Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng: Phát triển AI phải dựa trên hệ sinh thái liên kết và 5 trụ cột chiến lược

Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng phát biểu tại Diễn đàn "Hình thành hệ sinh thái hợp tác phát triển AI". (Ảnh: baochinhphu.vn)

Xây dựng hệ sinh thái AI gắn kết giữa Nhà nước, viện trường và doanh nghiệp

Phát biểu tại diễn đàn, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng cho biết Nghị quyết số 57-NQ/TW đã xác định khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số là những động lực trung tâm của tăng trưởng, trong đó trí tuệ nhân tạo (AI) là lĩnh vực có vai trò ngày càng quan trọng trong nâng cao năng lực cạnh tranh quốc gia.

Theo Phó Thủ tướng, Việt Nam đã từng bước hoàn thiện hành lang pháp lý cho phát triển AI thông qua việc Quốc hội ban hành Luật Trí tuệ nhân tạo và Chính phủ ban hành Nghị định số 142/2026/NĐ-CP quy định chi tiết thi hành luật. Tuy nhiên, để các chính sách phát huy hiệu quả, điều quan trọng là thay đổi tư duy phát triển AI theo hướng liên kết và chia sẻ nguồn lực.

Phó Thủ tướng nhấn mạnh Nhà nước giữ vai trò kiến tạo thể chế, hoạch định chiến lược và đầu tư hạ tầng số; các trường đại học, viện nghiên cứu là trung tâm đào tạo nhân lực chất lượng cao, nghiên cứu và làm chủ công nghệ lõi; doanh nghiệp là lực lượng dẫn dắt quá trình đầu tư, ứng dụng và thương mại hóa các sản phẩm AI. Mối liên kết này cần được tổ chức thực chất, tạo thành hệ sinh thái đổi mới sáng tạo có khả năng chuyển hóa kết quả nghiên cứu thành sản phẩm và dịch vụ phục vụ phát triển kinh tế - xã hội.

Tại diễn đàn, PGS.TS Đặng Hoài Bắc, Giám đốc Học viện Công nghệ Bưu chính Viễn thông, cho biết AI đang mở ra giai đoạn phát triển mới của giáo dục và khoa học công nghệ. Học viện hiện là một trong tám cơ sở giáo dục đại học được lựa chọn phát triển Trung tâm AI quốc gia, đồng thời vừa gia nhập Mạng lưới phát triển năng lực AI toàn cầu của UNESCO.

Theo ông, các trường đại học cần mở rộng vai trò từ đào tạo sang nghiên cứu liên ngành, đổi mới sáng tạo và chuyển giao công nghệ, góp phần hình thành năng lực AI quốc gia.

Chủ tịch Viện IGD Tô Dũng phát biểu tại Diễn đàn.

Tập trung phát triển AI trên 5 trụ cột chiến lược

Để AI thực sự trở thành động lực phát triển mới, Phó Thủ tướng Hồ Quốc Dũng đề nghị tập trung triển khai đồng bộ năm trụ cột chiến lược.

Trước hết là tiếp tục hoàn thiện thể chế và cơ chế quản trị AI theo hướng tạo môi trường pháp lý thuận lợi cho nghiên cứu, thử nghiệm và ứng dụng, đồng thời bảo đảm AI được phát triển an toàn, có trách nhiệm và lấy con người làm trung tâm.

Cùng với đó là đầu tư phát triển hạ tầng số và dữ liệu. Phó Thủ tướng yêu cầu đẩy nhanh xây dựng các trung tâm dữ liệu quốc gia, hình thành các nền tảng chia sẻ dữ liệu dùng chung, bảo đảm an ninh mạng và chủ quyền dữ liệu quốc gia, tạo nền tảng cho việc phát triển các mô hình AI quy mô lớn.

Một nhiệm vụ trọng tâm khác là phát triển nguồn nhân lực AI chất lượng cao. Theo Phó Thủ tướng, mục tiêu không chỉ dừng ở đào tạo người sử dụng công nghệ mà phải xây dựng đội ngũ có khả năng nghiên cứu, thiết kế và làm chủ các mô hình AI mang dấu ấn Việt Nam.

Bên cạnh đó, hệ sinh thái đổi mới sáng tạo cần được vận hành hiệu quả hơn thông qua cơ chế phối hợp rõ ràng giữa cơ quan quản lý, viện nghiên cứu, trường đại học và doanh nghiệp. Doanh nghiệp phải trở thành trung tâm của quá trình đổi mới sáng tạo, từ xác định nhu cầu thị trường, đầu tư nghiên cứu đến thương mại hóa sản phẩm.

Trụ cột cuối cùng là mở rộng hợp tác quốc tế nhằm tiếp cận các công nghệ mới, thu hút chuyên gia trình độ cao và tăng cường kết nối với các tập đoàn công nghệ hàng đầu thế giới.

Phó Thủ tướng đề nghị các sáng kiến được trao đổi tại diễn đàn sớm được cụ thể hóa thành chương trình, dự án và chính sách để tạo chuyển biến thực chất trong phát triển AI và chuyển đổi số quốc gia.

Theo Chủ tịch Viện Phát triển chuyển đổi xanh, chuyển đổi số Việt Nam (IGD) Tô Dũng, các doanh nghiệp, viện nghiên cứu và cơ sở đào tạo sẽ tăng cường phối hợp trong xây dựng tiêu chuẩn, hoàn thiện chính sách, phát triển hạ tầng số, đào tạo nguồn nhân lực và thúc đẩy các kịch bản ứng dụng AI có giá trị cao, góp phần nâng cao năng lực cạnh tranh của Việt Nam trong kỷ nguyên số.