AstraZeneca niêm yết tại New York, cân bằng giữa thị trường Mỹ và làn sóng đổi mới từ Trung Quốc

AstraZeneca vừa thông báo sẽ đầu tư 15 tỷ đô la vào Trung Quốc và cho biết họ đang hợp tác với một công ty công nghệ sinh học Trung Quốc để phát triển thuốc giảm cân. Ảnh: Getty.

Giống như nhiều hãng dược lớn khác, AstraZeneca đang đối mặt với bài toán chiến lược: vừa phải duy trì sự hiện diện vững chắc tại Mỹ – thị trường mang lại phần lớn lợi nhuận – vừa tìm kiếm những đổi mới đột phá từ Trung Quốc, nơi hệ sinh thái công nghệ sinh học đang phát triển nhanh chóng.

Áp lực càng gia tăng khi nhiều loại thuốc “bom tấn” của hãng sắp hết hạn bằng sáng chế trong vài năm tới, trong khi môi trường định giá thuốc tại Mỹ ngày càng khắt khe.

Thu hồi Vắc xin Covid-19 của AstraZeneca: Lý do và Tác động AstraZeneca, một trong những hãng dược hàng đầu, đã quyết định thu hồi vắc xin Covid-19 toàn cầu với lý do chủ yếu là có ...

Mỹ và Trung Quốc – hai trụ cột chiến lược

Ngay trước thời điểm niêm yết tại New York, AstraZeneca thông báo sẽ đầu tư hàng tỷ đô la vào Trung Quốc, đồng thời ký thỏa thuận hợp tác với một công ty công nghệ sinh học nước này trong lĩnh vực thuốc điều trị béo phì.

Song song, tập đoàn dược phẩm lớn nhất nước Anh cũng mới công bố kế hoạch đầu tư 50 tỷ đô la tại Mỹ nhằm mở rộng sản xuất trong nước và giảm thiểu tác động từ các rào cản thương mại.

“Điều chúng ta có thể thấy rõ là Mỹ và Trung Quốc sẽ là hai khu vực quan trọng nhất đối với công ty trong tương lai gần”, bà Camilla Oxhamre, quản lý danh mục đầu tư tại Rhenman & Partners, nhận định trong email gửi CNBC.

Mỹ hiện là thị trường lớn nhất của AstraZeneca. Năm ngoái, công ty quyết định chấm dứt chương trình chứng chỉ lưu ký tại Mỹ để chuyển sang niêm yết trực tiếp trên NYSE, đồng thời vẫn giữ niêm yết tại London và Stockholm nhằm mở rộng cơ sở nhà đầu tư toàn cầu.

Theo ông Rajesh Kumar, Giám đốc nghiên cứu cổ phiếu lĩnh vực khoa học đời sống của HSBC tại châu Âu, việc AstraZeneca tăng cường hiện diện tại Mỹ trong khi đẩy mạnh đầu tư vào Trung Quốc mang ý nghĩa chiến lược.

“Sau các cuộc điều tra của cơ quan quản lý Trung Quốc năm 2025 về thuế nhập khẩu, động thái đầu tư mới cho thấy AstraZeneca đang gửi đi thông điệp rõ ràng rằng họ tiếp tục cam kết với thị trường này”, ông Kumar nói.

Trung Quốc hiện là thị trường lớn thứ hai của AstraZeneca. Theo bà Oxhamre, vai trò của quốc gia này sẽ còn tăng lên cả về doanh thu lẫn nghiên cứu phát triển.

Đổ tiền vào Trung Quốc và cuộc đua thuốc béo phì

AstraZeneca cho biết sẽ đầu tư 15 tỷ đô la vào Trung Quốc đến năm 2030 để mở rộng sản xuất và R&D, đồng thời xây dựng các mối quan hệ đối tác chiến lược với nhiều công ty công nghệ sinh học bản địa.

Trong một thỏa thuận riêng, hãng đã bắt tay với CSPC Pharmaceuticals – công ty niêm yết tại Hồng Kông – để phát triển danh mục thuốc điều trị béo phì. Thỏa thuận bao gồm tám chương trình nghiên cứu tiền lâm sàng và giai đoạn đầu, trong đó có một loại thuốc tiêm mỗi tháng một lần.

AstraZeneca xác nhận sẽ trả trước 1,2 tỷ đô la cho CSPC, cùng khoản thanh toán tiềm năng lên tới 17,3 tỷ đô la nếu đạt được các mốc về quy định, nghiên cứu và doanh số.

Làn sóng săn tìm đổi mới tại Trung Quốc

AstraZeneca không phải trường hợp cá biệt. GSK – tập đoàn dược phẩm niêm yết tại London – cũng đã ký thỏa thuận trị giá tới 12 tỷ đô la với Hengrui Pharma vào tháng 7.

Theo dữ liệu của Biopharma Dive, riêng năm 2025 có tới 57 thương vụ cấp phép giữa các hãng dược toàn cầu và công ty công nghệ sinh học Trung Quốc.

Các nhà phân tích của PitchBook nhận định xu hướng này phản ánh thành công của Trung Quốc trong việc vươn lên chuỗi giá trị ngành dược, từ vai trò “người theo sau” trở thành đối thủ cạnh tranh toàn cầu trong các liệu pháp sinh học thế hệ mới.

Sự trỗi dậy của Trung Quốc còn được thúc đẩy bởi tốc độ thử nghiệm lâm sàng nhanh, dòng vốn đầu tư nội địa và hiện tượng “chảy ngược chất xám” khi các nhà khoa học quay về nước.

Một báo cáo của Đại học Harvard thậm chí cảnh báo Trung Quốc có thể vượt Mỹ trong lĩnh vực công nghệ sinh học, làm thay đổi cán cân quyền lực toàn cầu.

Tuy nhiên, ông Kumar cho rằng cuộc đua đổi mới sẽ vẫn diễn ra song song ở cả hai bờ Thái Bình Dương.