Xu hướng đầu tư tư nhân giữa bất ổn địa chính trị

Ông Hazem Ben-Gacem, người sáng lập kiêm CEO của BlueFive Capital có trụ sở tại Abu Dhabi, khuyến nghị nên tập trung đầu tư vào các lĩnh vực chính phủ và các ưu tiên chiến lược. Ảnh: ADNOC Gas, một công ty con của Tập đoàn Dầu khí Quốc gia Abu Dhabi, tại Abu Dhabi - Getty.

Dòng vốn lớn đang tìm gì giữa bất ổn địa chính trị?

Dòng vốn đầu tư tư nhân toàn cầu đang đứng trước một bài toán mới. Thay vì chỉ tìm kiếm ngành có tốc độ tăng trưởng cao, một số nhà đầu tư bắt đầu chú ý tới những doanh nghiệp có khả năng giải quyết các vấn đề chiến lược của từng quốc gia.

Hazem Ben-Gacem, nhà sáng lập kiêm CEO BlueFive Capital, cho rằng đây có thể là một trong những hướng đầu tư hấp dẫn trong môi trường hiện nay.

Tại hội nghị SuperReturn Asia ở Singapore, ông Ben-Gacem cho biết các nhà đầu tư thông minh tại Trung Đông đang tập trung vào những ưu tiên chiến lược của chính phủ và tìm kiếm doanh nghiệp có khả năng cung cấp giải pháp cho các ưu tiên đó.

“Đừng chọn quỹ đầu tư, hãy chọn giải pháp”, ông Ben-Gacem nói với CNBC, đồng thời đề cập tới các lĩnh vực như an ninh lương thực, quốc phòng, cơ sở hạ tầng, tự động hóa và robot.

Khi dòng vốn đi cùng ưu tiên quốc gia

Quan điểm của CEO BlueFive Capital phản ánh cách tiếp cận đầu tư ngày càng gắn với những nhu cầu dài hạn của nền kinh tế.

An ninh lương thực là một ví dụ. Với những quốc gia phụ thuộc nhiều vào nhập khẩu thực phẩm, công nghệ nông nghiệp, quản lý nguồn nước, chuỗi cung ứng và chế biến thực phẩm có thể mang ý nghĩa lớn hơn một cơ hội kinh doanh thông thường.

Tương tự, nhu cầu củng cố năng lực quốc phòng, phát triển hạ tầng và tự động hóa tạo thêm thị trường cho các doanh nghiệp công nghệ.

Danh mục hiện tại của BlueFive cho thấy chiến lược này đã được triển khai trên nhiều lĩnh vực. Công ty đang đầu tư vào AI71, nền tảng trí tuệ nhân tạo phục vụ doanh nghiệp và chính phủ; EngineAI và LimX Dynamics trong lĩnh vực robot; CargoX về vận tải tự hành; Elite Agro trong nông nghiệp và một số doanh nghiệp liên quan tới quốc phòng, logistics và hạ tầng. BlueFive Capital

Điểm chung của nhiều khoản đầu tư là công nghệ được đưa vào giải quyết những nhu cầu cụ thể, từ vận tải, sản xuất, nông nghiệp đến năng lực quốc phòng.

Điều này cũng lý giải vì sao tự động hóa và robot nằm trong nhóm lĩnh vực được ông Ben-Gacem nhắc đến. Khi chi phí lao động tăng và nhiều nền kinh tế đối mặt tình trạng thiếu nhân lực, robot có thể chuyển từ một công nghệ thử nghiệm thành một phần của hạ tầng sản xuất.

Từ siêu xe Bugatti đến Kling AI

BlueFive Capital mới thành lập vào tháng 11/2024 nhưng đã mở rộng nhanh hoạt động đầu tư. Theo thông tin doanh nghiệp công bố, công ty quản lý hơn 15 tỷ USD tài sản tính đến ngày 30/6/2026. BlueFive Capital

Ngày 9/9, BlueFive hoàn tất mua 30% cổ phần Bugatti Rimac từ Porsche. Sau giao dịch, BlueFive trở thành cổ đông lớn thứ hai của hãng siêu xe, sau Rimac Group, đồng thời có một ghế trong hội đồng quản trị.

Thương vụ cho thấy danh mục của BlueFive không giới hạn trong những lĩnh vực liên quan trực tiếp tới chiến lược quốc gia. Công ty vẫn tìm kiếm các tài sản tiêu dùng cao cấp có thương hiệu mạnh và khả năng duy trì lợi thế dài hạn. Ở chiều ngược lại, công nghệ mới đang trở thành một trọng tâm rõ rệt.

Tháng 7/2026, BlueFive tham gia đồng dẫn đầu vòng gọi vốn khoảng 3 tỷ USD của Kling AI, doanh nghiệp Trung Quốc phát triển công nghệ tạo video bằng trí tuệ nhân tạo. Sau vòng vốn này, Kling AI được định giá khoảng 18 tỷ USD.

Theo danh mục công bố của BlueFive, công ty còn đầu tư vào nhiều doanh nghiệp robot, trí tuệ nhân tạo, xe tự hành và công nghệ hàng không tự động.

Những khoản đầu tư này cho thấy một đặc điểm đáng quan tâm của thị trường vốn tư nhân: AI đang được nhìn rộng hơn mô hình ngôn ngữ hay chatbot. Vốn đang chảy vào AI gắn với robot, phương tiện tự hành, logistics, dữ liệu và các ứng dụng phục vụ chính phủ, doanh nghiệp.

Địa chính trị trở thành biến số của lợi nhuận

Một yếu tố khác đang thay đổi cách các nhà đầu tư phân bổ vốn là địa chính trị. Theo ông Ben-Gacem, địa chính trị ngày càng trở thành biến số lớn đối với lợi nhuận đầu tư, nhất là tại Trung Đông, châu Âu, châu Á và Trung Quốc.

Điều này có ý nghĩa trực tiếp đối với thị trường tư nhân. Khác với cổ phiếu niêm yết có thể mua bán tương đối nhanh, vốn cổ phần tư nhân thường được đầu tư trong nhiều năm. Nhà đầu tư vì vậy phải tính tới những thay đổi có thể xảy ra trong suốt vòng đời khoản đầu tư.

Căng thẳng thương mại, kiểm soát xuất khẩu công nghệ, thay đổi chính sách công nghiệp hoặc các yêu cầu mới về an ninh dữ liệu đều có thể làm thay đổi giả định ban đầu của một thương vụ.

Với các ngành như bán dẫn, AI, robot, quốc phòng hay hạ tầng số, ranh giới giữa quyết định kinh doanh và chính sách quốc gia ngày càng khó tách biệt.

Đây cũng là lý do chiến lược “chọn giải pháp” mà CEO BlueFive đề cập trở nên đáng quan tâm. Một doanh nghiệp giải quyết được nhu cầu thiết yếu và đồng thời phù hợp với chiến lược phát triển của quốc gia có thể tiếp cận cả nhu cầu thị trường lẫn nguồn vốn dài hạn.

Tuy nhiên, sự gắn kết với ưu tiên quốc gia không đồng nghĩa khoản đầu tư mặc nhiên an toàn. Các dự án hạ tầng, công nghệ quốc phòng hay AI thường đòi hỏi vốn lớn, thời gian hoàn vốn dài và chịu ảnh hưởng mạnh từ quy định pháp luật.

Hàm ý nào với doanh nghiệp Việt Nam?

Với Việt Nam, xu hướng này đặt ra một câu hỏi khác: doanh nghiệp công nghệ có thể giải quyết bài toán nào đủ lớn để thu hút dòng vốn quốc tế?

Nếu cách tiếp cận của BlueFive trở nên phổ biến hơn, cơ hội gọi vốn có thể nghiêng về những doanh nghiệp chứng minh được công nghệ của mình giải quyết một nhu cầu cụ thể, thay vì chỉ giới thiệu một sản phẩm theo xu hướng.

AI phục vụ sản xuất, robot công nghiệp, logistics thông minh, công nghệ năng lượng, nông nghiệp chính xác và hạ tầng số là những lĩnh vực có thể nằm trong vùng giao thoa giữa nhu cầu doanh nghiệp và mục tiêu phát triển quốc gia.

Điều này cũng làm thay đổi câu chuyện gọi vốn. Một doanh nghiệp sở hữu công nghệ tốt nhưng chưa chứng minh được thị trường, khả năng triển khai và vai trò trong chuỗi giá trị có thể khó thuyết phục dòng vốn dài hạn.

Ngược lại, công nghệ giải quyết được bài toán cụ thể về năng suất, năng lượng, logistics hoặc an ninh chuỗi cung ứng sẽ dễ tạo ra một câu chuyện đầu tư rõ ràng hơn.

Trong môi trường địa chính trị ngày càng ảnh hưởng tới quyết định phân bổ vốn, lợi thế của doanh nghiệp công nghệ có thể không còn nằm riêng ở việc sản phẩm tiên tiến đến đâu. Khả năng giải quyết vấn đề thực tế, tham gia chuỗi cung ứng và phù hợp với nhu cầu phát triển dài hạn của thị trường mà doanh nghiệp phục vụ có thể trở thành những tiêu chí ngày càng quan trọng.