| Bên trong đường dây lừa đảo Trung Quốc đánh cắp hàng tỷ USD qua thanh toán số Lừa đảo livestream vé cào trúng thưởng trên Facebook Cảnh báo bẫy vay tiền khi sinh viên tìm việc gia sư trên Facebook |
 |
| Nhóm nhân viên Công ty TNHH Công nghệ Tatao Việt Nam được mời về trụ sở Cục Cảnh sát hình sự để lấy lời khai.. Ảnh: CAND. |
Lời hứa kiếm tiền tự động bằng trí tuệ nhân tạo (AI) đã khiến hàng chục nghìn người tham gia Tatao Live. Đằng sau những khoản lợi nhuận hiển thị trên ứng dụng là mô hình lấy tiền người sau trả cho người trước, với tổng số tiền huy động lên tới 407 tỷ đồng.
Ngày 22/10, Cục Cảnh sát hình sự, Bộ Công an thông tin về kết quả đấu tranh với đường dây bị cáo buộc sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông và phương tiện điện tử để lừa đảo chiếm đoạt tài sản, rửa tiền thông qua nền tảng Tatao Live.
Theo cơ quan điều tra, hệ thống này đã thu hút khoảng 40.000 người tại Việt Nam, với tổng số tiền nộp vào lên tới 407 tỷ đồng. Bước đầu, lực lượng chức năng xác định hơn 220 tỷ đồng bị chiếm đoạt và đã phong tỏa hơn 8,6 tỷ đồng.
Vụ việc cho thấy một thủ đoạn lợi dụng sức hút của AI để tạo dựng mô hình đầu tư trực tuyến, trong đó công nghệ được sử dụng làm công cụ quảng bá và tạo niềm tin, còn lợi nhuận thực tế không đến từ hoạt động kinh doanh như quảng cáo.
 |
| Bị can Phạm Thị Huyền, Đỗ Thị Liên, Từ Thanh Thảo, Phạm Thị Duyệt trong vụ án được công an ban đầu xác định. Ảnh: CAND. |
Theo tài liệu điều tra, tháng 6/2025, nhóm đối tượng thành lập Công ty TNHH Công nghệ Tatao Việt Nam, đặt trụ sở tại Tòa nhà Sông Đà, đường Phạm Hùng, Hà Nội, do Hoàng Trung Kiên, sinh năm 2001, làm Giám đốc. Cùng thời điểm, Công ty TNHH Phát triển thị trường Livestream AI cũng được thành lập, có địa chỉ tại Tòa nhà Epic Tower, khu vực Duy Tân, Hà Nội.
Các đối tượng giới thiệu Tatao Live là nền tảng sử dụng trí tuệ nhân tạo để tạo nhân vật ảo, thay thế con người thực hiện hoạt động livestream bán hàng trên các sàn thương mại điện tử. Theo nội dung quảng bá, người dùng không cần trực tiếp bán hàng, không phải quản lý kho hoặc tìm kiếm khách hàng mà vẫn có thể nhận thu nhập hằng ngày nhờ hệ thống AI vận hành tự động.
 |
| Cảnh báo bẫy vay tiền khi sinh viên tìm việc gia sư trên Facebook |
Nền tảng được giới thiệu thành lập ngày 25/6/2025, ra mắt vào tháng 10/2025 và xuất hiện trên Google Play từ tháng 1/2026. Với người sử dụng iPhone, ứng dụng không được phát hành chính thức trên App Store mà được hướng dẫn cài đặt thông qua các đường dẫn riêng.
Để tạo dựng uy tín, nhóm điều hành công khai giấy chứng nhận đăng ký doanh nghiệp, mã số thuế, địa chỉ văn phòng và tổ chức nhiều buổi họp trực tuyến. Các hoạt động quảng bá được triển khai qua Facebook, TikTok, YouTube, Zalo, Zoom và Telegram. Những hình ảnh trao thưởng, rút tiền thành công, tổ chức hội nghị và hoạt động từ thiện liên tục xuất hiện trên mạng xã hội.
Nhóm đối tượng còn xây dựng mạng lưới người giới thiệu theo các cấp Leader và Agency, khuyến khích thành viên phát triển hệ thống để nhận thêm hoa hồng. Theo thông tin từ cơ quan Công an, một số tài khoản trong các nhóm cộng đồng có dấu hiệu đóng vai trò thu hút người mới bằng cách khoe lợi nhuận và kết quả rút tiền. Hoạt động này tạo tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội kiếm tiền, thường được gọi là FOMO.
 |
| Các phương tiện điện tử để nhóm đối tượng thực hiện hành vi phạm tội. Ảnh: CAND. |
Một trong những yếu tố khiến Tatao Live thu hút người tham gia là cách thức kiếm tiền được quảng cáo đơn giản. Người dùng chỉ cần cài đặt ứng dụng, mua gói dịch vụ và kích hoạt tính năng AI Livestream. Sau đó, họ mở ứng dụng, xem video khoảng 30 giây đến một phút rồi thoát ra.
Khoảng hai đến bốn giờ sau, hệ thống tự động cộng tiền vào ví trên ứng dụng dưới những tên gọi như doanh thu livestream, hoa hồng AI hoặc Tatao Xu. Ban đầu, người tham gia được giới thiệu gói kích hoạt trị giá 3,9 triệu đồng, sau đó giảm xuống 2,9 triệu đồng với lời quảng cáo sử dụng trọn đời.
| Xem thêm: Meta gỡ bỏ hơn 5 triệu nội dung liên quan đến lừa đảo |
Nhóm điều hành tiếp tục đưa ra các gói Matrix Livestream AI có giá cao hơn. Các đối tượng quảng cáo người mua gói AI Livestream có thể nhận từ 30.000 đến 50.000 đồng mỗi ngày. Với các gói Matrix, thu nhập được giới thiệu lên tới 900.000 đến 1,5 triệu đồng mỗi ngày.
Khi số dư trong ví đạt 200.000 đồng, người tham gia được phép yêu cầu rút tiền về tài khoản ngân hàng liên kết. Trong giai đoạn đầu, hệ thống thực sự chuyển tiền cho một số người. Việc nhận được khoản thanh toán sau vài ngày khiến nhiều thành viên tin rằng mô hình có khả năng sinh lời và tiếp tục nộp thêm tiền.
Tuy nhiên, theo kết quả điều tra, các khoản chi trả này không xuất phát từ doanh thu bán hàng thực tế. Điểm bất thường trong mô hình Tatao Live nằm ở sự thiếu vắng dữ liệu thương mại điện tử. Theo cơ quan Công an, người tham gia không được cung cấp thông tin cụ thể về sản phẩm đang bán, khách hàng mua hàng, số lượng đơn phát sinh, doanh thu giao dịch hoặc đối tác thương mại điện tử thực tế.
Ứng dụng cũng không có những thành phần cơ bản của một hệ thống bán hàng như gian hàng, giỏ hàng, danh mục sản phẩm, lịch sử đơn hàng hay chứng từ thanh toán. Trong hoạt động livestream bán hàng thông thường, AI có thể hỗ trợ tạo nhân vật ảo, giới thiệu sản phẩm, tương tác với khách hàng và tự động hóa một phần quy trình. Tuy nhiên, doanh thu vẫn phải xuất phát từ giao dịch hàng hóa hoặc dịch vụ thực tế.
Một hệ thống bán hàng có thể sử dụng AI để giảm chi phí nhân sự, nhưng không thể chỉ dựa vào việc người dùng xem video để tạo ra doanh thu thương mại. Đây chính là điểm cần phân biệt giữa công nghệ AI ứng dụng trong kinh doanh và mô hình kiếm tiền lấy AI làm vỏ bọc.
Cơ quan điều tra xác định Tatao Live sử dụng thuật toán được lập trình sẵn để phân phối tiền trong hệ thống. Khoản thu nhập trả cho người tham gia trước thực chất được lấy từ tiền mua gói dịch vụ của những người tham gia sau.
Bên cạnh đó, nền tảng còn xây dựng cơ chế hoa hồng theo bảy tầng, với tỷ lệ từ 5% đến 17%, tùy thuộc vào số lượng thành viên được giới thiệu và cấp bậc trong hệ thống. Cơ chế này khuyến khích người tham gia liên tục phát triển mạng lưới. Khi dòng tiền từ người mới không còn đủ để duy trì các khoản thanh toán, hệ thống đối mặt nguy cơ mất khả năng chi trả.
Đến giữa tháng 4/2026, người dùng Tatao Live bắt đầu không thể rút tiền. Các yêu cầu rút tiền chỉ hiển thị trạng thái đang xử lý. Cùng thời điểm, nhiều nhóm Zalo giải tán, văn phòng đóng cửa, nhân viên rời trụ sở, ứng dụng ngừng hoạt động và website không còn vận hành.
Theo tài liệu điều tra, trước khi hệ thống dừng hoạt động, nhóm đối tượng đã thực hiện nhiều giao dịch rút tiền mặt, chuyển tiền qua các tài khoản trung gian và có dấu hiệu tẩu tán tài sản ra nước ngoài.
Ngoài thiệt hại tài chính, vụ Tatao Live còn đặt ra vấn đề bảo vệ thông tin cá nhân khi người dùng cài đặt ứng dụng từ những nguồn không chính thức. Theo cơ quan Công an, tên miền tataovn.com từng được trỏ đến hệ thống máy chủ Alibaba Cloud tại Hồng Kông, Trung Quốc.
Ứng dụng có cấu trúc phức tạp, tích hợp nhiều bộ công cụ phát triển phần mềm của các nhà cung cấp nước ngoài. Qua phân tích kỹ thuật, lực lượng chức năng phát hiện phần mềm có khả năng truy cập những dữ liệu nhạy cảm như vị trí, thông tin thiết bị và hành vi sử dụng. Ứng dụng còn có dấu hiệu truyền dữ liệu tới máy chủ ngoài lãnh thổ Việt Nam mà không minh bạch đầy đủ với người dùng.
Những phát hiện này đặt ra nguy cơ dữ liệu cá nhân bị thu thập hoặc xử lý ngoài phạm vi người dùng nhận biết. Tuy nhiên, cần phân biệt giữa khả năng truy cập dữ liệu và việc đã xác định có hành vi đánh cắp, mua bán dữ liệu. Với các ứng dụng yêu cầu cài đặt qua tệp APK hoặc đường dẫn lạ, người dùng khó đánh giá nguồn gốc và mức độ an toàn nếu không có kiến thức kỹ thuật. Việc một ứng dụng xuất hiện trên kho phần mềm cũng không đồng nghĩa hoạt động kinh doanh hoặc cam kết lợi nhuận của đơn vị vận hành đã được cơ quan chức năng xác nhận.
Theo Cục Cảnh sát hình sự, Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Nghệ An đã khởi tố vụ án về hành vi sử dụng mạng máy tính, mạng viễn thông, phương tiện điện tử thực hiện hành vi chiếm đoạt tài sản và rửa tiền, đồng thời khởi tố bảy bị can.
Trong số những người bị khởi tố có Hoàng Trung Kiên, Đỗ Thị Liên, Phạm Thị Huyền, Vũ Thị Huyền, Từ Thanh Thảo và Phạm Thị Duyệt. Bị can còn lại được xác định có vai trò liên quan đến hoạt động rửa tiền. Vụ án tiếp tục được cơ quan chức năng điều tra, làm rõ trách nhiệm của những người liên quan.
Từ vụ việc Tatao Live, người dùng cần cảnh giác với các ứng dụng quảng cáo thu nhập thụ động bằng AI nhưng không chứng minh được nguồn doanh thu. Trước khi chuyển tiền, cần xác minh đơn vị vận hành, sản phẩm hoặc dịch vụ thực tế, cơ chế tạo lợi nhuận, điều kiện rút tiền và tính pháp lý của hoạt động huy động vốn.
Đối với người đã cài đặt ứng dụng nghi vấn, cần kiểm tra quyền truy cập dữ liệu, bảo vệ tài khoản ngân hàng và lưu giữ chứng từ giao dịch nếu phát hiện dấu hiệu bị chiếm đoạt tài sản.
AI có thể giúp doanh nghiệp tự động hóa quy trình và nâng cao hiệu quả kinh doanh. Tuy nhiên, công nghệ không phải bằng chứng bảo đảm lợi nhuận. Khi một nền tảng chỉ tập trung vào việc bán gói tham gia, trả hoa hồng giới thiệu và cam kết thu nhập đều đặn mà thiếu giao dịch thương mại thực tế, người dùng cần xem đó là tín hiệu cảnh báo rủi ro.
