Sắp có nền tảng số giám sát ngân sách khoa học, công nghệ trên toàn quốc

Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương Bộ Khoa học và Công nghệ phát biểu tại Hội nghị. (Ảnh: mst.gov.vn)

Thông tin trên được Thứ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Bùi Hoàng Phương cho biết tại Hội nghị tập huấn xây dựng kế hoạch và dự toán ngân sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số năm 2027 dành cho các địa phương khu vực phía Nam, diễn ra ngày 28/7 tại TP. Hồ Chí Minh.

Số hóa toàn bộ quy trình quản lý ngân sách khoa học, công nghệ

Theo Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương, nền tảng số đang được Bộ Khoa học và Công nghệ hoàn thiện sẽ tiếp nhận dữ liệu từ các bộ, ngành và địa phương, số hóa toàn bộ thông tin về ngân sách khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số.

Khi đi vào vận hành, hệ thống cho phép cơ quan quản lý theo dõi chi tiết tình hình phân bổ ngân sách, tiến độ giải ngân và việc sử dụng kinh phí của từng nhiệm vụ khoa học, công nghệ trên phạm vi cả nước. Dữ liệu được quản lý đến từng đơn vị cấp xã, tạo điều kiện để cơ quan quản lý nắm bắt chính xác nguồn lực được bố trí và hiệu quả sử dụng ngân sách.

Theo thiết kế, nền tảng sẽ quản lý xuyên suốt toàn bộ quy trình từ lập kế hoạch, xây dựng dự toán, phân bổ ngân sách đến theo dõi giải ngân và tổng hợp báo cáo. Dữ liệu được tập trung tại Trung ương nhưng phân cấp quyền khai thác cho các bộ, ngành và địa phương, bảo đảm vừa thống nhất quản lý, vừa đáp ứng yêu cầu điều hành theo từng cấp.

Các Sở Khoa học và Công nghệ sẽ được cấp quyền theo dõi tình hình phân bổ và giải ngân trên địa bàn, đồng thời có thể rà soát, phản hồi khi phát hiện số liệu chưa thống nhất, góp phần nâng cao tính minh bạch và hiệu quả trong quản lý ngân sách.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc hình thành cơ sở dữ liệu tập trung sẽ tạo nền tảng phục vụ công tác phân tích, dự báo, đánh giá hiệu quả đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời hỗ trợ lãnh đạo các cấp trong quá trình hoạch định chính sách dựa trên dữ liệu.

Thống nhất cách lập dự toán, ưu tiên nhiệm vụ có khả năng ứng dụng

Tại hội nghị, Thứ trưởng Bùi Hoàng Phương cũng giải đáp nhiều vướng mắc của địa phương trong quá trình xây dựng kế hoạch và dự toán ngân sách năm 2027.

Đối với các dự án có nhiều cấu phần, Thứ trưởng cho biết Sở Khoa học và Công nghệ chỉ thực hiện thẩm định các nội dung thuộc lĩnh vực khoa học, công nghệ và chuyển đổi số, không thẩm định toàn bộ dự án. Các hạng mục thuộc xây dựng, tài chính hoặc lĩnh vực chuyên ngành khác sẽ do cơ quan có thẩm quyền tương ứng chịu trách nhiệm.

Bộ cũng lưu ý việc sử dụng ngân sách phải đúng mục tiêu. Chẳng hạn, việc đầu tư máy tính phục vụ chuyển đổi số, cải cách hành chính hoặc cung cấp dịch vụ công có thể được xác định là chi cho chuyển đổi số; trong khi các thiết bị chỉ phục vụ công việc hành chính thông thường sẽ không thuộc nhóm chi này.

Song song với việc xây dựng nền tảng số, Bộ Khoa học và Công nghệ đang rà soát toàn bộ các nguồn chi liên quan đến khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, bao gồm cả nguồn sự nghiệp khoa học, nguồn sự nghiệp kinh tế và các nguồn kinh phí hợp pháp khác. Bộ sẽ phối hợp với Bộ Tài chính ban hành hướng dẫn thống nhất nhằm tháo gỡ những vướng mắc kéo dài trong quá trình lập và phân bổ dự toán.

Đối với kế hoạch ngân sách năm 2027, Bộ yêu cầu các địa phương thay đổi tư duy xây dựng nhiệm vụ theo hướng lấy bài toán phát triển kinh tế - xã hội làm trung tâm, xác định rõ sản phẩm đầu ra, đơn vị sử dụng, khả năng ứng dụng và thương mại hóa kết quả nghiên cứu, thay vì chỉ đề xuất các đề tài nghiên cứu đơn lẻ.

Các nhiệm vụ cũng được khuyến khích tổ chức theo chuỗi hoặc cụm liên kết, ưu tiên phục vụ triển khai Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, phát triển công nghệ chiến lược, chuyển đổi số và các mục tiêu tăng trưởng kinh tế.

Theo Bộ Khoa học và Công nghệ, việc kết hợp giữa chuẩn hóa quy trình lập dự toán và ứng dụng nền tảng số quản lý ngân sách sẽ góp phần nâng cao hiệu quả sử dụng nguồn lực đầu tư cho khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời tăng cường tính công khai, minh bạch trong quản lý ngân sách nhà nước.

Theo Nghị quyết số 57 của Bộ Chính trị, hằng năm ngân sách nhà nước phải bố trí tối thiểu 3% tổng chi ngân sách cho phát triển khoa học, công nghệ, đổi mới sáng tạo và chuyển đổi số, đồng thời tiếp tục tăng thêm khoảng 2% trong 5 năm tiếp theo, tạo nền tảng tài chính cho mục tiêu đưa khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trở thành động lực chính của tăng trưởng kinh tế trong giai đoạn mới.