Chuyển đổi số - 'tấm hộ chiếu xanh' giúp doanh nghiệp Việt tham gia sâu chuỗi giá trị toàn cầu

Trong bối cảnh các tiêu chuẩn ESG và thuế carbon ngày càng khắt khe, chuyển đổi số được xem là “tấm hộ chiếu xanh” giúp doanh nghiệp Việt chứng minh năng lực, minh bạch dữ liệu và tiếp cận các thị trường khó tính trên thế giới.

Ngày 28/1, tại Hà Nội, Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) chính thức ra mắt tại Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2030.

Sự kiện đánh dấu bước chuyển từ nhận thức sang hành động trong phát triển kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp, đồng thời mở ra vai trò kết nối quan trọng giữa Nhà nước, doanh nghiệp và giới khoa học trong lộ trình phát triển bền vững.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà phát biểu tại đại hội.

Phát biểu tại Đại hội, Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà nhấn mạnh, thế giới đã đi một chặng đường dài từ nhận thức đến hành động trong bảo vệ môi trường, từ việc xác lập vai trò của môi trường trong phát triển kinh tế – xã hội đến hình thành các mô hình kinh tế xanh, kinh tế tuần hoàn và kinh tế carbon thấp. Tại Việt Nam, các khái niệm này đã được xác định rõ từ Đại hội XIII của Đảng và tiếp tục được cụ thể hóa trong các nghị quyết của Đại hội XIV.

Theo Phó Thủ tướng, việc thành lập VGA đánh dấu sự chuyển biến quan trọng từ nhận thức sang hành động trong chuyển đổi xanh, diễn ra trong bối cảnh Chính phủ đang rà soát, hoàn thiện các chính sách phát triển bền vững. Đây không chỉ là kết quả của sự thay đổi tư duy quản lý nhà nước, mà còn thể hiện vai trò chủ động của cộng đồng doanh nghiệp và giới khoa học trong triển khai các mục tiêu phát triển xanh gắn với chuyển đổi số.

Phó Thủ tướng chỉ rõ, thách thức lớn nhất hiện nay không chỉ là biến đổi khí hậu hay các cú sốc toàn cầu, mà là lựa chọn mô hình phát triển phù hợp trong bối cảnh tài nguyên thiên nhiên ngày càng cạn kiệt và các hàng rào kỹ thuật liên quan đến dấu vết carbon ngày càng siết chặt. Kinh tế xanh toàn cầu hiện đã đạt quy mô trên 5.000 tỷ USD và tiếp tục tăng trưởng nhanh, cho thấy đây là xu thế không thể đảo ngược.

Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam (VGA) chính thức ra mắt tại Đại hội đại biểu lần thứ I, nhiệm kỳ 2026–2030.

Nhấn mạnh vai trò của chuyển đổi xanh và chuyển đổi số, Phó Thủ tướng cho rằng đây là con đường để các quốc gia đi sau như Việt Nam tăng cường tự cường, tự chủ và nâng cao năng lực cạnh tranh. Việt Nam có tiềm năng lớn về năng lượng tái tạo, đặc biệt là điện gió ngoài khơi, đồng thời chuyển đổi xanh cần được mở rộng sang các lĩnh vực như giao thông, nông nghiệp, du lịch và công nghiệp.

Phó Thủ tướng đề nghị VGA sớm xây dựng chương trình hành động cụ thể, gắn với các dự án thực tiễn; đồng thời tích cực tham gia cùng các bộ, ngành tháo gỡ vướng mắc về cơ chế, chính sách, đặc biệt trong các lĩnh vực then chốt như năng lượng tái tạo, tài chính xanh và công nghệ xanh.

Chuyển đổi số – “tấm hộ chiếu xanh” cho doanh nghiệp Việt

Trong khuôn khổ Đại hội, chuyên gia chuyển đổi số cấp cao Phạm Xuân Thoả, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Kinh tế Xanh GDPX, đại diện Tiểu ban Chuyển đổi số VGA, cho rằng trong bối cảnh các tiêu chuẩn ESG, thuế carbon và yêu cầu minh bạch dữ liệu ngày càng trở thành điều kiện bắt buộc, chuyển đổi số chính là “tấm hộ chiếu xanh” giúp doanh nghiệp Việt Nam tiếp cận thị trường toàn cầu.

Chuyên gia chuyển đổi số cấp cao Phạm Xuân Thoả, Tổng Giám đốc Công ty Cổ phần Kinh tế Xanh GDPX.

Theo ông Phạm Xuân Thoả, thế giới đã bước vào kỷ nguyên “chuyển đổi kép”, trong đó doanh nghiệp không chỉ cần cam kết xanh mà phải chứng minh bằng dữ liệu minh bạch, có thể kiểm chứng. Trước yêu cầu đó, Tiểu ban Chuyển đổi số VGA xác định sứ mệnh là “số hóa niềm tin”, giúp doanh nghiệp biến các nỗ lực xanh hóa thành dữ liệu được quốc tế công nhận.

Trong nhiệm kỳ 2026–2031, Tiểu ban Chuyển đổi số VGA sẽ tập trung triển khai bốn trụ cột hành động, gồm: xây dựng “Hộ chiếu xanh” cho doanh nghiệp thông qua hồ sơ năng lực số; hình thành Sàn giao dịch Công nghệ Xanh được thẩm định; phát triển nền tảng dữ liệu quản trị giao thương GDPX tích hợp AI, blockchain, ESG và truy xuất nguồn gốc; đồng thời nâng cao năng lực thực chiến cho lãnh đạo doanh nghiệp thông qua các chương trình đào tạo ứng dụng công nghệ số.

Phó Thủ tướng Trần Hồng Hà tặng hoa chúc mừng Hiệp hội Chuyển đổi xanh Việt Nam.

Theo lãnh đạo VGA, Hiệp hội đặt mục tiêu đến năm 2030 phát triển ít nhất 2.000 hội viên, hỗ trợ trực tiếp 2.000 doanh nghiệp và hợp tác xã trong thực hành ESG, kiểm kê phát thải và tiếp cận thị trường xanh; đào tạo 10.000 cán bộ doanh nghiệp và triển khai 1.000 mô hình cộng đồng xanh trên cả nước.

Với vai trò là cầu nối giữa Nhà nước, doanh nghiệp và cộng đồng quốc tế, VGA kỳ vọng sẽ góp phần thúc đẩy chuyển đổi xanh tại Việt Nam theo hướng thực chất, hiệu quả và bền vững, giúp doanh nghiệp từng bước tham gia sâu hơn vào chuỗi giá trị toàn cầu.