Cuộc đua nghìn tỷ vào thị trường tài sản số: Ai đang xếp hàng chờ giấy phép?
Thị trường tài sản số tại Việt Nam đang bước vào giai đoạn bước ngoặt khi Chính phủ dự kiến cấp phép thí điểm tối đa 5 sàn giao dịch tài sản mã hóa trong giai đoạn 2026-2030. Cùng với đó, danh tính những “tay to” nhiều khả năng được trao giấy phép đang dần lộ diện, với tham vọng đưa dòng vốn hàng trăm tỷ USD từ thị trường ngầm về khuôn khổ chính thức.
 |
| 5 "tay to" tại thị trường tài sản số Việt Nam dần hé lộ khi Luật Công nghiệp công nghệ số đã được Quốc hội thông qua, chính thức công nhận tài sản số, tài sản mã hóa. Ảnh: Đức Thanh |
Theo báo cáo của Chainalysis năm 2025, khối lượng giao dịch tài sản số tại Việt Nam ước tính vượt 220 tỷ USD mỗi năm. Phần lớn các giao dịch hiện vẫn diễn ra trên “chợ ngầm”, thông qua các sàn quốc tế hoặc giao dịch OTC.
Sự bùng nổ của tiền mã hóa mang lại nhiều lợi ích. Người dùng có thể thanh toán xuyên biên giới nhanh chóng thông qua stablecoin, tham gia các hoạt động DeFi, staking hay nhận airdrop để kiếm lợi nhuận. Thậm chí tại một số cộng đồng, các tài sản số như Pi Network hay NFT đã được sử dụng để trao đổi hàng hóa thực.
Tuy nhiên, mặt trái của thị trường cũng rất đáng lo ngại. Nhiều giao dịch rửa tiền được thực hiện thông qua USDT OTC để mua bất động sản hạng sang hoặc xe hơi giá trị cao. Ngoài ra còn có các hoạt động tín dụng đen kỹ thuật số, lừa đảo tài chính và tình trạng dòng vốn ngoại tệ chảy ra nước ngoài với quy mô lớn.
Chính vì vậy, theo Nghị quyết 05/2025/NQ-CP và Quyết định 96/QĐ-BTC, Bộ Tài chính đang xây dựng cơ chế thí điểm cho phép tối đa 5 sàn giao dịch tài sản mã hóa hoạt động hợp pháp trong giai đoạn 2026-2030 nhằm “nắn dòng” thị trường này.
Các đơn vị được lựa chọn phải đáp ứng nhiều tiêu chí khắt khe, bao gồm vốn tối thiểu 10.000 tỷ đồng, hạ tầng công nghệ đạt chuẩn an toàn thông tin cấp độ 4 và ưu tiên mô hình token hóa tài sản thực (RWA).
| TS. Nguyễn Trí Hiếu, chuyên gia kinh tế chia sẻ: Việc hoàn thiện hành lang pháp lý về tài sản ảo, tiền mã hóa là rất cần thiết, bởi nếu không, các giao dịch liên quan đến tài sản ảo, tiền ảo sẽ diễn ra trong nền kinh tế ngầm, gây ra nhiều rủi ro lừa đảo, rửa tiền, trốn thuế… Để đẩy lùi những bất cập này, chính thức hóa thị trường tài sản số, tiền số là cần thiết, song việc này phải đi kèm các điều kiện. Đó là hành lang pháp lý phải vững chắc, mọi giao dịch phải được thực hiện qua sàn, phải có chương trình giáo dục để nhà đầu tư hiểu biết về rủi ro của tài sản số nói chung và tiền kỹ thuật số nói riêng. |
Những “tay to” đang được nhắc đến
Trong số các hồ sơ đã nộp, 5 cái tên được giới chuyên môn đánh giá có nhiều lợi thế nhất.
VIXEX: Liên minh công nghệ nội địa
VIXEX – Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản Mã hóa VIX – được thành lập tháng 8/2025 với vốn ban đầu 1.000 tỷ đồng và trụ sở tại Hà Nội. Sàn này có sự tham gia của Chứng khoán VIX, Tập đoàn Gelex và hợp tác công nghệ với FPT.
Mô hình hoạt động của VIXEX là sàn giao dịch tập trung kết hợp blockchain “Make in Vietnam”. Nền tảng được định hướng phục vụ nhà đầu tư tổ chức và doanh nghiệp, tập trung vào token hóa công cụ nợ và các tài sản tài chính.
Nếu đi vào vận hành, VIXEX có thể thu hút dòng vốn từ các nền tảng DeFi nhờ hạ tầng nội địa, giúp cơ quan quản lý dễ dàng theo dõi giao dịch on-chain và thu thuế.
TCEX: Wealthtech cho giới siêu giàu
TCEX thuộc hệ sinh thái Techcombank và Công ty Chứng khoán Techcom (TCBS). Đây là đơn vị nộp hồ sơ xin cấp phép sớm nhất từ đầu năm 2026.
Mô hình của TCEX là nền tảng wealthtech tích hợp trực tiếp vào hệ thống đầu tư iConnect của TCBS, cho phép nhà đầu tư chuyển đổi linh hoạt giữa chứng khoán, vàng và tài sản số.
Sản phẩm chủ lực được dự kiến bao gồm vàng số và các quỹ chỉ số tài sản mã hóa. Nhóm khách hàng mục tiêu là giới giàu và nhà đầu tư tổ chức.
CAEX: Trung tâm thanh khoản
CAEX – Công ty cổ phần Sàn giao dịch Tài sản Mã hóa Việt Nam Thịnh Vượng – thuộc hệ sinh thái VPBank, VPBankS và nền tảng khách hàng LynkiD.
Sàn này đang tăng vốn điều lệ lên khoảng 10.000 tỷ đồng nhằm đáp ứng điều kiện cấp phép.
Chiến lược của CAEX là xây dựng trung tâm thanh khoản cho thị trường tài sản số trong nước, với các sản phẩm đa dạng như token chứng khoán (STO) và các loại tài sản mã hóa.
Nếu thành công, CAEX có thể đóng vai trò như “hub thanh khoản”, kéo dòng tiền từ các giao dịch OTC về hệ thống chính thức.
LPEX: Sàn tài sản số cho giao dịch vi mô
LPEX do LPBank phát triển với định hướng tích hợp tài sản số vào hệ sinh thái ngân hàng bán lẻ.
Lợi thế lớn nhất của LPEX là mạng lưới chi nhánh phủ khắp 63 tỉnh thành. Sàn này dự kiến tập trung vào token hóa các hàng hóa cơ bản như nông sản hoặc vàng miếng nhỏ, phục vụ nhu cầu giao dịch hàng ngày của người dân.
Chiến lược này được kỳ vọng giúp LPEX tiếp cận thị trường đại chúng, đặc biệt tại các khu vực nông thôn.
Viet Nam Digital Asset: Token hóa bất động sản
Viet Nam Digital Asset do Sun Group thành lập đầu năm 2026, với định hướng chuyên biệt trong lĩnh vực token hóa bất động sản.
Các tài sản nghỉ dưỡng thuộc hệ sinh thái Sun World được dự kiến sử dụng làm tài sản bảo chứng cho các token đầu tư.
Mô hình này cho phép nhà đầu tư nhỏ lẻ tham gia thị trường bất động sản với số vốn chỉ vài triệu đồng và nhận lợi tức từ hoạt động vận hành thực tế.
Theo nhiều chuyên gia, sự xuất hiện của các sàn giao dịch chính thức sẽ tạo ra cuộc cạnh tranh trực tiếp với các nền tảng quốc tế và thị trường OTC.
Nếu vận hành hiệu quả, các sàn nội địa có thể kéo khoảng 30-40% dòng vốn từ thị trường ngầm về khu vực chính thức trong 2-3 năm đầu.
Tuy nhiên, rào cản lớn nhất vẫn là chi phí giao dịch và quy định quản lý. Nếu “luật chơi” quá cứng nhắc hoặc phí quá cao, nhà đầu tư có thể tiếp tục lựa chọn các sàn quốc tế.
Tư duy chính sách đang thay đổi
Việc xây dựng khung pháp lý cho tài sản số tại Việt Nam đang diễn ra nhanh chóng. Luật Công nghiệp công nghệ số đã chính thức công nhận tài sản số và tài sản mã hóa, tạo nền tảng cho thị trường phát triển.
Theo chuyên gia kinh tế TS. Nguyễn Trí Hiếu, Việt Nam cũng nên cân nhắc cho phép sử dụng một số tiền mã hóa như bitcoin làm phương tiện thanh toán trong phạm vi hạn chế.
Trong khi đó, trên thế giới, xu hướng quản lý tiền số đang ngày càng rõ ràng. Hạ viện Mỹ vừa thông qua dự luật GENIUS nhằm xây dựng khung pháp lý cho stablecoin, chờ Tổng thống Donald Trump ký ban hành.
 Sun Group tham gia lập sàn giao dịch tài sản số tại Việt Nam Một doanh nghiệp mới trong lĩnh vực tài sản số vừa được thành lập với sự tham gia chi phối của Sun Group, trong bối ... |
Sân chơi tỷ USD thu hút các “đại gia”
Không chỉ các tổ chức trong nước, nhiều tập đoàn quốc tế cũng đang quan tâm đến thị trường tài sản số tại Việt Nam.
Sàn giao dịch Binance vừa công bố sáng kiến “Blockchain for Vietnam”, với khoản tài trợ 1 triệu USD nhằm thúc đẩy hệ sinh thái blockchain trong nước.
Theo CEO Binance Richard Teng, Việt Nam có lợi thế lớn nhờ dân số trẻ và lực lượng nhân lực công nghệ đông đảo, đồng thời nằm trong nhóm quốc gia có tỷ lệ chấp nhận tài sản số cao nhất thế giới.
Giới chuyên gia nhận định, khi khung pháp lý hoàn thiện và các sàn giao dịch chính thức đi vào hoạt động, thị trường tài sản số tại Việt Nam có thể trở thành sân chơi tỷ USD mới, thu hút mạnh dòng vốn trong nước và quốc tế.
Thế Kiên