Từ hỗ trợ sang đồng hành đưa thương hiệu quốc gia vươn ra thị trường quốc tế

Ngày 16/4, tại Hà Nội, Bộ Công Thương tổ chức lễ khai mạc Tuần lễ Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026 và Diễn đàn Thương hiệu quốc gia với chủ đề “Thương hiệu quốc gia Việt Nam trong kỷ nguyên mới”.

Theo Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân, năm 2026 là năm bản lề triển khai Kế hoạch phát triển kinh tế - xã hội giai đoạn 2026-2030. Yêu cầu đặt ra là chuyển mạnh sang mô hình tăng trưởng dựa trên năng suất, chất lượng và tính tự chủ của nền kinh tế; lấy chuyển đổi số, chuyển đổi xanh và phát triển bền vững làm động lực chủ yếu.

Thứ trưởng Bộ Công Thương Nguyễn Sinh Nhật Tân. Ảnh: Nam Nguyễn

Trong tầm nhìn đó, Thương hiệu quốc gia không còn chỉ là câu chuyện quảng bá hình ảnh hay xúc tiến thương mại theo nghĩa truyền thống, mà phải được xác định là tài sản chiến lược, phản ánh năng lực cạnh tranh tổng thể và uy tín của Việt Nam trong chuỗi giá trị toàn cầu. Xây dựng Thương hiệu quốc gia trong kỷ nguyên mới không chỉ là hình ảnh hàng hóa “Made in Vietnam”, mà còn là xây dựng uy tín quốc gia và sức mạnh mềm trên trường quốc tế.

Theo Bộ Công thương, qua hơn hai thập kỷ của chương trình xây dựng thương hiệu quốc gia, chương trình đã đạt những bước tiến lớn. Từ 30 doanh nghiệp tham gia năm 2003, đến năm 2026 đã có 190 doanh nghiệp được công nhận.

Giá trị Thương hiệu quốc gia Việt Nam tăng trưởng mạnh mẽ, đạt 519,6 tỷ USD vào năm 2025, xếp thứ 32 toàn cầu. Nhiều doanh nghiệp Việt đã khẳng định vị thế quốc tế như Vietcombank, BIDV, VietinBank lọt Top 500 thương hiệu ngân hàng giá trị nhất thế giới; Vinamilk vào Top 50 thương hiệu sữa hàng đầu hay Viettel dẫn đầu khu vực Đông Nam Á về viễn thông.

Ông Hoàng Minh Chiến - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương. Ảnh: Nam Nguyễn

Tuy các sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia đang tăng nhanh về lượng nhưng chưa thực sự mạnh về chất. Tổng giá trị của 100 thương hiệu doanh nghiệp hàng đầu Việt Nam năm 2025 chỉ đạt khoảng 38,4 tỷ USD, giảm 14% so với trước đó.

Ông Hoàng Minh Chiến - Phó Cục trưởng Cục Xúc tiến thương mại, Bộ Công Thương nhận định, thực tế này phản ánh việc Việt Nam vẫn chủ yếu tham gia ở các khâu giá trị thấp, thiên về gia công (OEM), trong khi năng lực thiết kế (ODM) và xây dựng thương hiệu riêng (OBM) còn hạn chế. Do đó, Thương hiệu quốc gia phải trở thành đòn bẩy thực chất cho năng lực cạnh tranh.

Trong Chiến lược xây dựng Thương hiệu quốc gia đến năm 2035, tầm nhìn 2045, Cục Xúc tiến thương mại đề xuất ba giai đoạn thực hiện. Giai đoạn 2026-2030 sẽ tập trung "đặt nền tảng - chuyển đổi căn bản", hướng tới 1.000 sản phẩm đạt Thương hiệu quốc gia và từng bước chuyển dịch từ OEM sang ODM.

Các đại biểu thực hiện nghi thức khai mạc Tuần lễ Thương hiệu quốc gia Việt Nam năm 2026. Ảnh: Nam Nguyễn

Giai đoạn 2030-2035 đặt mục tiêu có từ 5 - 10 thương hiệu Việt lọt Top 500 thế giới, nâng giá trị Thương hiệu quốc gia lên Top 25 toàn cầu. Tầm nhìn đến 2045, mỗi sản phẩm Việt Nam khi ra thế giới không chỉ xuất khẩu về mặt thương mại mà còn mang theo câu chuyện về bản sắc, tư duy thiết kế và chuẩn mực phát triển bền vững.

Một điểm mới quan trọng của chương trình Thương hiệu quốc gia giai đoạn tới là sự ra đời của chương trình “Vươn ra thị trường quốc tế” (Go Global) giai đoạn 2026-2030 theo Quyết định 626/QĐ-TTg. Theo đó, tư duy chính sách đã có sự chuyển dịch căn bản, từ hỗ trợ sang đồng hành và chia sẻ rủi ro với doanh nghiệp. Điểm đột phá là Nhà nước không chỉ tạo điều kiện, mà còn đồng hành với doanh nghiệp trên tinh thần chia sẻ rủi ro.