Thế giới 'nín thở' chờ kết quả cuộc gặp thượng đỉnh Mỹ - Trung

Tổng thống Trump và ông Chủ tịch Tập Cận Bình chuẩn bị bước vào cuộc đàm phán với một chương trình nghị sự rộng lớn bao gồm thương mại, Đài Loan, chiến tranh Iran và nhiều vấn đề khác. Ảnh: Getty.

Từ Singapore đến Brussels, các chính phủ, doanh nghiệp và nhà đầu tư đều theo dõi sát diễn biến hội nghị, trong bối cảnh hàng loạt vấn đề nóng cùng lúc được đưa lên bàn đàm phán: thương mại, trí tuệ nhân tạo, kiểm soát xuất khẩu đất hiếm, Đài Loan, chiến sự Iran và chuỗi cung ứng công nghệ toàn cầu.

Đất hiếm và AI: “điểm nghẽn” khiến thế giới lo ngại

Một trong những nội dung được chú ý nhất là cuộc đối đầu xoay quanh đất hiếm và công nghệ bán dẫn.

Việc Trung Quốc siết xuất khẩu đất hiếm và nam châm công nghiệp, cùng lệnh cấm chất bán dẫn liên quan đến Nexperia Trung Quốc, đã làm rung chuyển chuỗi cung ứng toàn cầu, đặc biệt với ngành ô tô châu Âu, Nhật Bản và Hàn Quốc.

Song song với đó, Washington liên tục cáo buộc Bắc Kinh tiến hành các chiến dịch đánh cắp công nghệ AI “quy mô công nghiệp”, trong khi Trung Quốc phản đối các lệnh trừng phạt của Mỹ nhằm vào hoạt động mua dầu Iran.

Chuyên gia Chad Bown thuộc Viện Kinh tế Quốc tế Peterson nhận định “gần như tất cả các quốc gia đều có lợi ích liên quan trực tiếp tới kết quả cuộc gặp này”.

Giáo sư kinh tế Eswar Prasad của Đại học Cornell cảnh báo, nếu hội nghị thất bại và căng thẳng leo thang, kinh tế toàn cầu có thể đối mặt giai đoạn bất ổn kéo dài, làm suy yếu thương mại và tăng trưởng thế giới.

Vấn đề Đài Loan được dự báo sẽ là nội dung nhạy cảm nhất trong chương trình nghị sự.

Bắc Kinh được cho là đang gây sức ép để Washington giảm cam kết an ninh với hòn đảo này. Trong khi đó, Mỹ vẫn duy trì chính sách hỗ trợ quốc phòng cho Đài Bắc, điều khiến Trung Quốc nhiều lần phản đối mạnh mẽ.

Theo Bonnie Glaser từ Quỹ German Marshall của Hoa Kỳ, bất kỳ tín hiệu mềm mỏng nào từ ông Trump về Đài Loan đều có thể bị xem là “một kết quả gây bất ổn”, bởi nó có nguy cơ khiến Bắc Kinh mạnh tay hơn trong các động thái nhằm gia tăng ảnh hưởng lên hòn đảo.

Trước đó, Ngoại trưởng Trung Quốc Vương Nghị đã gọi Đài Loan là “điểm rủi ro lớn nhất” trong quan hệ Mỹ - Trung.

Chủ đề chính trong chuyến thăm Trung Quốc của tổng thống Mỹ lần này là gì? Chiến sự Iran được dự báo trở thành chủ đề trung tâm tại Hội nghị thượng đỉnh giữa Tổng thống Donald Trump và Chủ tịch ...

Đông Nam Á thấp thỏm vì thương mại và năng lượng

Các nền kinh tế Đông Nam Á cũng đang theo dõi chặt chẽ hội nghị, đặc biệt là các quốc gia xuất khẩu mạnh như Việt Nam, Malaysia hay Thái Lan.

Stephen Olson từ Viện ISEAS-Yusof Ishak cho rằng nếu Mỹ giảm mạnh thuế với hàng hóa Trung Quốc, động lực dịch chuyển sản xuất khỏi Trung Quốc sang Đông Nam Á sẽ suy yếu đáng kể.

Điều này có thể tác động trực tiếp tới làn sóng đầu tư nước ngoài vào Việt Nam trong các lĩnh vực điện tử, linh kiện và công nghệ cao.

Ngoài ra, khu vực cũng đặc biệt quan tâm tới khả năng Mỹ và Trung Quốc phối hợp giảm căng thẳng tại eo biển Hormuz, tuyến vận tải dầu mỏ huyết mạch của thế giới.

Sau cú sốc năng lượng do xung đột Trung Đông gây ra, nhiều quốc gia châu Á đã chịu áp lực lớn từ giá dầu tăng mạnh và chi phí nhập khẩu năng lượng leo thang.

Nghịch lý lớn nhất của hội nghị lần này là: nếu Mỹ và Trung Quốc đạt được một thỏa thuận lớn, các đồng minh của Washington như Nhật Bản và Liên minh châu Âu có thể lại chịu thiệt.

Matt Gertken, chiến lược gia trưởng tại BCA Research, cho rằng nếu Bắc Kinh cam kết mua thêm dầu khí Mỹ hoặc tăng đầu tư trực tiếp vào nền kinh tế Mỹ, doanh nghiệp châu Âu và Nhật Bản có nguy cơ mất thêm thị phần.

Trong bối cảnh kinh tế châu Âu còn mong manh và xuất khẩu Nhật Bản phụ thuộc mạnh vào thị trường Mỹ, bất kỳ “thỏa thuận song phương đặc biệt” nào giữa hai siêu cường đều có thể tạo hiệu ứng dây chuyền lên cán cân thương mại toàn cầu.

Nga theo dõi sát từng động thái

Tại Moscow, giới lãnh đạo Nga cũng đang theo dõi chặt hội nghị Bắc Kinh.

Theo Dennis Wilder, cựu quan chức tình báo Mỹ và giáo sư Đại học Georgetown, Nga lo ngại khả năng quan hệ Mỹ - Trung cải thiện có thể khiến Bắc Kinh giảm hỗ trợ cho chiến dịch quân sự của Moscow tại Ukraine.

Đáng chú ý, Tổng thống Nga Vladimir Putin dự kiến sẽ tới Bắc Kinh chỉ vài ngày sau khi ông Trump rời Trung Quốc, cho thấy điện Kremlin không muốn bị gạt khỏi các tính toán chiến lược mới giữa hai cường quốc hàng đầu thế giới.

Giới quan sát nhận định hội nghị Trump - Tập không đơn thuần là cuộc gặp song phương, mà có thể trở thành bước ngoặt định hình trật tự kinh tế và địa chính trị toàn cầu trong nhiều năm tới.

Trong bối cảnh chuỗi cung ứng toàn cầu mong manh, cạnh tranh AI leo thang, giá năng lượng biến động và các điểm nóng quân sự ngày càng phức tạp, mọi tín hiệu phát đi từ Bắc Kinh tuần này đều có thể tác động trực tiếp tới thị trường tài chính, thương mại quốc tế và chiến lược của nhiều quốc gia.