'Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản' kết hợp công nghệ số với trải nghiệm thực
Sáng 3/3, tại Hà Nội, Không gian “Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản”, giới thiệu di sản tư liệu lưu trữ quốc gia tiêu biểu do Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước (Bộ Nội vụ) xây dựng và vận hành đã chính thức khai mạc, mở cửa miễn phí tới công chúng.
Không gian diễn ra trong 3 ngày (từ 3 - 5/3), mang đến cơ hội hiếm có để công chúng tận mắt chiêm ngưỡng, tìm hiểu và tra cứu các tài liệu quý được tuyển chọn từ hơn 30 km giá tài liệu lưu trữ quốc gia - nguồn sử liệu gốc đồ sộ phản ánh tiến trình lịch sử, văn hóa, xã hội, chủ quyền quốc gia, hoạt động quản trị nhà nước và đời sống nhân dân qua nhiều thời kỳ.
Đặc biệt, hai khối Di sản tư liệu thế giới là Châu bản triều Nguyễn và Mộc bản triều Nguyễn cùng hệ thống tài liệu về giai đoạn Pháp thuộc, các cuộc kháng chiến và các tài liệu, hình ảnh, di sản của Chủ tịch Hồ Chí Minh được tuyển chọn từ nhiều nguồn trong và ngoài nước đã tạo nên chiều sâu nội dung nổi bật.
![]() |
| Du khách trải nghiệm sự kiện "Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản". |
Những tài liệu này tái hiện chân thực lịch sử dân tộc và trở thành điểm nhấn trong các buổi sinh hoạt chuyên đề, học tập chính trị, giáo dục truyền thống của nhiều cơ quan, đơn vị. Thông qua trải nghiệm trực quan, công chúng không chỉ "xem" mà còn thực sự "chạm" vào lịch sử, tiếp cận những chứng tích xác thực của quá trình quản trị quốc gia và đời sống xã hội.
Theo lãnh đạo của Cục Văn thư và Lưu trữ nhà nước, cách tiếp cận này giúp biến chỉ tiêu của Nghị quyết 80-NQ/TW về phát triển văn hóa Việt Nam thành hoạt động giáo dục cụ thể, thường xuyên và có chiều sâu, thay vì dừng lại ở mục tiêu định tính.
Nghị quyết 80-NQ/TW xác định rõ mục tiêu "100% học sinh, học viên, sinh viên trong hệ thống giáo dục quốc dân được tiếp cận, tham gia hiệu quả, thường xuyên các hoạt động nghệ thuật, giáo dục di sản văn hóa". Đây không chỉ là định hướng chung mà là yêu cầu cụ thể đối với các cơ quan quản lý và phát huy giá trị di sản, trong đó có hệ thống lưu trữ quốc gia.
![]() |
| Du khách quốc tế xem, nghe giới thiệu về quy trình khắc mộc bản trên gỗ thị. |
Không gian giới thiệu được xây dựng và vận hành như một minh chứng cho tinh thần đổi mới đó. Đây không chỉ là khu trưng bày tĩnh mà được định hướng trở thành "lớp học lịch sử trực quan" và hệ sinh thái học tập mở, ứng dụng công nghệ số, trình chiếu đa phương tiện và các hình thức tương tác hiện đại.
Không gian “Thưởng lãm Châu phê - Lưu dấu Mộc bản” được thiết kế như một nền tảng mở, cho phép các trường học, cơ sở đào tạo, cơ quan, tổ chức phối hợp tổ chức sinh hoạt chuyên đề, tọa đàm, nói chuyện truyền thống, lớp học ngoại khóa và các hoạt động giáo dục trải nghiệm dựa trên tài liệu lưu trữ gốc. Nội dung có thể được xây dựng linh hoạt theo nhu cầu từng đơn vị, gắn với lịch sử ngành, lĩnh vực hoặc yêu cầu học tập chính trị, chuyên môn.
![]() |
| Các em học sinh trải nghiệm “Lưu dấu Mộc bản” với các nghệ nhân. |
Một điểm nhấn khác của chuyên đề là hoạt động trải nghiệm “Lưu dấu Mộc bản”, khách tham quan có thể tự tay thực hiện kỹ thuật in dập mộc bản trên giấy dó, in triện lên các tấm thiệp xuân và lưu giữ bản in làm kỷ niệm. Bên cạnh trưng bày và trải nghiệm, không gian media hiện đại mang đến những thước phim tư liệu đặc sắc như “Hoàng cung đón Tết” và “Nghệ thuật san khắc Mộc bản”.
Sự kết hợp giữa tài liệu nguyên bản và hệ thống số hóa, tra cứu điện tử, phim tư liệu và sản phẩm đa phương tiện giúp mỗi chuyên đề không chỉ mang tính minh họa mà thực sự trở thành trải nghiệm học tập có chiều sâu. Cách tổ chức này thể hiện rõ sự chuyển đổi tư duy quản lý từ bảo quản thụ động sang kiến tạo môi trường tiếp cận, từ lưu trữ truyền thống sang lưu trữ gắn với chuyển đổi số và phục vụ công chúng.
La Giang


