sàn giao dịch" kết nối cung - cầu công nghệ hiệu quả, minh bạch.
Bộ trưởng Bộ Xây dựng cần trực tiếp chỉ đạo cụ thể hóa các kết luận của hội nghị vào kế hoạch công tác năm 2027 và giai đoạn tiếp theo theo tinh thần "6 rõ": Rõ người, rõ việc, rõ trách nhiệm, rõ thẩm quyền, rõ thời hạn, rõ kết quả. Các bộ, ngành liên quan cần chủ động phối hợp, kịp thời tháo gỡ những vướng mắc cho Bộ Xây dựng trong quá trình triển khai.
Dẫn lời Tổng Bí thư, Chủ tịch nước Tô Lâm, Phó Thủ tướng Thường trực Phạm Gia Túc nhấn mạnh: "Chỉ có khoa học công nghệ, đổi mới sáng tạo mới là con đường giúp chúng ta bắt kịp, tiến cùng, bứt phá và vượt lên chính chúng ta và thế giới".
Phó Thủ tướng đề nghị ngành xây dựng phát huy vai trò tiên phong, đưa các chủ trương của Đảng, Chính phủ về khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số thành những kết quả phát triển cụ thể.
"Mỗi công trình phải tạo thêm năng lực cho nền kinh tế; mỗi tiến bộ công nghệ phải góp phần nâng cao năng suất, tiết kiệm nguồn lực và phục vụ tốt hơn cuộc sống của nhân dân", Phó Thủ tướng Thường trực Chính phủ Phạm Gia Túc nhấn mạnh.
Hậu Thạch

