Tuyển sinh đại học 2027: Giảm phương thức, siết điểm cộng

14:53 | 20/11/2026

Từ năm 2027, các trường đại học phải giới hạn phương thức tuyển sinh, đồng thời từng bước loại bỏ điểm cộng. Quy định mới đặt ra yêu cầu minh bạch hơn trong tuyển sinh và buộc thí sinh thay đổi chiến lược xét tuyển.

Nhiều ngành đào tạo đại học thay đổi tên gọi từ năm 2027 Duy trì kỳ thi tốt nghiệp THPT, tăng cường công nghệ chống gian lận Trả quá trình tuyển sinh về đúng bản chất đánh giá năng lực

Những thay đổi trong tuyển sinh đại học từ năm 2027 được nhiều chuyên gia và đại diện cơ sở giáo dục đại học đánh giá tích cực. Việc giới hạn số phương thức xét tuyển, kiểm soát điểm cộng và yêu cầu thống nhất thang điểm được kỳ vọng giúp quá trình tuyển sinh minh bạch, công bằng hơn, đồng thời đặt ra yêu cầu mới đối với chiến lược học tập của thí sinh.

Tối đa 5 phương thức tuyển sinh, từng bước bỏ điểm cộng

Bộ Giáo dục và Đào tạo (GD&ĐT) ban hành Thông tư số 95/2026/TT-BGDĐT sửa đổi, bổ sung một số điều của các thông tư quy định về xác định số lượng tuyển sinh, chương trình đào tạo, tuyển sinh và đào tạo cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non, đại học và sau đại học. Thông tư có hiệu lực từ ngày 11/11/2026. Riêng các điều từ Điều 1 đến Điều 9 sửa đổi Quy chế tuyển sinh đại học, cao đẳng ngành Giáo dục Mầm non có hiệu lực từ ngày 1/1/2027.

Những nội dung có lộ trình riêng được thực hiện theo năm tuyển sinh tương ứng. Theo quy định mới, mỗi cơ sở đào tạo được sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh. Đối với từng chương trình và hình thức đào tạo, số phương thức được giới hạn tối đa 3 từ năm 2027 và 2 từ năm 2028. Quy định này không áp dụng đối với phương thức xét tuyển thẳng và xét tuyển theo đối tượng cử tuyển. Bộ GD&ĐT cũng yêu cầu các trường công bố rõ trọng số tính điểm của từng hợp phần trong mỗi phương thức; công khai tiêu chí đánh giá, xét tuyển và cách tính điểm. Các cơ sở đào tạo phải bảo đảm chỉ có một thang điểm xét tuyển thống nhất, tạo điều kiện để thí sinh có cùng điều kiện được tham gia xét tuyển công bằng, trừ đối tượng xét tuyển thẳng.

Về điểm cộng, những trường đã sử dụng chính sách này trong các phương thức tuyển sinh theo quy định từ năm 2026 trở về trước được quyết định tiếp tục áp dụng trong năm 2027. Tuy nhiên, tổng điểm cộng không được vượt quá 0,5 điểm theo thang điểm 30 và cơ sở đào tạo phải giải trình việc sử dụng. Từ năm tuyển sinh 2028, các trường không sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh.

TS Hoàng Phương, Trưởng Chương trình Tiếp thị kỹ thuật số và Truyền thông xã hội, Trường Đại học Anh Quốc Việt Nam (BUV), đánh giá việc tinh gọn phương thức tuyển sinh sẽ giúp giảm sự phức tạp trong quá trình xét tuyển. Theo TS Hoàng Phương, trước đây, nhiều trường chia chỉ tiêu thành các nhóm nhỏ theo từng phương thức, tạo ra một hệ thống xét tuyển phức tạp. Điều này khiến học sinh gặp khó khăn khi tìm hiểu thông tin, xây dựng kế hoạch học tập và lựa chọn phương án đăng ký phù hợp.

Việc giới hạn số phương thức buộc các trường phải công khai, minh bạch hơn về tiêu chí tuyển sinh. Thí sinh cũng có điều kiện theo dõi và xác định rõ yêu cầu đầu vào của ngành học mình lựa chọn. Một tác động khác là giảm tình trạng một thí sinh trúng tuyển bằng nhiều phương thức vào cùng một ngành. Theo TS Hoàng Phương, thực trạng này từng gây khó khăn cho công tác lọc ảo và quản lý chỉ tiêu của các trường đại học. Khi số phương thức được thu hẹp, các cơ sở đào tạo phải lựa chọn hoặc xây dựng công cụ đánh giá phù hợp, bảo đảm phản ánh đúng năng lực của người học.

Tuyển sinh đại học 2027: Giảm phương thức, siết điểm cộng
Hình minh hoạ.

Thí sinh cần thay đổi chiến lược học tập

Việc giới hạn phương thức tuyển sinh cũng đặt ra yêu cầu điều chỉnh cách học và chuẩn bị hồ sơ của học sinh THPT. TS Hoàng Phương nhận định, khi số lượng phương thức xét tuyển giảm, các trường đại học có thể ưu tiên những công cụ đánh giá có khả năng phân hóa năng lực thí sinh như kỳ thi đánh giá năng lực, đánh giá tư duy, thay vì chỉ dựa vào kết quả kỳ thi tốt nghiệp THPT.

Theo đó, học sinh cần chuyển từ cách học thiên về ghi nhớ, luyện mẹo giải đề theo từng tổ hợp sang rèn luyện tư duy logic, khả năng đọc hiểu văn bản, xử lý số liệu và giải quyết vấn đề. Việc lựa chọn ngành, trường mục tiêu từ sớm sẽ giúp thí sinh chủ động hơn trong quá trình chuẩn bị. Nếu trường sử dụng kết quả đánh giá năng lực, học sinh cần làm quen với cấu trúc đề thi, rèn luyện khả năng tư duy và xử lý thông tin. Nếu trường áp dụng phương thức xét tuyển tổng hợp, thí sinh cần tìm hiểu đầy đủ các tiêu chí đánh giá, chuẩn bị hồ sơ và những yêu cầu liên quan.

Bên cạnh đó, học sinh cần rà soát những phần kiến thức còn hạn chế, nhất là ở các môn không thuộc tổ hợp thế mạnh, để có kế hoạch bổ sung phù hợp. Đối với việc sử dụng chứng chỉ IELTS, SAT hoặc giải thưởng để cộng điểm, TS Hoàng Phương cho rằng cơ chế này từng tạo ra những khác biệt về cơ hội tiếp cận giữa các nhóm thí sinh. Những học sinh có điều kiện tham gia các chương trình đào tạo, luyện thi quốc tế thường có thêm lợi thế so với thí sinh ở khu vực còn thiếu điều kiện.

Theo chuyên gia, việc chuyển chứng chỉ ngoại ngữ thành điểm thành phần quy đổi hoặc điều kiện đầu vào, thay vì cộng điểm trực tiếp, sẽ giúp bảo đảm tính thống nhất của thang điểm xét tuyển. Cách làm này cũng đưa chứng chỉ quốc tế về đúng chức năng đánh giá năng lực ngoại ngữ hoặc tư duy của người học. TS Hoàng Phương cho rằng, khi điểm cộng không còn là lợi thế trong tuyển sinh, các trường đại học sẽ phải chú trọng hơn đến chất lượng chương trình đào tạo, trải nghiệm học tập, khả năng gắn kết giữa kiến thức với thực tiễn và cơ hội việc làm sau tốt nghiệp.

Những trường có định hướng đào tạo rõ ràng, chương trình học đáp ứng nhu cầu thị trường lao động và tạo được môi trường phát triển năng lực cho sinh viên sẽ có lợi thế trong việc thu hút người học. Như vậy, thay đổi trong quy chế tuyển sinh đòi hỏi học sinh và phụ huynh chuyển từ tâm lý tích lũy nhiều điểm cộng, đăng ký nhiều phương thức sang chủ động định hướng ngành nghề, tìm hiểu yêu cầu đầu vào và tập trung phát triển năng lực thực chất.

Tuyển sinh thực chất để nâng chất lượng đầu vào

Đánh giá về những điều chỉnh trong quy chế tuyển sinh, TS Lê Anh Đức, Trưởng phòng Quản lý Đào tạo, Đại học Kinh tế Quốc dân, cho rằng Bộ GD&ĐT đã xây dựng các quy định mới trên cơ sở phân tích, đánh giá và đối sánh dữ liệu tuyển sinh của những năm trước, đặc biệt là năm 2026. Theo TS Lê Anh Đức, các điều chỉnh nhằm tinh gọn quy trình tuyển sinh, tăng tính công bằng và bảo đảm sự thống nhất trong toàn hệ thống giáo dục đại học. Ông cho rằng, những thay đổi này không đơn thuần là điều chỉnh một số quy định kỹ thuật trong tuyển sinh mà nằm trong định hướng đổi mới chung của ngành giáo dục. Mục tiêu đặt ra là đào tạo nguồn nhân lực chất lượng cao, đáp ứng yêu cầu mới của thị trường lao động và quá trình phát triển đất nước.

Đối với Đại học Kinh tế Quốc dân nói riêng và các cơ sở giáo dục đại học nói chung, chính sách mới tạo điều kiện đánh giá đầu vào thực chất hơn, giúp nhà trường lựa chọn thí sinh có năng lực phù hợp với ngành và chương trình đào tạo. TS Lê Anh Đức cho rằng, tuyển sinh hiệu quả không dừng ở việc lựa chọn những thí sinh có kết quả xét tuyển cao. Các trường còn cần tìm được người học thực sự yêu thích, có năng lực và phù hợp với ngành nghề đã lựa chọn.

Khi kết hợp được năng lực học tập với sự phù hợp về ngành nghề, các trường sẽ có nguồn tuyển sinh tốt hơn, tạo nền tảng thuận lợi cho quá trình đào tạo và bảo đảm chất lượng đầu ra. Theo ông, tuyển sinh là khâu đầu tiên có ý nghĩa quan trọng trong toàn bộ quá trình đào tạo nhân lực. Việc lựa chọn đúng người học sẽ góp phần giúp các cơ sở giáo dục đại học thực hiện tốt nhiệm vụ đào tạo nhân lực chất lượng cao, phục vụ yêu cầu phát triển của đất nước.

Trước đó, GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, Vụ trưởng Vụ Giáo dục Đại học, Bộ GD&ĐT, cho biết công tác chuẩn bị tuyển sinh năm 2027 và những năm tiếp theo tập trung vào mục tiêu bảo đảm tính khách quan, minh bạch và công bằng. Theo GS.TS Nguyễn Tiến Thảo, những điều chỉnh của Bộ GD&ĐT tập trung vào mở rộng đối tượng tuyển sinh, đơn giản hóa các phương thức xét tuyển và bảo đảm công bằng thực chất. Qua đó, các trường có thể tuyển chọn được nguồn thí sinh đáp ứng yêu cầu đào tạo.

Với những quy định mới, tuyển sinh đại học từ năm 2027 sẽ có sự thay đổi rõ hơn về cách thức tổ chức và đánh giá thí sinh. Các trường phải chủ động rà soát phương thức xét tuyển, công khai tiêu chí và xây dựng thang điểm thống nhất. Trong khi đó, học sinh cần chuẩn bị năng lực học tập toàn diện, lựa chọn ngành nghề có định hướng và tránh phụ thuộc vào những lợi thế điểm cộng như trước đây.

Ba thay đổi đáng chú ý trong tuyển sinh đại học:

Từ năm 2027:

- Mỗi cơ sở đào tạo sử dụng tối đa 5 phương thức tuyển sinh.

- Mỗi chương trình, hình thức đào tạo sử dụng tối đa 3 phương thức.

- Điểm cộng tối đa 0,5 điểm trên thang điểm 30 đối với trường tiếp tục áp dụng.

Từ năm 2028:

- Mỗi chương trình, hình thức đào tạo sử dụng tối đa 2 phương thức.

- Các trường không sử dụng điểm cộng trong tuyển sinh.

Thuỳ Dương

Đường dẫn bài viết: https://dientuungdung.vn/tuyen-sinh-dai-hoc-2027-giam-phuong-thuc-siet-diem-cong-19802.html

In bài biết

Bản quyền thuộc Tạp chí Điện tử và Ứng dụng.