 |
| Hai giờ căng thẳng trên chuyến bay VN34 phải quay lại Munich. Ảnh: Nguyễn Ninh |
Ngày 15/8, anh Nguyễn Ninh, một người Việt đang sống tại Munich, Đức, lên chuyến bay VN34 của Vietnam Airlines để về thăm quê. Điểm đến của chuyến bay là Hà Nội, sau đó anh dự kiến nối chuyến về Đà Nẵng.
Khoảng 270 hành khách, gồm người Việt Nam và khách quốc tế, có mặt trên chiếc Boeing 787-9. Máy bay khởi hành từ sân bay quốc tế Munich lúc 13h45 giờ địa phương và dự kiến đến Hà Nội lúc 5h30 ngày 16/8.
Thời tiết tại Munich khi đó quang đãng. Điều đầu tiên khiến anh Ninh chú ý là chiếc Boeing 787-9 chạy đà lâu hơn những chuyến bay anh từng trải nghiệm.
Máy bay tiếp tục tăng tốc về phía cuối đường băng. Khi phần đầu máy bay nhấc lên, anh nghe thấy một tiếng động rất lớn.
Khoảng 30 phút sau khi cất cánh, máy bay đã lên độ cao ổn định. Cơ trưởng thông báo chuyến bay gặp sự cố kỹ thuật và phải quay lại Munich. Máy bay cần giảm lượng nhiên liệu trước khi hạ cánh. Không khí trong khoang bắt đầu căng thẳng.
 |
| Tai nạn Boeing Dreamliner đầu tiên gây chấn động thế giới hàng không |
Khoảng 10 phút sau thông báo của cơ trưởng, tiếp viên mang nước tới cho hành khách và giải thích máy bay cần trở lại sân bay để kiểm tra kỹ thuật nhằm bảo đảm an toàn.
Ngồi gần cửa sổ, anh Ninh nhìn thấy nhiên liệu được xả ra từ khu vực hai bên cánh. Trên màn hình giải trí trước ghế, đường bay cho thấy chiếc Boeing liên tục bay vòng quanh khu vực Munich.
"Hơn một giờ nhìn máy bay xả nhiên liệu khiến đầu óc tôi rối loạn, đã nghĩ đến những khả năng xấu nhất", anh Ninh kể.
Dù điện thoại không có kết nối mạng trong thời gian đó, anh vẫn soạn tin nhắn cho con gái, báo rằng chuyến bay đang gặp sự cố và phải xả nhiên liệu.
Theo anh, nhiều hành khách tỏ ra lo lắng nhưng khoang máy bay không rơi vào tình trạng hỗn loạn. Phần lớn những người ngồi xung quanh anh là khách nước ngoài và đều giữ bình tĩnh.
Một hành khách khác trên chuyến VN34, chị Nguyễn, đi cùng chồng và con trai, cũng nhận thấy dấu hiệu khác thường ngay từ khi máy bay bắt đầu chạy đà.
Chị thắc mắc vì sao máy bay mất nhiều thời gian hơn bình thường để cất cánh. Sau khi rời mặt đất, chị nghe thấy tiếng động lớn, sau đó cảm nhận một nhịp hụt và rung nhẹ khi máy bay tiếp tục lấy độ cao.
Khi cơ trưởng thông báo phải quay lại Munich, gia đình chị hiểu rằng hành trình về Việt Nam không thể tiếp tục.
Trong khoảng thời gian máy bay bay vòng để giảm nhiên liệu, chị bị chóng mặt nhưng cố nhắm mắt, thả lỏng cơ thể và giữ bình tĩnh.
Điều khiến chị nhớ nhất là phản ứng của những người trong khoang. Không có cảnh la hét hay chen lấn. Mỗi hành khách dường như cố giữ nỗi lo của mình để không làm những người xung quanh thêm căng thẳng.
 |
| Hành khách đi xuống máy bay sau hai giờ bay vòng ở Munich. Ảnh: Nguyễn Ninh báo |
Sau thời gian bay vòng quanh Munich, chiếc Boeing 787-9 bắt đầu chuẩn bị trở lại sân bay.
Không khí trong khoang lúc này căng thẳng hơn khi tiếp viên yêu cầu hành khách thực hiện tư thế an toàn. Theo lời kể của anh Ninh, mọi người được yêu cầu cởi giày, bỏ kính và những vật dụng có thể gây cản trở, cúi thấp người, dùng tay bảo vệ đầu.
Máy bay hạ độ cao để tiếp cận sân bay nhưng chưa hạ cánh ngay. Anh Ninh cho biết máy bay còn bay lên và thực hiện thêm các vòng tiếp cận trước khi trở lại đường băng.
Trong giai đoạn cuối, các tiếp viên liên tục hô "Keep down", yêu cầu hành khách giữ đầu cúi thấp.
"Lúc đó mọi người đều biết tình huống nghiêm trọng, có thể xảy ra va chạm tại đường băng nên tập trung làm theo hướng dẫn", anh Ninh nói.
Chiếc Boeing 787-9 sau đó tiếp đất. Theo hành khách, quá trình hạ cánh diễn ra nhanh, máy bay không chòng chành hay rung lắc mạnh.
Các tiếp viên ngồi tại vị trí gần cửa thoát hiểm trong trạng thái sẵn sàng triển khai phương án sơ tán nếu cần thiết.
Sau khi máy bay dừng lại, lực lượng cứu hỏa và cứu hộ sân bay tiếp cận. Hành khách ở lại trên máy bay khoảng 10 phút trước khi lần lượt xuống bằng thang và được đưa về nhà ga. "Khi xuống mặt đất, tôi thấy nhẹ nhõm", anh Ninh nói.
Một phụ nữ nước ngoài ngồi gần anh đã bật khóc trong thời gian máy bay chuẩn bị hạ cánh. Một người bố liên tục trấn an vợ và các con. Khi chiếc Boeing dừng lại an toàn, cả gia đình ôm nhau khóc.
Sau đó, các hành khách được bố trí về khách sạn gần sân bay trong thời gian chờ phương án hành trình mới.
Vietnam Airlines cho biết đến chiều 16/8, các hành khách bị ảnh hưởng đã được bố trí hành trình thay thế trên các chuyến bay của hãng hoặc hãng hàng không khác. Trong thời gian chờ chuyến bay mới, hành khách được hỗ trợ lưu trú, ăn uống, vận chuyển và các nhu cầu cần thiết.
Các dữ liệu và thông tin hàng không công bố sau sự việc cho thấy chuyến VN34 gặp tình huống bất thường ngay trong giai đoạn cất cánh.
Theo các nguồn tin hàng không quốc tế, chiếc Boeing 787-9 mang đăng ký VN-A867 thực hiện chuyến VN34 từ Munich đến Hà Nội ngày 15/8. Máy bay cất cánh muộn trên đường băng và sau đó phải quay trở lại Munich.
Cơ quan hàng không Việt Nam sau đó xác nhận máy bay xảy ra va chạm phần đuôi trong quá trình cất cánh và xuất hiện cảnh báo liên quan đến áp suất lốp.
Sau khi rời sân bay, tổ bay duy trì máy bay ở độ cao khoảng 9.000 feet, tương đương khoảng 2.740 m, đồng thời giảm nhiên liệu để đưa trọng lượng máy bay về mức phù hợp trước khi trở lại Munich.
Việc giảm nhiên liệu trong trường hợp này giúp máy bay giảm trọng lượng trước khi hạ cánh. Máy bay đường dài thường cất cánh với lượng nhiên liệu lớn, khiến trọng lượng lúc mới khởi hành có thể cao hơn mức phù hợp để thực hiện một cuộc hạ cánh ngoài kế hoạch ngay sau khi cất cánh.
Theo Aviation Herald, chiếc Boeing 787-9 thực hiện hai lần tiếp cận đường băng 26R ở độ cao thấp trước khi hạ cánh. Dữ liệu và hình ảnh sau sự cố cũng cho thấy máy bay bị hư hại ở khu vực càng và lốp.
 |
| Ấn Độ yêu cầu kiểm tra tất cả Boeing 787 sau thảm họa chấn động của Air India |
Một số trang chuyên về hàng không nhận định máy bay có thể đã vượt qua phần cuối đường băng trong quá trình cất cánh và va vào một số thiết bị tại khu vực này. Nguyên nhân dẫn đến diễn biến cất cánh bất thường chưa có kết luận điều tra chính thức.
Do đó, chưa có đủ cơ sở để xác định sự cố bắt nguồn từ lỗi kỹ thuật, thông số khai thác, hệ thống máy bay hay yếu tố con người.
Vietnam Airlines xác nhận chuyến VN34 phải quay lại Munich do vấn đề kỹ thuật và cho biết hành khách cùng thành viên tổ bay đều an toàn. Hãng đang phối hợp với cơ quan chức năng để kiểm tra và làm rõ sự việc.
Sau khoảng hai giờ trên không, chuyến VN34 không thể đưa họ về Hà Nội như kế hoạch. Nhưng với những hành khách vừa trải qua hơn một giờ nhìn nhiên liệu xả khỏi hai bên cánh, nghe tiếp viên liên tục yêu cầu cúi đầu và chuẩn bị cho một cuộc hạ cánh bất thường, việc bước xuống mặt đất an toàn đã trở thành điều quan trọng nhất.
Vì sao máy bay phải xả nhiên liệu?Máy bay đường dài có thể mang lượng nhiên liệu lớn khi cất cánh để phục vụ hành trình nhiều giờ. Nếu phải quay lại sân bay ngay sau khi khởi hành, trọng lượng máy bay có thể cao hơn trọng lượng hạ cánh phù hợp theo điều kiện khai thác. Trong một số tình huống, tổ bay có thể bay chờ và giảm nhiên liệu trước khi hạ cánh. Việc này giúp giảm trọng lượng, qua đó hạn chế tải trọng tác động lên kết cấu và hệ thống càng khi máy bay tiếp đất. Quyết định bay chờ, xả nhiên liệu hay hạ cánh ngay phụ thuộc tình trạng máy bay, mức độ khẩn cấp và đánh giá của tổ bay theo quy trình khai thác. |
