Bắc Ninh đón nhận danh hiệu Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia đối với Lễ hội truyền thống - Hội Lim

Lễ hội Lim Xuân Bính Ngọ 2026 diễn ra trong 2 ngày từ ngày 28/2 đến 1/3 (tức ngày 12 và 13 tháng Giêng Bính Ngọ), trung tâm lễ hội vẫn là khu vực núi Hồng Vân (núi Lim) tại xã Tiên Du, tỉnh Bắc Ninh.

Phát biểu tại Lễ đón nhận, ông Mai Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh nhấn mạnh, đây không chỉ là niềm vui, niềm tự hào của Đảng bộ, chính quyền và nhân dân hai xã Tiên Du, Liên Bão, mà còn là niềm vinh dự chung của tỉnh Bắc Ninh – vùng đất Kinh Bắc ngàn năm văn hiến, nơi hội tụ và lan tỏa những giá trị văn hóa đặc sắc của dân tộc Việt Nam.

Ông Mai Sơn - Phó Chủ tịch Thường trực UBND tỉnh Bắc Ninh phát biểu tại buổi lễ. Ảnh Hùng Nguyễn

“Việc Nhà nước quyết định ghi danh Lễ hội truyền thống – Hội Lim vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia là sự ghi nhận xứng đáng đối với những giá trị lịch sử, văn hóa, nghệ thuật và cộng đồng đặc sắc của lễ hội; đồng thời khẳng định sức sống bền bỉ của một di sản được nuôi dưỡng từ lòng dân”, Phó Chủ tịch Mai Sơn khẳng định.

Lễ hội Lim truyền thống được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể quốc gia ngày 10/6/2025 với Quyết định số 1744 do Bộ trưởng Bộ Văn hóa, Thể thao và Du lịch Nguyễn Văn Hùng ký.

Hội Lim có lịch sử rất lâu đời, là hội của những làng xã cổ nằm quanh núi Lim và đôi bờ sông Tiêu Tương. Đây là lễ hội lớn của vùng, thể hiện một cách sâu sắc văn hóa nghệ thuật và tín ngưỡng tâm linh của người dân xứ Kinh Bắc. Hội Lim được duy trì trong suốt thế kỷ XIX và nửa đầu thế kỷ XX. Trong cuộc kháng chiến chống thực dân Pháp và chống Mỹ cứu nước, Hội Lim không được mở trong nhiều thập kỷ cho đến tận những năm sau đổi mới.

Lãnh đạo tỉnh Bắc Ninh trao danh hiệu Di sản văn hoá phi vật thể Quốc gia đối với Lễ hội truyền thống - Hội Lim cho lãnh đạo xã Tiên Du và xã Liên Bão.

Hội Lim được tổ chức với 2 phần Lễ và Hội. Phần Lễ được bắt đầu từ sáng ngày 12 tháng Giêng với Lễ Khai hội, dâng hương (ngày nay được tổ chức tại chùa Hòng Ân trên núi Lim). Đây là một trong những nghi thức mở đầu và mang ý nghĩa tâm linh sâu sắc tại Hội Lim, diễn ra trong không khí trang nghiêm và thành kính. Nghi lễ này thể hiện lòng tri ân của cộng đồng đối với các vị thần linh, tổ tiên, đặc biệt là Hiếu Trung Hầu Nguyễn Đình Diễn, người có công lớn trong việc phát triển và lưu giữ làn điệu dân ca Quan họ.

Phần Lễ tiếp tục được tổ chức vào sáng ngày 13 tháng Giêng với Lễ rước sắc từ làng Đình Cả (hoặc Lộ Bao) lên Lăng thờ Tướng công Nguyễn Đình Diễn trên đồi Lim. Đây là một trong những nghi lễ trung tâm, trọng thể và hoành tráng nhất tại Hội Lim. Lễ rước sắc không chỉ là một hành trình tâm linh mà còn là sự tái hiện sống động của tín ngưỡng, lòng tôn kính đối với các vị thần linh đã có công với vùng đất và đặc biệt là với làn điệu dân ca Quan họ. Đây là biểu hiện sâu sắc của truyền thống "uống nước nhớ nguồn" trong văn hóa Việt Nam.

Lễ hội Lim Xuân Bính Ngọ 2026 lần đầu tiên do xã Tiên Du tổ chức sau khi mô hình chính quyền địa phương hai cấp chính thức được vận hành đồng bộ trên phạm vi toàn quốc. Hội được tổ chức nhằm tôn vinh và lan tỏa truyền thống văn hiến của vùng đất, con người Kinh Bắc, đặc biệt là Di sản văn hóa phi vật thể Dân ca Quan họ Bắc Ninh đã được UNESCO ghi danh.

.Lễ hội truyền thống - Hội Lim được ghi danh vào Danh mục Di sản văn hóa phi vật thể Quốc gia.

Ông Dương Minh Ngọc - Phó chủ tịch UBND xã Tiên Du cho biết, có 7 thôn tại xã Tiên Du tham gia tổ chức lễ hội với các câu lạc bộ quan họ và 5 nhà nghệ nhân quan họ hát canh phục vụ khách dự hội. Việc thưởng tiền cho các liền anh, liền chị trong lúc biểu diễn sẽ được thực hiện tế nhị, chu đáo hơn, không ngửa nón xin tiền khi hát quan họ, hạn chế phản cảm trong khi diễn ra lễ hội.

Theo Ban tổ chức Lễ hội Lim Xuân Bính Ngọ 2026, công tác quản lý, ngăn chặn các hành vi tiêu cực, đảm bảo an toàn giao thông, phòng chống cháy nổ... cũng được đặc biệt chú trọng. Do phần hội có nhiều hoạt động dân gian truyền thống như: Đu tiên, cờ người, tổ tôm điểm, trình diễn thư pháp, hội thơ, đấu vật, bịt mắt bắt dê, đập niêu, ẩm thực... Ban tổ chức cũng nghiêm cấm các hành vi lợi dụng các trò chơi dân gian để tổ chức cờ bạc trá hình.