Đẩy mạnh chuyển đổi số gắn với nâng cao chất lượng phục vụ người dân, Công an xã Sơn Động đã chính thức ra mắt trợ lý ảo “Trung uý Sơn Động AI” - ứng dụng hỗ trợ người dân tra cứu thông tin, tìm hiểu thủ tục hành chính và các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực an ninh trật tự tại địa phương.

Trên cơ sở hợp nhất thị trấn An Châu, xã An Bá, Vĩnh An thành một đơn vị hành chính mới, sau sát nhập, xã Sơn Động có quy mô dân số khoảng 24.394 nghìn người. Được biết, đây là địa phương có địa bàn rộng, địa hình chủ yếu vùng đồi núi chia cắt, điều kiện tự nhiên và kinh tế - xã hội còn gặp nhiều khó khăn; hạ tầng công nghệ thông tin chưa đồng bộ, mạng Internet ở một số khu vực còn yếu gây khó khăn cho việc tiếp cận và sử dụng các nền tảng số. Cùng với đó, đồng bào dân tộc thiểu số chiếm tỷ lệ cao 50 - 60% trong cơ cấu dân cư, tập trung phân tán, khoảng cách địa lý lớn khiến việc tuyên truyền, hướng dẫn người dân sử dụng dịch vụ công trực tuyến tốn nhiều thời gian và nguồn lực.

Nhằm khắc phục tình trạng đó cùng với với tinh thần chủ động, sáng tạo, lực lượng Công an xã Sơn Động đang nỗ lực đi đầu trong ứng dụng công nghệ, thúc đẩy chuyển đổi số, triển khai nhiều giải pháp thiết thực nhằm phục vụ nhân dân ngày càng chất lượng, góp phần thực hiện hiệu quả Phong trào thi đua “3 nhất” trong Công an nhân dân.

Ngày 10/4, Công an xã Sơn Động đã chính thức ra mắt trợ lý ảo “Trung uý Sơn Động AI” - nền tảng hỗ trợ người dân tra cứu thông tin, tìm hiểu thủ tục hành chính và các quy định pháp luật liên quan đến lĩnh vực an ninh trật tự trên địa bàn. Đặc biệt, ứng dụng "Trung uý Sơn Động AI" được xây dựng bởi chiến sĩ trẻ, Trung uý La Đức Mạnh, hiện đang công tác tại tổ An ninh Công an xã Sơn Động.

Từ chỗ "người dân đi tìm Công an" sang "Công an chủ động phục vụ người dân"

Trao đổi với phóng viên Điện tử và Ứng dụng, đồng chí La Đức Mạnh cho biết: Trợ lý ảo “Trung úy Sơn Động AI” được xây dựng dựa trên nền tảng xử lý ngôn ngữ tự nhiên ChatGPT. Cơ sở dữ liệu hỏi - đáp về cư trú, căn cước công dân, xác nhận thông tin cư trú (CT07). Hiện nay, các quy định an ninh trật tự đã được chuẩn hóa và tích hợp vào hệ thống, mô-đun phản hồi tự động và truy cập qua mã QR đã hoàn thành ở mức cơ bản và đang được hoàn thiện mở rộng dữ liệu.

Điểm cốt lõi của mô hình này là lực lượng Công an xã trực tiếp xây dựng và cung cấp "bộ não" - tức là nguồn dữ liệu chuẩn hóa, chính xác tuyệt đối cho trợ lý ảo. Đặc biệt, mô hình quản trị này còn tích hợp tính năng phân loại thông tin thông minh. Đối với các nội dung công khai, trợ lý AI sẽ cung cấp tức thì nhưng nếu người dân truy vấn các vấn đề thuộc phạm vi bí mật Nhà nước hoặc cần xử lý nghiệp vụ chuyên sâu, ứng dụng sẽ tự động điều hướng, hướng dẫn người dân liên hệ trực tiếp với Trực ban Công an xã để được giải quyết theo đúng quy định.

Cách làm này giúp chuyển đổi từ quản lý bằng mệnh lệnh hành chính sang phục vụ dựa trên dữ liệu, vừa nâng cao tính chuyên nghiệp, vừa tạo điều kiện để người dân theo dõi hoạt động của cơ quan Nhà nước một cách khách quan nhưng vẫn đảm bảo tuyệt đối các yêu cầu về bảo mật ngành.

Là người phát triển chính, Trung uý Mạnh chia sẻ thêm: "Bảo mật thông tin là yêu cầu đặt lên hàng đầu ngay từ những ngày đầu thực hiện mô hình. Ngoài việc mã hóa đường truyền và tuân thủ Luật An ninh mạng, chúng tôi bảo mật bằng cách "ràng buộc bộ não AI". Thiết lập các rào cản kỹ thuật bằng câu lệnh chặt chẽ để ràng buộc trợ lý ảo chỉ được phép trả lời trong phạm vi nội dung đã được thẩm định, tuyệt đối không phản hồi sai lệch hoặc tự ý đưa ra thông tin ngoài luồng. Trợ lý ảo chỉ được phép hoạt động trong vùng dữ liệu công khai đã qua kiểm duyệt. Đối với các truy vấn nhạy cảm hoặc tài liệu mật sẽ được lập trình để từ chối trả lời và ngay lập tức điều hướng người dân gọi điện hoặc kết nối trực tiếp với Trực ban Công an xã. Đây là lớp bảo vệ tầng sâu, đảm bảo rằng sự tiện lợi của công nghệ luôn song hành cùng an ninh dữ liệu quốc gia và uy tín của lực lượng".

Trợ lý ảo "Trung úy Sơn Động AI" hỗ trợ người dân tìm hiểu về thủ tục đăng ký tạm trú và cấp căn cước công dân

Hơn nữa, điểm khác biệt cốt lõi của "Trung úy Sơn Động AI" so với các ứng dụng truyền thống chính là tính tương tác cá nhân hóa thông qua ngôn ngữ tự nhiên. Thay vì người dân phải mất nhiều thời gian để đi tới trụ sở làm việc hoặc loay hoay, lần mò trong biển thông tin của Cổng thông tin điện tử hay bảng tra cứu tĩnh, trợ lý ảo này có khả năng "thấu hiểu" câu hỏi và đưa ra đáp án chính xác như một cán bộ thực thụ đang giải đáp ngoài đời thực.

Đây là sự đổi mới sáng tạo trong việc "nhân bản" chuyên môn nghiệp vụ, giúp một cán bộ ảo có thể xử lý hiệu quả công việc, phục vụ hàng nghìn người cùng lúc mà vẫn đảm bảo tính chính xác, kịp thời và nhất quán về nội dung pháp luật. Trong lĩnh vực an toàn thông tin, giải pháp này chuyển từ phương thức "tuyên truyền thủ công" sang "tuyên truyền số thông minh". Bằng cách đưa kiến thức pháp luật và các phương thức phòng chống tội phạm lên nền tảng AI, ứng dụng đã tạo ra một kênh tiếp cận thông tin pháp luật 24/7, hỗ trợ người dân chủ động nắm bắt thông tin. Từ đó giảm thiểu các nguy cơ vi phạm pháp luật và góp phần xây dựng thế trận an ninh nhân dân vững chắc trên không gian mạng ngay từ cấp cơ sở.

Mô hình giúp thay đổi hoàn toàn tư duy tương tác từ "người dân đi tìm Công an" sang "Công an chủ động phục vụ người dân". Trong thời đại số, "Trung úy Sơn Động AI" đóng vai trò là nhịp cầu nối trực tuyến, xóa bỏ rào cản về thời gian và tâm lý e ngại của bà con khi đến làm việc tại trụ sở. Điều này xây dựng nên hình ảnh lực lượng Công an xã thân thiện, hiện đại, luôn sẵn sàng lắng nghe và hỗ trợ cộng đồng dân cư mọi lúc, mọi nơi, qua đó củng cố sâu sắc hơn mối quan hệ mật thiết giữa người dân và Công an.

Sáng kiến khoa học công nghệ “từ thực tiễn - quay lại phục vụ thực tiễn”

Sáng kiến "Trung uý Sơn Động AI" được kết tinh từ chính thực trạng khó khăn tại xã Sơn Động hiện nay. Là một địa bàn vùng cao, người dân thường phải vượt đường xá xa xôi, trắc trở chỉ để hỏi về các thủ tục hành chính cơ bản. Lấy khó khăn thực tiễn làm đề bài, cùng niềm đam mê sáng tạo trong lĩnh vực khoa học công nghệ, chàng trai trẻ chỉ mất 3 tuần từ khi nhen nhóm ý tưởng đã cho ra đời sản phẩm số phục vụ người dân.

"Trung úy Sơn Động AI không phải là một phần mềm thuần kĩ thuật hay một phần mềm máy móc. Tôi xây dựng 'người đồng đội ảo' này dựa trên nền tảng xử lý ngôn ngữ tự nhiên với một mục tiêu duy nhất: Phải hiểu được đúng nhu cầu và cách diễn đạt bình dị nhất của bà con mình. Sơn Động là địa bàn vùng cao, gồm 14 dân tộc Tày, Nùng, Sán Dìu, Sán Chí, Cao Lan và Hoa... cùng sinh sống, bà con không phải ai cũng rành về ngôn ngữ phổ thông cùng những thuật ngữ pháp lý. Vì vậy, thay vì bắt bà con phải hỏi đúng cụm từ chuyên môn như 'Xác nhận thông tin cư trú' thì trợ lý ảo này được huấn luyện để hiểu những câu hỏi thông dụng nhất. Bà con chỉ cần hỏi: 'Làm cái giấy CT07 ở đâu?' hay 'Cần giấy tờ gì để làm căn cước?', trợ lý sẽ trả lời ngay bằng ngôn ngữ cực kỳ dễ hiểu". Đồng chí Mạnh khẳng định thêm.

Cần kết nối Internet cùng một cú nhấp chạm tay, thao tác nhỏ quét mã QR trên điện thoại khi vào ứng dụng, cư dân khu vực miền núi sẽ có ngay câu trả lời về thủ tục cư trú hay căn cước công dân. Thông qua việc hướng dẫn chi tiết các thủ tục về VNeID, định danh điện tử và dịch vụ công trực tuyến... ứng dụng giúp làm sạch và làm sống dữ liệu dân cư một cách bền vững. Đây chính là nền tảng quan trọng để xây dựng chính quyền số từ cấp cơ sở, nơi dữ liệu được kết nối, chia sẻ và khai thác hiệu quả để phục vụ đời sống nhân dân. Đó chính là một trong những minh chứng rõ nhất cho việc đưa công nghệ phục vụ đời sống.

Đặc biệt, sáng kiến còn giải quyết bài toán nhân sự đầy áp lực tại địa phương. Sau khi sáp nhập địa giới và đơn vị hành chính, địa bàn rộng hơn, khối lượng công việc tăng gấp bội trong khi lực lượng quân số vẫn còn hạn chế. Ứng dụng AI để xử lý hàng nghìn câu hỏi lặp đi lặp lại không chỉ giúp bà con mất thời gian chờ đợi lâu, còn giúp giảm tải áp lực công việc lớn cho cán bộ trực ban. Theo đó, cán bộ Công an sẽ dành thời gian, công sức tập trung nguồn lực vào các công tác nghiệp vụ phức tạp và sát cánh cùng bà con tại bản làng hơn. Đúng theo định hướng của Nghị quyết 57-NQ/TW, công nghệ phải bắt nguồn từ thực tiễn, giải quyết các "điểm nghẽn" của thực tiễn và lấy sự hài lòng của nhân dân cùng hiệu quả công tác làm thước đo giá trị cao nhất.

"Ứng dụng AI không chỉ nằm ở thành phố lớn, ứng dụng AI đã về tới bản làng Sơn Động mình rồi..."

Một cán bộ trẻ công tác tại cấp cơ sở có thể trực tiếp mày mò nghiên cứu ra một ứng dụng hiện đại, đó là minh chứng rõ nét nhất trong công tác 'bình dân hóa công nghệ' mà Nghị quyết 57-NQ/TW đề ra. Công nghệ không phải là thứ gì đó xa vời, chỉ nằm trong các phòng thí nghiệm hay ứng dụng ở những thành phố công nghiệp, hiện đại lớn. AI đã về đến tận bản làng Sơn Động giữa một Bắc Ninh luôn vươn mình phát triển vượt trội. Không còn là điều khó tiếp cận, thứ xa vời dành riêng cho số ít mà đã trở thành 'người giúp việc' đắc lực cho nhu cầu bình dân nhất của bà con. Khi công nghệ được 'bình dân hóa', bà con vùng cao sẽ không còn bị tụt hậu trước kỷ nguyên chuyển đổi số. Công nghệ giờ đây quay lại phục vụ chính những người lao động, giúp bà con không phải lặn lội đường xá xa xôi, tiết kiệm thời gian, chi phí đi lại cũng như từng giờ công lao động.

Bởi vậy, trợ lý ảo “Trung uý Sơn Động AI” sẽ giữ vai trò cầu nối, hỗ trợ người dân tiếp cận và tham gia vào hệ sinh thái dữ liệu số mà đồng chí Mạnh đang hoàn thiện. Mô hình chuyển đổi số toàn diện, thực chất, cần đặc biệt quan tâm và xem xét có thể áp dụng hiệu quả từ vùng cao đến thành thị trên địa bàn tỉnh Bắc Ninh, đúng như kỳ vọng về một nền quản trị số hiện đại mà Nghị quyết 57 đã nêu rõ.

Ngày xuất bản:13/4/2026
Nội dung: Quỳnh Anh
Đồ hoạ: Điện tử và Ứng dụng