| Giá điện sinh hoạt theo giờ cao điểm, thấp điểm là gì? Bộ Công Thương muốn áp dụng ngay giá điện tính theo khung giờ cao điểm mới Hóa đơn tiền điện có thể thay đổi vì cách tính mới |
 |
| Cách tính tiền điện sinh hoạt mới từ tháng 11/2026. Ảnh Bộ trưởng Bộ Công Thương Lê Mạnh Hùng -Như Ý. |
Từ ngày 1/11/2026, cách tính tiền điện sinh hoạt của các hộ gia đình thay đổi khi biểu giá bán lẻ điện được điều chỉnh từ 6 bậc xuống còn 5 bậc. Với mức giá mới, một gia đình sử dụng 300 kWh điện trong tháng có tiền điện trước thuế là 708.400 đồng, trong khi hộ sử dụng 500 kWh phải trả 1.487.000 đồng trước thuế. Tuy nhiên, để hiểu đúng số tiền trên hóa đơn, người dân cần biết cách phân chia lượng điện tiêu thụ theo từng bậc giá, thay vì lấy toàn bộ số điện nhân với một mức giá duy nhất.
Theo Quyết định số 2892/QĐ-BCT ngày 31/10/2026 của Bộ Công Thương, biểu giá bán lẻ điện sinh hoạt mới chính thức áp dụng từ ngày 1/11/2026, với 5 bậc giá thay cho 6 bậc trước đây. Giá bán lẻ điện bình quân được xác định ở mức 2.159,9037 đồng/kWh, chưa bao gồm thuế giá trị gia tăng (VAT).
Điểm người dân cần hiểu rõ là mức giá bình quân nói trên không phải đơn giá áp dụng cho toàn bộ lượng điện sinh hoạt của mỗi gia đình. Tiền điện thực tế vẫn được tính theo biểu giá bậc thang, nghĩa là mỗi phần điện năng tiêu thụ sẽ có một đơn giá tương ứng.
Chẳng hạn, nếu một gia đình sử dụng 250 kWh điện trong tháng, 100 kWh đầu tiên được tính theo giá bậc 1, 100 kWh tiếp theo tính theo giá bậc 2 và chỉ 50 kWh còn lại chịu giá bậc 3. Điều này có nghĩa việc sử dụng vượt mốc 200 kWh không khiến toàn bộ 250 kWh bị tính theo đơn giá 2.894 đồng.
Cách tính này giúp người dân hiểu vì sao hóa đơn tiền điện có thể tăng nhanh khi nhu cầu sử dụng điện lớn, nhất là vào những tháng nắng nóng, khi gia đình thường xuyên bật điều hòa, sử dụng bình nóng lạnh hoặc nhiều thiết bị điện cùng lúc.
Để dễ hình dung, có thể lấy trường hợp một gia đình sử dụng 300 kWh điện trong tháng. Theo biểu giá mới, 100 kWh đầu tiên có giá 190.100 đồng, 100 kWh tiếp theo có giá 228.900 đồng, còn 100 kWh thuộc bậc 3 có giá 289.400 đồng. Cộng cả ba phần, tiền điện trước thuế là 708.400 đồng.
Tương tự, một hộ sử dụng 500 kWh sẽ trả 190.100 đồng cho bậc 1, 228.900 đồng cho bậc 2, 578.800 đồng cho 200 kWh thuộc bậc 3 và 345.600 đồng cho 100 kWh thuộc bậc 4. Tổng cộng là 1.343.400 đồng trước thuế.
Như vậy, cùng tăng thêm 100 kWh nhưng số tiền phát sinh không giống nhau, bởi lượng điện sử dụng càng cao thì phần điện tăng thêm có thể rơi vào bậc giá cao hơn.
Bảng dưới đây giúp người dân đối chiếu nhanh tiền điện theo một số mức sử dụng phổ biến, chưa tính thuế VAT.
Điện tiêu thụ/tháng Tiền điện trước thuế
100 kWh 190.100 đồng
200 kWh 419.000 đồng
300 kWh 708.400 đồng
400 kWh 997.800 đồng
500 kWh 1.343.400 đồng
700 kWh 2.034.600 đồng
800 kWh 2.419.000 đồng
Các mức tiền được tính từ biểu giá 5 bậc theo Quyết định 2892/QĐ-BCT, chưa bao gồm VAT và các điều chỉnh riêng nếu có.Từ bảng trên có thể thấy, gia đình sử dụng 200 kWh mỗi tháng có tiền điện trước thuế là 419.000 đồng, nhưng nếu mức tiêu thụ tăng gấp đôi lên 400 kWh, số tiền phải trả lên tới 997.800 đồng, tức cao hơn gấp đôi. Nguyên nhân nằm ở cơ chế giá điện bậc thang, trong đó phần điện sử dụng vượt các ngưỡng 200 kWh và 400 kWh sẽ chịu đơn giá cao hơn.
Đối với những hộ gia đình có nhiều thế hệ cùng sinh sống, sử dụng đồng thời nhiều thiết bị điện hoặc thường xuyên bật điều hòa trong thời gian dài, việc theo dõi lượng điện tiêu thụ theo tháng có thể giúp chủ động dự kiến chi phí và điều chỉnh thói quen sử dụng.
Bên cạnh việc thiết kế lại biểu giá sinh hoạt, Tập đoàn Điện lực Việt Nam (EVN) cũng thực hiện giảm 2% giá bán lẻ điện từ ngày 1/11/2026. Theo thông tin EVN công bố ngày 4/11, việc áp dụng đồng thời biểu giá 5 bậc và chính sách giảm giá giúp phần lớn hộ gia đình giảm tiền điện so với trước.
Ông Nguyễn Quốc Dũng, Trưởng Ban Kinh doanh và Mua bán điện EVN, cho biết nhóm hộ sử dụng đến 600 kWh mỗi tháng, chiếm 98,23% tổng số hộ sử dụng điện, được giảm tiền điện với mức giảm cao nhất khoảng 77.900 đồng/tháng. Theo tính toán của EVN, các hộ sử dụng dưới 900 kWh/tháng cũng được hưởng lợi khi kết hợp hai thay đổi chính sách này.
Tuy nhiên, mức giảm không đồng đều giữa các gia đình. Những hộ có mức tiêu thụ thấp hoặc trung bình có thể tiết kiệm được một khoản tiền nhất định, trong khi các hộ sử dụng lượng điện rất lớn cần quan tâm hơn đến phần điện vượt các ngưỡng giá cao.
Điều cần phân biệt là việc giảm 2% giá bán lẻ điện đã được phản ánh trong biểu giá áp dụng từ ngày 1/11/2026. Vì vậy, khi tự tính tiền điện theo các đơn giá mới được công bố, người dân không tiếp tục trừ thêm 2% một lần nữa, tránh tính sai số tiền thực tế.
Để kiểm tra hóa đơn, trước hết người dân cần xác định lượng điện sử dụng trong kỳ, thông qua chỉ số công tơ hoặc thông tin ghi nhận trên ứng dụng chăm sóc khách hàng của đơn vị điện lực. Số điện tiêu thụ thông thường được xác định bằng chỉ số công tơ cuối kỳ trừ chỉ số đầu kỳ.
Sau khi có tổng số kWh, người dùng chia lượng điện này vào từng bậc giá tương ứng, tính tiền cho mỗi bậc rồi cộng lại. Số tiền thanh toán cuối cùng còn bao gồm thuế VAT theo quy định áp dụng cho kỳ hóa đơn.
Ví dụ, một hộ gia đình có chỉ số công tơ đầu kỳ là 12.500 kWh và cuối kỳ là 12.800 kWh thì lượng điện sử dụng là 300 kWh. Với biểu giá mới, tiền điện trước thuế của hộ này là 708.400 đồng. Nếu hóa đơn có số tiền khác với kết quả tự tính, người dân cần kiểm tra thời gian ghi chỉ số, lượng điện tiêu thụ, mức thuế áp dụng và những điều chỉnh liên quan trước khi kết luận có sai sót.
Một lưu ý khác là hóa đơn có kỳ ghi chỉ số trải qua thời điểm thay đổi giá điện có thể phải phân bổ sản lượng theo thời gian áp dụng giá cũ và giá mới. Do đó, không nên mặc định toàn bộ lượng điện trong kỳ đều được tính theo biểu giá mới nếu kỳ ghi chỉ số bắt đầu trước ngày 1/11/2026.
Người dân cũng có thể sử dụng ứng dụng chăm sóc khách hàng của EVN tại khu vực mình sinh sống để theo dõi lượng điện tiêu thụ, tra cứu hóa đơn và gửi yêu cầu kiểm tra khi phát hiện chênh lệch bất thường. Việc đối chiếu số liệu qua kênh chính thức sẽ giúp hạn chế tình trạng hiểu nhầm hóa đơn hoặc bị lợi dụng bởi những thông báo thu tiền điện giả mạo.
Về lâu dài, biểu giá điện 5 bậc giúp người sử dụng dễ theo dõi hơn các ngưỡng tiêu thụ, song yếu tố quyết định hóa đơn vẫn là lượng điện thực tế mà mỗi gia đình sử dụng. Hiểu rõ cách tính, kiểm tra chỉ số công tơ và chủ động điều chỉnh thói quen dùng điện sẽ giúp các hộ kiểm soát chi phí sinh hoạt hiệu quả hơn.
