Tỷ lệ sinh Trung Quốc rơi xuống mức thấp nhất lịch sử

Tỷ lệ sinh của Trung Quốc đã giảm xuống mức thấp kỷ lục vào năm ngoái, với số ca sinh trên 1.000 người giảm xuống còn 5,6.

Theo dữ liệu do Wind Information tổng hợp từ thập niên 1950, tỷ lệ sinh của Trung Quốc năm 2025 chỉ còn 5,6 ca sinh trên 1.000 dân, giảm mạnh so với 6,4 ca năm 2023, đánh dấu mức thấp nhất từng được ghi nhận.

Số liệu do Cục Thống kê Trung Quốc công bố hôm thứ Hai cho thấy, chỉ khoảng 7,9 triệu trẻ sơ sinh chào đời trong năm ngoái, giảm đáng kể so với 9,5 triệu trẻ của năm trước đó. Diễn biến này xảy ra trong bối cảnh chính phủ Trung Quốc đã mở rộng trợ cấp, kéo dài thời gian nghỉ thai sản và triển khai nhiều ưu đãi thuế nhằm khuyến khích các gia đình sinh thêm con.

Trung Quốc đã chính thức nới lỏng chính sách một con từ gần một thập kỷ trước, song xu hướng sinh giảm vẫn tiếp diễn, ngoại trừ một đợt tăng ngắn vào năm 2024 khi tỷ lệ sinh đạt 6,77 trên 1.000 người. Sự gia tăng này được cho là liên quan đến năm Rồng, vốn được coi là thời điểm cát tường để sinh con theo quan niệm truyền thống.

“Tốc độ suy giảm này là rất đáng chú ý, đặc biệt khi không xuất hiện cú sốc lớn nào đối với nền kinh tế hay xã hội”, Yue Su, nhà kinh tế trưởng của Economist Intelligence Unit, nhận định.

Theo bà Su, hiệu quả của các biện pháp kích thích sinh sản đang giảm dần, trong khi giới trẻ Trung Quốc ngày càng trì hoãn kết hôn và sinh con do áp lực kinh tế gia tăng, chi phí nuôi dạy con cao và sự cạnh tranh gay gắt trên thị trường lao động.

Trong nỗ lực đảo chiều xu hướng, chính quyền Trung Quốc đã đưa ra nhiều chính sách như tiền thưởng sinh con, giảm thuế cho gia đình có con dưới 3 tuổi, đồng thời kéo dài thời gian nghỉ thai sản lên 158 ngày, tăng mạnh so với mức 98 ngày của năm 2024.

Tuy nhiên, Trung Quốc vẫn đang đối mặt với một cuộc khủng hoảng dân số sâu sắc. Tỷ lệ người từ 60 tuổi trở lên đã tăng lên 23% vào năm 2025, so với 22% của năm trước, phản ánh tốc độ già hóa nhanh chóng của xã hội.

Cùng với đó, dân số Trung Quốc đã giảm năm thứ tư liên tiếp, giảm 3,4 triệu người, xuống còn 1,405 tỷ người trong năm ngoái.

Các nhà kinh tế cảnh báo rằng lực lượng lao động thu hẹp và dân số già hóa sẽ tạo ra những rủi ro dài hạn đối với tăng trưởng kinh tế. Tỷ lệ sinh thấp đồng nghĩa với việc thiếu hụt lao động trong tương lai, gây áp lực lớn lên hệ thống lương hưu và bảo hiểm xã hội vốn đã chịu nhiều sức ép.

“Dân số giảm cũng đồng nghĩa với quy mô tiêu dùng trong dài hạn suy yếu, làm gia tăng nguy cơ mất cân đối cung cầu trong nền kinh tế”, bà Su nhấn mạnh, đồng thời kêu gọi Trung Quốc cần những chính sách sinh sản quyết liệt và toàn diện hơn.

Theo dữ liệu của Ngân hàng Thế giới, tỷ suất sinh của Trung Quốc (số con trung bình trên mỗi phụ nữ) đã giảm xuống mức 1 vào năm 2023, thấp hơn nhiều so với mức trung bình toàn cầu là 2,2, cho thấy thách thức nhân khẩu học của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn còn rất lớn.