Kết nối kinh tế hợp tác xã với hệ sinh thái kinh tế tư nhân tạo động lực mới cho tăng trưởng

Kết nối HTX – doanh nghiệp là tất yếu khách quan

Phát biểu tại diễn đàn, Chủ tịch Liên minh HTX Việt Nam Cao Xuân Thu Vân cho biết, Bộ Chính trị đã ban hành Nghị quyết số 68-NQ/TW, xác định kinh tế tư nhân là một động lực quan trọng của nền kinh tế quốc dân. Theo bà Cao Xuân Thu Vân, điều này góp phần thúc đẩy HTX sẽ phải làm gì và liên kết như thế nào để cùng phát triển với khu vực kinh tế tư nhân.

Bà Cao Xuân Thu Vân cho biết, đến tháng 3/2026, cả nước có trên 35.190 HTX với gần 7 triệu thành viên. Trong đó, khu vực nông nghiệp chiếm 66,8% với trên 23.500 HTX, tiếp tục giữ vai trò trụ cột trong xây dựng nông thôn mới; khu vực phi nông nghiệp có trên 11.680 HTX hoạt động đa dạng trong công nghiệp, thương mại, vận tải và môi trường. Có khoảng 78% HTX hoạt động hiệu quả, gần 4.700 HTX tham gia liên kết chuỗi giá trị và khoảng 2.600 HTX ứng dụng công nghệ cao. Điều này cho thấy, HTX đang trở thành chủ thể kinh tế năng động, có khả năng tham gia sâu hơn vào thị trường.

Bà Cao Xuân Thu Vân Chủ tịch Liên minh Hợp tác xã Việt Nam.

Trong bối cảnh hiện nay, không một khu vực kinh tế nào có thể phát triển đơn lẻ. Doanh nghiệp cần vùng nguyên liệu ổn định; người nông dân cần đầu ra bền vững; công nghệ cần môi trường ứng dụng; tài chính cần mô hình kinh doanh khả thi.

Do đó, sự kết nối giữa HTX và khu vực kinh tế tư nhân là tất yếu. HTX mang lại sức mạnh liên kết cộng đồng, tổ chức sản xuất quy mô lớn từ các hộ nhỏ và sự ổn định vùng nguyên liệu. Ngược lại, khu vực tư nhân cung cấp công nghệ, vốn, năng lực quản trị và thị trường.

“Khi hai khu vực này được kết nối hiệu quả, không chỉ tạo ra giao dịch kinh tế mà còn hình thành các chuỗi giá trị mới, mở ra cơ hội phát triển bền vững cho hàng triệu người dân” - bà Cao Xuân Thu Vân nhận định.

Bà Cao Xuân Thu Vân đồng thời cho biết thêm, Liên minh HTX Việt Nam sẽ tiếp tục phát huy vai trò là cầu nối để HTX đẩy mạnh liên kết, phát triển chuyển đổi số, hoàn thiện quy trình…, từ đó tạo thuận lợi cho HTX và doanh nghiệp liên kết bền chặt, sản xuất chuyên nghiệp hơn. Liên minh HTX Việt Nam cũng cam kết liên kết cùng với bộ ngành để hoàn thiện pháp lý, cơ chế cho KTTT, HTX, từ đó tạo điều kiện thuận lợi cho HTX phát triển cũng như thu hút người trẻ tham gia.

Cùng đầu tư và phát triển

Tại Diễn đàn, Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn ThaiBinh Seed cho biết, năm 2022, Thủ tướng Chính phủ có Nghị định 40/2022/NĐ-CP về liên kết 4 nhà, làm cơ sở cho HTX, doanh nghiệp “bắt tay”.

Anh hùng Lao động Trần Mạnh Báo, Chủ tịch HĐQT Tập đoàn ThaiBinh Seed.

Ông Trần Mạnh Báo cho rằng, nếu chỉ dừng lại ở bao tiêu sản phẩm, mối quan hệ giữa doanh nghiệp và HTX sẽ luôn chịu áp lực của thị trường và rất dễ đứt gãy khi có biến động. Do đó, vấn đề chỉ được giải quyết, chuỗi giá trị chỉ trở nên bền vững khi doanh nghiệp và HTX “đồng đầu tư và đồng phát triển”.

Theo ông Trần Mạnh Báo, nếu doanh nghiệp muốn có vùng nguyên liệu ổn định, sản phẩm đạt chuẩn quốc tế và truy xuất minh bạch, việc bao tiêu sản phẩm là chưa đủ; doanh nghiệp cần tham gia sâu hơn vào quá trình nâng cấp HTX. Doanh nghiệp có thể góp vốn và đầu tư hạ tầng sản xuất, hỗ trợ xây dựng kho bãi, nhà sơ chế, hệ thống kiểm soát chất lượng… nhằm gắn chặt trách nhiệm cũng như sự phát triển với HTX.

Ông Trần Mạnh Báo đồng thời viện dẫn tinh thần Nghị quyết số 68-NQ/TW của Bộ Chính trị, khẳng định HTX không phải là bên phụ thuộc, mà có thể trở thành đối tác chiến lược khi đáp ứng được chuẩn mực thị trường.

Diễn đàn quy tụ khoảng 300 đại biểu là lãnh đạo Chính phủ, bộ, ngành, địa phương, doanh nghiệp, hợp tác xã và chuyên gia trong, ngoài nước.

Phó Cục trưởng Cục Phát triển doanh nghiệp tư nhân và Kinh tế tập thể (Bộ Tài chính) Đỗ Mạnh Khởi cho rằng, liên kết giữa HTX và doanh nghiệp là mối quan hệ cộng sinh, giúp khai thác tối đa tiềm năng của mỗi bên. Tuy nhiên trên thực tế, theo ông Đỗ Mạnh Khởi, mối liên kết giữa doanh nghiệp với HTX vẫn chưa chặt chẽ, chưa tận dụng hết lợi thế bổ trợ. Cần hoàn thiện thể chế, chuyển từ tiền kiểm sang hậu kiểm, xây dựng cơ chế hợp tác công tư minh bạch, phát triển chính sách theo chuỗi giá trị và hỗ trợ chuyển đổi số, đổi mới sáng tạo. Đồng thời, phát huy vai trò của các tổ chức trung gian như Liên minh HTX Việt Nam, VCCI trong kết nối, hỗ trợ và nhân rộng mô hình hợp tác hiệu quả.

Bà Nguyễn Thị Hoàng Yến, Phó Cục trưởng Cục Kinh tế hợp tác và Phát triển nông thôn (Bộ NN&MT) cho rằng, khu vực kinh tế tư nhân hiện đóng góp trên 50% GDP và tạo việc làm cho hơn 80% lao động, trong khi HTX giữ vai trò nền tảng trong tổ chức sản xuất, đặc biệt ở nông thôn. Do đó, cần tăng cường mối lên kết HTX và doanh nghiệp theo hướng nảo nên “hệ sinh thái tích hợp”. Từ đó, thúc đẩy, phát huy vai trò dẫn dắt trị trường của doanh nghiệp, phát huy tối vai trò tổ chức sản xuất của HTX. Điều này góp phần nâng cao hiệu quả sản xuất, tái cấu trúc kinh tế nông thôn, tăng giá trị nông sản và cải thiện đời sống người dân.