Định hướng phát triển nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp

Xu hướng mô hình nhà ở xã hội gắn với phát thải các-bon thấp

Phát biểu tại hội thảo, TS. Nguyễn Hồng Hải - Viện trưởng IBST cho biết, trong bối cảnh Việt Nam đẩy mạnh phát triển nhà ở xã hội, đồng thời thực hiện cam kết đạt phát thải ròng bằng “0” vào năm 2050, yêu cầu đặt ra không chỉ là gia tăng nguồn cung nhà ở mà còn phải nâng cao chất lượng công trình, tiết kiệm năng lượng và giảm phát thải trong suốt vòng đời sử dụng. Đây là bài toán đòi hỏi sự phối hợp đồng bộ giữa cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu, tổ chức tài chính và cộng đồng doanh nghiệp.

TS. Nguyễn Hồng Hải - Viện trưởng IBST phát biểu tại hội thảo.

TS. Nguyễn Hồng Hải đồng thời cho biết, IBST đang đẩy mạnh khảo sát thực tiễn, nghiên cứu và hợp tác với các đơn vị thiết kế, nhà sản xuất vật liệu, doanh nghiệp công nghệ để xây dựng hướng dẫn thiết kế nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp. Trọng tâm là các giải pháp có thể triển khai trong thực tế, giảm nhu cầu năng lượng từ giai đoạn quy hoạch và thiết kế; lựa chọn vật liệu phù hợp, kiểm soát chi phí đầu tư và vận hành để người dân được hưởng lợi.

Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng Bộ Xây dựng Nguyễn Hữu Tiến cho biết, yêu cầu gắn phát triển nhà ở xã hội đáp ứng các định hướng về phát triển vật liệu xây dựng và ứng phó biến đổi khí hậu là xu hướng quan trọng trong ngành Xây dựng.

Phó Vụ trưởng Vụ Khoa học công nghệ, môi trường và Vật liệu xây dựng Bộ Xây dựng Nguyễn Hữu Tiến.

Theo ông Nguyễn Hữu Tiến, các giải pháp giảm phát thải cần được nghiên cứu, lựa chọn phù hợp, bảo đảm hiệu quả môi trường nhưng không làm gia tăng áp lực chi phí đầu tư, ảnh hưởng đến khả năng tiếp cận nhà ở của người thu nhập thấp.

Vật liệu, thiết kế, vận hành cần đồng bộ

Tại hội thảo, các ý kiến chia sẻ đã tập trung làm rõ nhiều khía cạnh của bài toán phát triển nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp.

TS.KTS. Nguyễn Tiến Tâm - Đại học Kiến trúc Hà Nội cho rằng các giải pháp cần được tính toán ngay từ giai đoạn quy hoạch, thiết kế để phát huy hiệu quả lâu dài, đặc biệt là trong điều kiện khí hậu nhiệt đới gió mùa, thiết kế nhà ở xã hội cần tính đến khả năng thông gió tự nhiên, che nắng, hạn chế bức xạ nhiệt và kiểm soát độ ẩm. Việc tổ chức hướng công trình phù hợp, tận dụng gió mát, hạn chế gió lạnh, bố trí không gian đệm và tối ưu diện tích cửa kính có thể cải thiện tiện nghi nhiệt, giảm phụ thuộc vào các thiết bị làm mát và sưởi.

Hội thảo khoa học “Nhà ở xã hội phát thải các-bon thấp - Định hướng và giải pháp cho Việt Nam”, nhằm trao đổi, đề xuất các giải pháp thiết kế, vật liệu, công nghệ và cơ chế tài chính, góp phần phát triển nhà ở xã hội theo hướng xanh, bền vững, phù hợp khả năng chi trả của người dân.

Bên cạnh giảm phát thải trong vận hành, giảm các-bon hàm chứa trong vật liệu và kết cấu công trình cũng là yếu tố trọng tâm, qua đó giảm tác động môi trường trong toàn bộ vòng đời công trình. Ông Trần Quốc Thọ - chuyên gia kỹ thuật Công ty Cổ phần Xi măng FiCO-YTL cho biết, giải pháp giảm tỷ lệ clinker, sử dụng phụ gia khoáng như tro bay và xỉ hạt lò cao được đánh giá có tiềm năng đáng kể trong việc giảm các-bon hàm chứa trong vật liệu và kết cấu công trình.

“Muốn giảm phát thải từ công trình, không thể chỉ tập trung vào tiết kiệm năng lượng khi đưa công trình vào sử dụng mà cần kiểm soát ngay từ khâu thiết kế kết cấu, lựa chọn vật liệu và tổ chức thi công. Công ty CP Xi măng FiCO-YTL hiện đang nghiên cứu sản xuất dòng sản phẩm xi măng ECOCem với mức giảm phát thải các-bon từ 30–70% so với xi măng Portland truyền thống. Tại dự án nhà ở xã hội Long Bình Tân, TP. Đồng Nai, việc sử dụng xi măng phát thải thấp ECOCem có thể giảm lượng phát thải từ 25–87 kg CO₂/m² sàn, tương đương khoảng 8.000 tấn CO₂ cho toàn dự án” - ông Trần Quốc Thọ chia sẻ.

Trong khi đó, ông Nguyễn Hoàng Thông - Công ty Knauf Việt Nam cho rằng, giải pháp vách thạch cao nhẹ sẽ làm giảm tải trọng kết cấu, rút ngắn thời gian thi công và giảm tác động môi trường so với một số giải pháp tường truyền thống. Cũng theo ông Nguyễn Hoàng Thông, ở khâu hoàn thiện, việc sử dụng sơn có hàm lượng hợp chất hữu cơ bay hơi thấp, hạn chế các chất độc hại và minh bạch thông tin môi trường cũng góp phần nâng cao chất lượng không gian sống.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Bên cạnh đó, Rockwool giới thiệu các giải pháp vật liệu cách nhiệt và cách âm trong nâng cao chất lượng vỏ bao che, tiện nghi trong nhà và hiệu quả sử dụng năng lượng. Panasonic chia sẻ giải pháp sử dụng thiết bị để tăng chuyển động không khí trong không gian ở, cải thiện cảm nhận tiện nghi nhiệt; vừa tiết kiệm năng lượng, vừa nâng cao hiệu quả vận hành. Sơn TOA Việt Nam đề cập đến vật liệu hoàn thiện, sơn có hàm lượng VOC thấp, góp phần kiểm soát phát thải trong không gian sống và bảo vệ sức khỏe cư dân…

Ngoài ra, các đại biểu cũng tập trung trao đổi về chính sách, chi phí đầu tư, dữ liệu đánh giá và cơ chế phối hợp giữa cơ quan quản lý, đơn vị nghiên cứu, chủ đầu tư, tư vấn thiết kế và doanh nghiệp. Một trong những vấn đề được đặt ra là cần lựa chọn giải pháp phù hợp với đặc thù nhà ở xã hội, bảo đảm hài hòa giữa chi phí xây dựng, hiệu quả sử dụng năng lượng, chất lượng môi trường sống và khả năng tiếp cận của người dân. Việc đánh giá phát thải cũng cần được xem xét trên toàn bộ vòng đời công trình, từ vật liệu, thi công đến vận hành, thay vì chỉ tập trung vào một khâu riêng lẻ.