 |
| Mô-đun phóng điện từ. Ảnh: interestingengineering |
Các cuộc xung đột trong vài năm gần đây đã làm thay đổi cách các lực lượng quân sự nhìn nhận về phòng không. Hàng nghìn máy bay không người lái giá chỉ vài trăm đến vài nghìn USD có thể buộc đối phương phải sử dụng các tên lửa đánh chặn trị giá hàng trăm nghìn, thậm chí hàng triệu USD.
Sự chênh lệch lớn về chi phí khiến nhiều chuyên gia quốc phòng gọi đây là "bài toán kinh tế của chiến tranh UAV". Nếu xu hướng này tiếp tục, ngay cả những quốc gia sở hữu ngân sách quốc phòng lớn cũng sẽ gặp áp lực khi phải duy trì năng lực phòng thủ trước các cuộc tấn công theo bầy đàn.
Trong bối cảnh đó, startup Auriga Space của Mỹ vừa công bố thỏa thuận hợp tác nghiên cứu kéo dài ba năm với Trung tâm Vũ khí thuộc Bộ Tư lệnh Phát triển Khả năng Chiến đấu của Quân đội Mỹ (DEVCOM Armaments Center).
Hai bên sẽ phối hợp theo khuôn khổ Thỏa thuận Hợp tác Nghiên cứu và Phát triển (CRADA) nhằm đánh giá khả năng ứng dụng công nghệ phóng điện từ để xây dựng hệ thống đánh chặn tốc độ cao đối với các máy bay không người lái của đối phương.
Nếu thành công, đây có thể trở thành một hướng đi mới nhằm giảm đáng kể chi phí phòng thủ so với việc sử dụng tên lửa truyền thống.
Auriga Space vốn được biết đến với tham vọng xây dựng hệ thống phóng vệ tinh bằng đường ray điện từ khổng lồ. Thay vì sử dụng động cơ tên lửa hóa học, công nghệ của hãng dùng điện và lực nâng từ trường gần như không ma sát để gia tốc vật thể lên vận tốc rất cao.
Nguyên lý này tương tự các hệ thống railgun hoặc máy phóng điện từ, trong đó năng lượng điện được tích trữ rồi giải phóng trong thời gian rất ngắn để tạo lực đẩy cực mạnh.
| Ukraine dùng máy bay không người lái thay đổi chiến tranh |
Theo Auriga, việc loại bỏ nhiên liệu hóa học giúp giảm đáng kể gánh nặng hậu cần, đơn giản hóa quá trình bảo quản và vận chuyển, đồng thời mở ra khả năng triển khai các hệ thống đánh chặn với chi phí thấp hơn.
Giám đốc điều hành kiêm nhà sáng lập Auriga Space, Winnie Lai cho biết công nghệ đẩy điện từ có thể giải quyết những thách thức về chi phí cũng như tốc độ triển khai trong môi trường chiến đấu hiện đại.
Theo bà, Auriga đang tích cực thử nghiệm nền tảng này và việc hợp tác với DEVCOM sẽ giúp rút ngắn khoảng cách từ nghiên cứu đến ứng dụng thực tế.
Việc Quân đội Mỹ lựa chọn hợp tác với Auriga phản ánh xu hướng tìm kiếm các giải pháp phòng thủ có chi phí thấp hơn trước sự bùng nổ của máy bay không người lái.
Trong nhiều cuộc xung đột gần đây, UAV cỡ nhỏ được sử dụng với số lượng lớn để trinh sát, tập kích hoặc gây nhiễu hệ thống phòng không. Điều này khiến các hệ thống đánh chặn truyền thống đối mặt với bài toán hiệu quả kinh tế.
Thay vì chỉ dựa vào tên lửa, nhiều quốc gia đang đầu tư vào các công nghệ năng lượng định hướng như laser công suất cao, vi sóng công suất lớn và các hệ thống điện từ.
Ưu điểm chung của các giải pháp này là chi phí cho mỗi lần khai hỏa thấp hơn nhiều so với tên lửa, đồng thời có thể phản ứng nhanh trước các mục tiêu xuất hiện liên tục.
Tuy vậy, công nghệ điện từ của Auriga vẫn đang trong giai đoạn nghiên cứu. Công ty chưa công bố các thông số kỹ thuật quan trọng như tầm bắn, tốc độ đầu đạn, mức tiêu thụ điện hay khả năng hoạt động ngoài thực địa.
Điều đó đồng nghĩa hệ thống vẫn cần trải qua nhiều bước thử nghiệm trước khi có thể được triển khai trong quân đội.
Dù còn ở giai đoạn đầu, sự hợp tác giữa Auriga Space và DEVCOM cho thấy quân đội Mỹ đang mở rộng danh mục công nghệ phòng thủ nhằm chuẩn bị cho các hình thái tác chiến mới, nơi yếu tố chi phí có thể trở thành lợi thế chiến lược không kém sức mạnh hỏa lực.
| Vì sao quân đội muốn thay tên lửa bằng công nghệ điện từ? Một tên lửa đánh chặn có thể đắt gấp hàng chục đến hàng trăm lần UAV mục tiêu. Hệ thống điện từ không phụ thuộc vào nhiên liệu hóa học. Giảm áp lực hậu cần trong quá trình vận chuyển và bảo quản. Phù hợp với kịch bản đối phó các cuộc tấn công bằng đàn UAV số lượng lớn. Vẫn cần nhiều thử nghiệm trước khi có thể đưa vào trang bị chính thức. |
