| GLM-4.5 của Z.ai: AI mã nguồn mở rẻ hơn DeepSeek, đấu ChatGPT Trung Quốc chỉ chậm vài tháng trong cuộc đua AI với Mỹ Trung Quốc tung năm mô hình AI mới, MiniMax vượt mặt DeepSeek trong mắt phố Wall |
 |
| Lin Dahua, đồng sáng lập kiêm nhà khoa học trưởng của SenseTime. Ảnh: CNBC. |
Cuộc đua AI Trung Quốc đang bước vào giai đoạn cạnh tranh khốc liệt, nơi “mô hình AI giá rẻ” trở thành chiến lược mới thay vì chỉ chạy theo hiệu năng.
Trong những tuần gần đây, hàng loạt công ty như DeepSeek, Moonshot AI, Alibaba hay Xiaomi liên tục tung ra sản phẩm mới. Áp lực không chỉ đến từ đổi mới công nghệ mà còn từ yêu cầu mở rộng người dùng và tạo doanh thu trong bối cảnh chi phí tính toán tăng mạnh.
Chi phí đào tạo mô hình, hạ tầng GPU và điện toán đám mây đang trở thành rào cản lớn. Điều này buộc các công ty phải tìm hướng đi khác để tồn tại.
SenseTime, công ty AI thành lập tại Hồng Kông năm 2014, từng nổi tiếng với công nghệ nhận diện hình ảnh. Tuy nhiên, trước làn sóng AI tạo sinh, doanh nghiệp này đã chuyển hướng sang phát triển mô hình đa phương thức.
Sản phẩm mới SenseNova U1 có thể xử lý đồng thời văn bản, hình ảnh và âm thanh trong cùng một hệ thống. Cách tiếp cận này giúp giảm độ trễ và loại bỏ các bước chuyển đổi dữ liệu trung gian.
Điểm đáng chú ý nằm ở chiến lược giá. Theo lãnh đạo công ty, chi phí sử dụng SenseNova U1 thấp hơn khoảng 10 lần so với một số công cụ tạo ảnh AI hàng đầu.
Quan điểm của SenseTime khá rõ ràng: không phải mọi tác vụ đều cần mô hình mạnh nhất. Với phần lớn nhu cầu phổ thông và doanh nghiệp, mức hiệu năng “đủ tốt” đi kèm chi phí thấp sẽ có lợi thế hơn.
 Trung Quốc tung năm mô hình AI mới, MiniMax vượt mặt DeepSeek trong mắt phố Wall Ngân hàng đầu tư UBS của Thụy Sĩ vừa công bố báo cáo phân tích chỉ ra MiniMax, cái tên còn khá xa lạ với ... |
Dữ liệu từ các tổ chức tài chính cho thấy, vấn đề lớn nhất của ngành AI hiện nay không còn nằm ở công nghệ mà là mô hình kinh doanh.
Các công ty phát triển mô hình độc lập gặp nhiều thách thức: chi phí đào tạo cao, người dùng dễ chuyển đổi dịch vụ, khó tạo khác biệt rõ ràng. Trong khi đó, các tập đoàn nền tảng như Alibaba, Tencent hay ByteDance có lợi thế nhờ dữ liệu người dùng và dòng tiền ổn định.
Những công ty này có thể “trợ giá” AI bằng doanh thu từ các mảng kinh doanh khác, từ đó nhanh chóng mở rộng thị phần.
Ngay cả vậy, áp lực lợi nhuận vẫn hiện hữu. Việc đầu tư mạnh vào AI đã bắt đầu ảnh hưởng đến kết quả kinh doanh của các tập đoàn lớn.
 |
| Gian hàng của Sensetime tại Hội nghị Trí tuệ Nhân tạo Thế giới 2021 ở Thượng Hải, Trung Quốc, ngày 7/7/2021. |
Thị trường đang chứng kiến hai xu hướng song song. Một số công ty như DeepSeek giảm giá mạnh để thu hút người dùng. Ngược lại, các doanh nghiệp như Zhipu lại nâng cấp sản phẩm để hướng tới phân khúc cao cấp.
Các nhà phân tích cho rằng chiến lược phổ biến tại Trung Quốc là chi mạnh để chiếm thị phần, sau đó tăng giá khi đã có lượng người dùng đủ lớn. Tuy nhiên, cách làm này khó duy trì lâu dài do chi phí AI quá cao.
SenseTime lựa chọn cách tiếp cận thận trọng hơn. Công ty tập trung vào khách hàng doanh nghiệp, nhóm sẵn sàng trả tiền cho dịch vụ ổn định và ít thay đổi nhà cung cấp.
Nhờ đó, hãng đã giảm lỗ ròng hơn 58% trong năm qua và lần đầu ghi nhận EBITDA dương trong nửa cuối năm.
Một yếu tố quan trọng là thị trường AI Mỹ và Trung Quốc có sự tách biệt nhất định. Điều này khiến cuộc cạnh tranh thực tế diễn ra chủ yếu trong từng khu vực.
Tại Trung Quốc, nơi có hệ sinh thái internet khép kín, các công ty nội địa phải cạnh tranh trực tiếp với nhau về giá, sản phẩm và khả năng thương mại hóa.
Ngoài ra, các hạn chế từ Mỹ cũng buộc doanh nghiệp Trung Quốc mở rộng sang các thị trường như Đông Nam Á, Trung Đông và Mỹ Latinh.
Trong các thị trường này, yếu tố quyết định không phải là công nghệ tiên tiến nhất mà là chi phí hợp lý và khả năng triển khai thực tế.
Xu hướng “AI giá rẻ” có thể tạo ra tác động trực tiếp tới doanh nghiệp Việt Nam. Khi chi phí sử dụng mô hình giảm, rào cản tiếp cận AI sẽ thấp hơn, đặc biệt với doanh nghiệp vừa và nhỏ.
Tuy nhiên, bài toán lựa chọn không chỉ nằm ở giá. Doanh nghiệp cần cân nhắc giữa hiệu năng, độ ổn định và khả năng tích hợp hệ thống.
Trong bối cảnh thị trường còn biến động, chiến lược của SenseTime cho thấy một hướng đi đáng chú ý: thay vì cạnh tranh bằng công nghệ đắt đỏ, doanh nghiệp có thể thắng bằng việc tối ưu chi phí và tập trung vào nhu cầu thực tế của khách hàng.
