Trung Quốc chỉ chậm vài tháng trong cuộc đua AI với Mỹ

Giám đốc điều hành DeepMind của Google, Demis Hassabis, nói với CNBC rằng các mô hình trí tuệ nhân tạo của Trung Quốc có thể “chậm hơn vài tháng” so với khả năng của Mỹ và phương Tây.

Phát biểu trên podcast The Tech Download của CNBC, ra mắt cuối tuần qua, Hassabis cho rằng các mô hình AI do Trung Quốc phát triển đã đạt tới mức “gần ranh giới công nghệ hiện tại hơn nhiều so với những gì chúng ta nghĩ cách đây một hoặc hai năm”.

“Có lẽ họ chỉ đang chậm hơn vài tháng mà thôi,” ông Hassabis nói.

Nhận định này đi ngược với quan điểm phổ biến trước đây rằng Trung Quốc vẫn tụt hậu xa so với Mỹ trong lĩnh vực trí tuệ nhân tạo, đặc biệt ở mảng mô hình ngôn ngữ lớn, nền tảng của các sản phẩm như ChatGPT hay Gemini.

DeepSeek, Alibaba và làn sóng AI Trung Quốc

Khoảng một năm trước, phòng thí nghiệm AI DeepSeek của Trung Quốc gây chấn động giới công nghệ khi ra mắt một mô hình có hiệu năng cao, được huấn luyện trên chip kém tiên tiến hơn và với chi phí thấp hơn đáng kể so với các mô hình của Mỹ.

Dù hiệu ứng bất ngờ ban đầu đã phần nào lắng xuống, làn sóng phát triển AI tại Trung Quốc vẫn tiếp diễn mạnh mẽ. Các “ông lớn” như Alibaba liên tục tung ra các phiên bản mới của dòng mô hình Qwen, trong khi các startup như Moonshot AI hay Zhipu AI cũng cho thấy năng lực ngày càng tiệm cận chuẩn quốc tế.

Theo Hassabis, Trung Quốc đã chứng minh được khả năng bắt kịp nhanh chóng và vận hành hiệu quả các công nghệ AI hiện đại.

Khoảng cách không nằm ở tốc độ, mà ở đột phá

Tuy nhiên, CEO DeepMind cho rằng điểm mấu chốt không nằm ở việc sao chép hay tối ưu những gì đã tồn tại, mà ở khả năng tạo ra đột phá khoa học thực sự.

“Câu hỏi là liệu họ có thể tạo ra thứ gì đó hoàn toàn mới, vượt ra ngoài khuôn khổ hiện tại hay không,” Hassabis đặt vấn đề.

Ông dẫn chứng kiến trúc Transformer – nền tảng của các mô hình AI hiện đại vốn là một đột phá mang tính cách mạng do các nhà nghiên cứu Google công bố năm 2017. Theo Hassabis, Trung Quốc chưa chứng minh được năng lực tạo ra những bước nhảy tương tự.

Một trong những thách thức lớn nhất của ngành AI Trung Quốc hiện nay là tiếp cận chip tiên tiến. Mỹ đang duy trì các biện pháp kiểm soát xuất khẩu nghiêm ngặt đối với chip AI cao cấp của Nvidia – yếu tố then chốt trong huấn luyện mô hình quy mô lớn.

Dù Washington cho biết sẽ cho phép bán chip H200 cho Trung Quốc, đây vẫn chưa phải sản phẩm mạnh nhất của Nvidia. Các nhà sản xuất nội địa như Huawei đang nỗ lực lấp khoảng trống, song hiệu năng hiện vẫn kém xa các giải pháp hàng đầu của Mỹ.

Theo một số nhà phân tích, sự chênh lệch về hạ tầng điện toán có thể khiến khoảng cách AI giữa hai nước nới rộng trong dài hạn, bất chấp việc Trung Quốc hiện đang theo sát về mặt mô hình.

Giám đốc điều hành Nvidia Jensen Huang trước đó cũng từng thừa nhận Trung Quốc là đối thủ đáng gờm trong cuộc đua AI toàn cầu.

“Trung Quốc rất mạnh về năng lượng, cơ sở hạ tầng và mô hình AI. Mỹ vượt trội về chip,” ông Huang nói năm ngoái.

Châu Âu và lợi thế bất ngờ trong cuộc đua AI Trong cuộc đua xây dựng hạ tầng phục vụ trí tuệ nhân tạo, châu Âu lâu nay vẫn bị đánh giá là tụt lại phía ...

Tuy nhiên, theo Richard Clode, nhà quản lý danh mục tại Janus Henderson, lợi thế hạ tầng AI vượt trội của Mỹ sẽ dần phát huy tác dụng trong những năm tới, giúp các mô hình AI của Mỹ ngày càng mạnh hơn.

Hassabis ví DeepMind như một “Bell Labs thời hiện đại” – nơi ưu tiên đổi mới mang tính khám phá thay vì chỉ mở rộng những gì đã biết. Theo ông, Trung Quốc không thiếu kỹ sư giỏi, nhưng đổi mới khoa học đỉnh cao đòi hỏi một tư duy và hệ sinh thái đặc biệt.

“Đó là ranh giới tiếp theo của trí tuệ nhân tạo, và tôi chưa thấy bằng chứng rõ ràng rằng họ đã vượt qua được ranh giới đó,” Hassabis nói.

DeepMind, được Google mua lại năm 2014, hiện là trụ cột trong chiến lược AI của Alphabet. Việc Google ra mắt Gemini 3 vào cuối năm ngoái và nhận phản hồi tích cực được xem là dấu hiệu cho thấy gã khổng lồ công nghệ Mỹ vẫn giữ vai trò dẫn dắt trong cuộc đua AI toàn cầu, ít nhất là ở thời điểm hiện tại.