Truyền thông môi trường vì một Hà Nội Xanh

Đây là khẳng định của nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong tại Hội thảo "Kiểm soát ô nhiễm không khí Hà Nội: Thách thức và Hành động", được Báo Tiền Phong phối hợp với Trường Đại học Công nghệ Giao thông vận tải, Sở Nông nghiệp và Môi trường TP. Hà Nội, Sở Xây dựng TP. Hà Nội tổ chức mới đây tại Hà Nội.

Truyền thông môi trường giữ vai trò quan trọng

Những ngày có chỉ số chất lượng không khí ở mức xấu, rất xấu trở nên thường xuyên hơn ở Hà Nội. Ô nhiễm không khí khiến người dân đối mặt với nhiều rủi ro sức khoẻ, nhất là với trẻ nhỏ, người già, những người mắc các bệnh về hô hấp, tim mạch... Thực trạng này đặt ra yêu cầu cấp thiết là phải hành động quyết liệt hơn nữa, mạnh mẽ hơn nữa, đồng bộ hơn nữa. Vì vậy, những ngày cuối năm 2025, Chính phủ, HĐND TP. Hà Nội đã ban hành nhiều chính sách mới nhằm cải thiện chất lượng không khí.

Nhà báo Phùng Công Sưởng - Tổng Biên tập Báo Tiền Phong phát biểu tại Hội thảo.

Quyết định số 2530 ngày 19/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ Phê duyệt Kế hoạch hành động quốc gia về khắc phục ô nhiễm và quản lý chất lượng môi trường không khí giai đoạn 2026 - 2030, tầm nhìn đến năm 2045; Quyết định số 43 ngày 28/11/2025 của Thủ tướng Chính phủ Quy định lộ trình áp dụng quy chuẩn kỹ thuật quốc gia về khí thải xe ô tô tham gia giao thông đường bộ. Mới nhất, ngày 26/11, HĐND TP. Hà Nội đã ban hành Nghị quyết 57 Quy định thực hiện vùng phát thải thấp trên địa bàn TP. Hà Nội.

Theo nhà báo Phùng Công Sưởng: “Những chính sách này cho thấy quyết tâm chính trị rõ ràng, song cũng đồng thời đặt ra thách thức lớn trong khâu thực thi, phối hợp liên ngành và thay đổi thói quen của toàn xã hội. Trong bối cảnh đó, chúng tôi cho rằng truyền thông giữ vai trò đặc biệt quan trọng”.

Các đại biểu tham dự hội thảo.

Hội thảo "Kiểm soát ô nhiễm không khí Hà Nội: Thách thức và Hành động" không chỉ dừng lại ở việc nhận diện thách thức, mà quan trọng hơn là đề xuất được các giải pháp khả thi, có lộ trình rõ ràng và cơ chế phối hợp cụ thể. Hội thảo kỳ vọng xác định những hành động ưu tiên trong ngắn hạn và dài hạn nhằm cải thiện chất lượng không khí Hà Nội, rộng hơn nữa là Vùng Thủ đô bao gồm các địa phương lân cận như Hưng Yên, Thái Nguyên, Phú Thọ, Ninh Bình, Hải Phòng và Bắc Ninh.

Giao thông xanh là giải pháp then chốt

Tại hội thảo các chuyên gia thống nhất rằng thể chế và chính sách là "xương sống" của nỗ lực kiểm soát ô nhiễm không khí. Việc ban hành các quy chuẩn khí thải mới đối với ô tô, xe máy, cùng các quy định kiểm soát hoạt động công nghiệp, xây dựng là bước đi cần thiết nhằm giảm phát thải ngay từ nguồn.

Một trong những giải pháp được đánh giá có tính đột phá là triển khai vùng phát thải thấp (Low Emission Zone – LEZ) tại khu vực trung tâm Hà Nội. Theo bà Lê Thanh Thủy – Phó Trưởng phòng Quản lý môi trường, Sở Nông nghiệp và Môi trường Hà Nội, thành phố đã ban hành nghị quyết về thực hiện vùng phát thải thấp, với các tiêu chí lựa chọn khu vực dựa trên mức độ ô nhiễm, tình trạng ùn tắc giao thông và dữ liệu quan trắc. Trong vùng phát thải thấp, các phương tiện không đáp ứng tiêu chuẩn khí thải sẽ bị hạn chế hoặc cấm lưu thông, đồng thời ưu tiên phương tiện sử dụng năng lượng sạch và vận tải công cộng.

PGS.TS Vũ Ngọc Khiêm - Bí thư Đảng ủy Trường Đại học Công nghệ GTVT cùng các đại biểu chia sẻ tại Hội thảo .

Theo ông Trương Mạnh Tuấn – Phó Trưởng phòng Quản lý chất lượng môi trường, Cục Môi trường (Bộ Nông nghiệp và Môi trường), ô nhiễm không khí tại Hà Nội tập trung chủ yếu ở các khu vực có mật độ giao thông cao, nhiều công trình xây dựng, cùng sự gia tăng nhanh của phương tiện cá nhân. Để đạt được mục tiêu đến năm 2030 giảm ít nhất 20% nồng độ PM2.5 trung bình năm so với giai đoạn hiện nay, đồng thời nâng tỉ lệ ngày có chất lượng không khí ở mức tốt và trung bình lên khoảng 80%, việc quản lý phải dựa trên dữ liệu quan trắc chính xác, ứng dụng công nghệ hiện đại nhằm "đánh đúng, đánh trúng" các nguồn phát thải lớn.

Giao thông được xác định là một trong những nguồn phát thải lớn nhất tại Hà Nội. Mật độ phương tiện cá nhân cao, hạ tầng chưa theo kịp tốc độ đô thị hóa khiến tình trạng ùn tắc và ô nhiễm gia tăng. Trong bối cảnh đó, việc phát triển vận tải hành khách công cộng, đặc biệt là các loại hình giao thông xanh như xe buýt điện, đường sắt đô thị, được xem là giải pháp then chốt. Cùng với đó là các chính sách hỗ trợ người dân chuyển đổi từ xe sử dụng nhiên liệu hóa thạch sang phương tiện sạch hơn.