Kỹ sư hàng không nêu manh mối mới về vụ mất tích MH370

Tàu tìm kiếm mảnh vỡ của MH370 ngoài khơi Saint-Marie trên đảo La Reunion của Pháp tháng 8.2015. Ảnh: AFP.

Manh mối kỹ thuật mới trong bí ẩn MH370

Hơn 12 năm kể từ khi chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines biến mất, giới chuyên gia hàng không vẫn tiếp tục tìm kiếm lời giải cho một trong những bí ẩn lớn nhất của ngành hàng không dân dụng. Một kỹ sư hàng không đã đưa ra giả thuyết cho rằng việc xác định vị trí chiếc máy bay có thể cần được xem xét lại từ những dữ liệu kỹ thuật chưa được khai thác đầy đủ.

Theo thông tin mới được dẫn từ truyền thông quốc tế trong các bài viết về MH370, ông Ismail Hamad, kỹ sư hàng không làm việc tại hãng EgyptAir của Ai Cập, từng đề nghị giới chức Malaysia đánh giá lại cách khoanh vùng tìm kiếm chiếc Boeing 777.

Ông Hamad cho rằng việc tập trung kéo dài vào khu vực Ấn Độ Dương ngoài khơi phía tây Australia có thể khiến các nhà điều tra bỏ qua những khả năng khác. Một trong những vấn đề ông đề cập là cần tính đến yếu tố kỹ thuật liên quan đến chuyển động và quỹ đạo của máy bay khi tái lập khu vực tìm kiếm.

Đề xuất này đặt ra câu hỏi: Liệu những mô hình tính toán được sử dụng để xác định khu vực MH370 có thể đã bỏ sót một biến số ảnh hưởng đến vị trí cuối cùng của máy bay? Tuy nhiên, đây mới là quan điểm của một chuyên gia, chưa phải kết luận được cơ quan điều tra hàng không Malaysia xác nhận.

Vì sao khu vực tìm kiếm MH370 vẫn gây tranh luận?

Ngày 8/3/2014, chuyến bay MH370 của Malaysia Airlines khởi hành từ Kuala Lumpur, Malaysia, đến Bắc Kinh, Trung Quốc, với 227 hành khách và 12 thành viên phi hành đoàn. Chiếc Boeing 777 mất liên lạc với kiểm soát không lưu chưa đầy một giờ sau khi cất cánh. Dữ liệu radar sau đó cho thấy máy bay đã thay đổi hướng bay, quay trở lại bán đảo Malaysia trước khi tiếp tục di chuyển về phía tây.

Các dữ liệu liên lạc tự động giữa hệ thống vệ tinh trên máy bay và mạng Inmarsat trở thành cơ sở quan trọng để nhà điều tra xác định hành trình có khả năng kết thúc ở phía nam Ấn Độ Dương. Từ những tín hiệu này, giới chuyên môn xây dựng khu vực tìm kiếm dọc theo đường cung thứ bảy, một đường vị trí được suy ra từ lần liên lạc vệ tinh cuối cùng của máy bay.

Tuy nhiên, dữ liệu vệ tinh không cung cấp tọa độ chính xác nơi MH370 rơi xuống biển. Việc xác định vị trí cuối cùng còn phụ thuộc vào các giả định về tốc độ, hướng bay, lượng nhiên liệu và trạng thái hoạt động của máy bay. Đây là nguyên nhân khiến khu vực tìm kiếm dù được thu hẹp qua nhiều lần phân tích vẫn trải rộng trên vùng biển có địa hình đáy đại dương phức tạp.

Các chiến dịch tìm kiếm dưới nước từ năm 2014 đến 2017 đã khảo sát hơn 120.000 km² đáy biển nhưng không tìm thấy xác máy bay. Ocean Infinity tiếp tục triển khai hoạt động tìm kiếm năm 2018 và các giai đoạn sau đó, song chưa xác định được vị trí thân máy bay.

Công nghệ dò tìm dưới nước có thể cung cấp lời giải?

Bên cạnh những giả thuyết về đường bay, một hướng nghiên cứu khác đang thu hút sự quan tâm là sử dụng dữ liệu âm thanh dưới nước để truy tìm dấu vết MH370. Theo một cuộc điều tra được tạp chí khoa học công nghệ Popular Mechanics công bố tháng 7/2026, nhà nghiên cứu Jean Yves Royer thuộc Trung tâm Nghiên cứu Khoa học Quốc gia Pháp (CNRS) từng triển khai mạng lưới thiết bị thu âm dưới nước tại phía nam Ấn Độ Dương. Hệ thống mang tên OHASISBIO được thiết kế để ghi nhận các tín hiệu âm thanh tần số thấp, phục vụ nghiên cứu động đất dưới biển, hoạt động núi lửa và sinh vật biển.

Các thiết bị đã hoạt động tại khu vực này vào thời điểm MH370 biến mất. Điều đó đặt ra khả năng hệ thống có thể ghi lại âm thanh liên quan đến sự kiện máy bay lao xuống đại dương, nếu vụ va chạm tạo ra tín hiệu đủ mạnh.

Thảm kịch Jeju Air: Những dấu hỏi về tường chắn bằng bê tông cuối đường băng

Khác với radar hoặc vệ tinh, thiết bị thu âm dưới nước không theo dõi trực tiếp vị trí máy bay. Chúng ghi lại các dao động áp suất truyền qua nước biển. Nếu một sự kiện tạo ra âm thanh mạnh, tín hiệu có thể lan truyền hàng nghìn km. Các nhà nghiên cứu có thể so sánh thời điểm tín hiệu xuất hiện tại nhiều trạm thu để ước tính khu vực phát sinh.

Dù vậy, phương pháp này có giới hạn. Âm thanh chịu ảnh hưởng của nhiệt độ nước, độ sâu, địa hình đáy biển và nhiều nguồn nhiễu tự nhiên. Các dữ liệu được nghiên cứu đến nay chưa đủ để khẳng định một tín hiệu cụ thể chính là âm thanh do MH370 tạo ra.

Báo cáo phân tích của Royer cũng chưa cung cấp bằng chứng quyết định về vị trí chiếc máy bay. Sau nhiều chiến dịch không đạt kết quả, việc ứng dụng công nghệ khảo sát đáy biển tiếp tục được xem là một trong những giải pháp quan trọng nhất để giải mã vụ mất tích MH370.

Ocean Infinity, doanh nghiệp chuyên cung cấp dịch vụ khảo sát biển và công nghệ robot tự hành, đã sử dụng các phương tiện không người lái dưới nước để thu thập dữ liệu địa hình và phát hiện những vật thể bất thường dưới đáy đại dương. Các phương tiện này có thể hoạt động ở độ sâu lớn, sử dụng sonar, tức công nghệ phát sóng âm và thu tín hiệu phản hồi, để dựng hình khu vực đáy biển.

So với phương pháp tìm kiếm truyền thống bằng tàu mặt nước, phương tiện tự hành giúp khảo sát có hệ thống những vùng biển sâu và giảm sự phụ thuộc vào hoạt động điều khiển trực tiếp.

Theo Popular Mechanics, ngày 29/6/2026, Malaysia gia hạn thỏa thuận tìm kiếm với Ocean Infinity thêm một năm, kéo dài thời hạn đến ngày 30/6/2027. Các tàu dự kiến tiếp tục hoạt động trong giai đoạn từ tháng 11/2026 đến tháng 4/2027, khi điều kiện thời tiết thuận lợi hơn. Thỏa thuận áp dụng cơ chế chỉ thanh toán khi tìm thấy máy bay, qua đó gắn chi phí tìm kiếm với kết quả thực tế.

Việc tiếp tục khảo sát cũng tạo cơ hội kiểm tra các mô hình dự báo vị trí MH370 bằng dữ liệu địa hình mới, kết hợp phân tích vệ tinh và những bằng chứng kỹ thuật độc lập. Các giả thuyết về MH370 thường thu hút sự chú ý vì chiếc máy bay biến mất trong hoàn cảnh bất thường, trong khi những dữ liệu còn lại chưa thể tái hiện toàn bộ hành trình cuối cùng. Tuy nhiên, việc một chuyên gia đưa ra hướng phân tích mới không có nghĩa giả thuyết đó đã được chứng minh.

Để xác định chính xác nguyên nhân và vị trí máy bay mất tích, cơ quan điều tra vẫn cần bằng chứng vật chất có thể kiểm chứng, trong đó quan trọng nhất là xác máy bay, các bộ phận liên quan và thiết bị ghi dữ liệu chuyến bay.

Những thông tin từ radar, vệ tinh, mô hình bay và hệ thống thu âm dưới nước có thể hỗ trợ thu hẹp phạm vi tìm kiếm. Song mỗi nguồn dữ liệu đều tồn tại giới hạn riêng và cần được đối chiếu độc lập.

Đối với ngành hàng không, trường hợp MH370 còn cho thấy thách thức trong việc theo dõi máy bay khi hoạt động trên những vùng đại dương rộng lớn, nơi mạng lưới radar mặt đất không thể bao phủ liên tục. Sự phát triển của hệ thống giám sát vệ tinh, thiết bị định vị và công nghệ khảo sát biển sâu có thể cải thiện khả năng ứng phó với các sự cố tương tự trong tương lai.

Đến nay, câu hỏi MH370 đã kết thúc hành trình ở đâu vẫn chưa có câu trả lời cuối cùng. Những đề xuất kỹ thuật mới có thể giúp mở rộng hướng điều tra, nhưng chỉ việc tìm thấy bằng chứng xác thực mới có thể khép lại bí ẩn kéo dài hơn một thập kỷ.