Kinh tế Trung Quốc hụt hơi, tiêu dùng xuống đáy từ 2022

Doanh số bán lẻ Trung Quốc giảm mạnh tháng 4.

Kinh tế Trung Quốc tiếp tục phát tín hiệu giảm tốc trong tháng 4 khi nhiều chỉ số quan trọng đồng loạt thấp hơn kỳ vọng. Trong đó, doanh số bán lẻ chỉ tăng 0,2% so với cùng kỳ năm ngoái, mức thấp nhất kể từ cuối năm 2022.

Dữ liệu do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc công bố hôm 18/5 cho thấy sức mua nội địa vẫn rất yếu dù Bắc Kinh đã tung nhiều biện pháp kích thích kinh tế trong hơn một năm qua.

Mức tăng 0,2% của doanh số bán lẻ thấp hơn rất nhiều so với dự báo 2% của giới phân tích. Con số này cũng giảm mạnh so với mức tăng 1,7% của tháng 3.

Sản lượng công nghiệp của Trung Quốc trong tháng 4 tăng 4,1%, thấp hơn kỳ vọng 5,9% và giảm đáng kể so với mức 5,7% ghi nhận tháng trước.

Đầu tư tài sản cố định đô thị, lĩnh vực phản ánh sức khỏe của bất động sản và hạ tầng, giảm 1,6% trong bốn tháng đầu năm. Trong khi đó, thị trường kỳ vọng chỉ số này tăng 1,6%.

Các số liệu trên cho thấy động lực tăng trưởng từ nhu cầu nội địa của Trung Quốc vẫn rất mong manh. Đây là thách thức lớn với Bắc Kinh trong bối cảnh nền kinh tế đang chịu tác động kép từ khủng hoảng bất động sản kéo dài và biến động địa chính trị toàn cầu.

Ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm kinh tế trưởng của Pinpoint Asset Management, cho rằng khu vực xuất khẩu đang giúp nền kinh tế tránh rơi vào trạng thái suy giảm sâu hơn. Tuy nhiên, ông nhận định lực đỡ này chưa đủ để bù đắp hoàn toàn sự suy yếu của tiêu dùng trong nước.

Trong tháng 4, xuất khẩu của Trung Quốc tăng 14,1%, vượt xa dự báo 7,9%. Nhiều nhà nhập khẩu quốc tế đã tăng tốc tích trữ hàng hóa do lo ngại chiến tranh Iran có thể khiến giá nguyên liệu và chi phí logistics leo thang trong thời gian tới.

Diễn biến này phản ánh sự phụ thuộc ngày càng lớn của kinh tế Trung Quốc vào khu vực xuất khẩu, thay vì tiêu dùng nội địa như mục tiêu tái cân bằng tăng trưởng mà Bắc Kinh theo đuổi nhiều năm qua.

Theo ông Dongming Xie, Trưởng bộ phận nghiên cứu kinh tế vĩ mô châu Á của OCBC, Washington dường như đang giảm sức ép buộc Trung Quốc cải cách cơ cấu kinh tế theo hướng giảm phụ thuộc xuất khẩu.

Trong chuyến thăm Trung Quốc tuần trước, Tổng thống Mỹ Donald Trump và Chủ tịch Trung Quốc Tập Cận Bình đã đạt được một số thỏa thuận thương mại mới tại cuộc gặp thượng đỉnh. Bắc Kinh đồng ý mua ít nhất 17 tỷ USD nông sản Mỹ trong giai đoạn 2026–2028 và đặt mua ban đầu 200 máy bay Boeing.

Hai nước cũng nhất trí thành lập Hội đồng Thương mại và Đầu tư Mỹ – Trung nhằm xử lý các tranh chấp tiếp cận thị trường và thúc đẩy thương mại song phương.

Theo giới phân tích, các động thái trên cho thấy Washington và Bắc Kinh đang ưu tiên ổn định kinh tế thay vì tiếp tục leo thang căng thẳng thương mại như giai đoạn trước.

Ông Dongming Xie nhận định cả Mỹ và Trung Quốc đều hiểu rằng một kịch bản “tách rời hoàn toàn” có thể gây tổn thất rất lớn cho chuỗi cung ứng, thương mại và thị trường tài chính toàn cầu.

Dù vậy, bài toán lớn nhất với Trung Quốc hiện nay vẫn là khôi phục niềm tin tiêu dùng trong nước. Đây được xem là yếu tố quyết định khả năng duy trì tăng trưởng của nền kinh tế lớn thứ hai thế giới trong nửa cuối năm 2026.