 |
| Giá tiêu dùng tăng 0,8% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất kể từ tháng 2 năm 2023. Ảnh: Getty. |
CPI tăng tốc nhờ tiêu dùng mùa lễ, áp lực nền vẫn lớn
Theo số liệu do Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc (NBS) công bố hôm thứ Sáu, chỉ số giá tiêu dùng (CPI) trong tháng 12 tăng 0,8% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ tháng 2 năm 2023. Con số này cao hơn mức 0,7% của tháng 11 và phù hợp với dự báo của giới phân tích trong khảo sát của Reuters.
Động lực chính đến từ nhóm thực phẩm, đặc biệt là rau tươi, tăng mạnh tới 18,2% do nguồn cung bị gián đoạn trong điều kiện thời tiết mùa đông khắc nghiệt. Ngược lại, giá thịt lợn, mặt hàng chủ lực trong rổ tiêu dùng của Trung Quốc tiếp tục giảm sâu 14,6%, cho thấy sức cầu vẫn chưa thực sự phục hồi bền vững.
Lạm phát lõi, không bao gồm thực phẩm và năng lượng, tăng 1,2% so với cùng kỳ năm ngoái, không đổi so với tháng trước. Tính theo tháng, CPI tăng 0,2%, vượt mức dự báo 0,1%, phản ánh sự gia tăng chi tiêu ngắn hạn trước mùa lễ hội lớn nhất năm.
Tuy nhiên, xét trên toàn bộ năm 2025, lạm phát của Trung Quốc vẫn ở mức thấp và không đạt mục tiêu chính thức “khoảng 2%”, cho thấy các biện pháp kích thích của Bắc Kinh, bao gồm chương trình đổi hàng tiêu dùng cũ lấy hàng mới, mới chỉ tạo ra tác động hạn chế.
Giảm phát giá sản xuất kéo dài hơn ba năm
Trái ngược với CPI, chỉ số giá sản xuất (PPI) tiếp tục giảm 1,9% trong tháng 12 so với cùng kỳ năm trước, kéo dài chuỗi giảm phát hơn ba năm liên tiếp, một trong những giai đoạn dài nhất trong lịch sử hiện đại của Trung Quốc. Dù mức giảm đã thu hẹp so với 2,2% của tháng 11, áp lực dư cung và cạnh tranh giá khốc liệt vẫn hiện hữu.
Giá hàng tiêu dùng lâu bền giảm 3,5%, phản ánh tâm lý thắt chặt chi tiêu của người dân. Trong khi đó, một điểm sáng hiếm hoi là giá vàng trang sức tăng vọt 68,5% so với cùng kỳ năm ngoái, theo NBS, do nhu cầu trú ẩn an toàn tăng mạnh trong bối cảnh bất ổn kinh tế toàn cầu.
Dù Trung Quốc được kỳ vọng đạt mục tiêu tăng trưởng khoảng 5% trong năm qua, nền kinh tế lớn thứ hai thế giới vẫn đang vật lộn với các lực cản mang tính cấu trúc. Người tiêu dùng thận trọng hơn trong chi tiêu do triển vọng việc làm kém ổn định, trong khi cuộc khủng hoảng bất động sản kéo dài tiếp tục bào mòn tài sản hộ gia đình.
Larry Hu, nhà kinh tế trưởng về Trung Quốc tại Macquarie, dự báo lạm phát tiêu dùng trong năm 2025 sẽ duy trì ở mức thấp, trong khi giảm phát giá sản xuất có thể lên tới 2,7%, đánh dấu chuỗi giảm phát dài nhất từ trước đến nay.
Cùng quan điểm thận trọng, nhóm phân tích của Bank of America Global Research cho rằng tăng trưởng GDP thực tế của Trung Quốc trong quý IV có thể giảm xuống khoảng 4,5%, thấp hơn mức 4,8% của quý III. Đầu tư tài sản cố định được ước tính giảm mạnh hơn trong tháng 12, trong khi sản xuất công nghiệp chỉ phục hồi nhẹ nhờ hiệu ứng tăng tốc cuối năm.
Sản xuất hồi phục ngắn hạn, bất động sản vẫn là “điểm nghẽn"
Một tín hiệu tích cực là hoạt động sản xuất của Trung Quốc bất ngờ mở rộng trong tháng 12. Chỉ số PMI chính thức tăng lên 50,1 từ mức 49,2 của tháng trước, vượt ngưỡng 50 điểm, ranh giới giữa mở rộng và thu hẹp, chấm dứt chuỗi tám tháng suy giảm liên tiếp.
Tuy nhiên, các nhà phân tích cho rằng sự cải thiện này mang tính kỹ thuật nhiều hơn là phản ánh xu hướng phục hồi bền vững. Tại cuộc họp hoạch định chính sách quan trọng đầu tháng 12, lãnh đạo Trung Quốc tiếp tục nhấn mạnh ưu tiên thúc đẩy tiêu dùng và ổn định thị trường bất động sản, nhưng những cam kết tương tự trước đây vẫn chưa mang lại kết quả rõ rệt.
Một bài viết trên tạp chí Qiushi, cơ quan lý luận hàng đầu của Đảng Cộng sản Trung Quốc, mới đây kêu gọi triển khai “gói biện pháp toàn diện và mạnh mẽ hơn” để cứu lĩnh vực bất động sản, thay vì cách tiếp cận chắp vá.
Theo ông Hu, chính phủ có thể tiếp tục nới lỏng chính sách, bao gồm cắt giảm lãi suất thế chấp và nới lỏng hạn chế mua nhà. Tuy nhiên, ông cảnh báo các biện pháp này có thể không đủ để đảo chiều xu hướng, khi doanh số bán nhà mới theo diện tích sàn được dự báo giảm 8% trong năm 2025 và tiếp tục giảm 7% trong năm 2026.
Doanh nghiệp chịu sức ép, cuộc chiến giá chưa hạ nhiệt
Trong nỗ lực kiềm chế tình trạng cạnh tranh giá gay gắt, Bắc Kinh đã yêu cầu cắt giảm sản lượng ở một số ngành nhằm xử lý dư cung. Dù vậy, lợi nhuận của các doanh nghiệp công nghiệp vẫn giảm tới 13,1% trong tháng 11 so với cùng kỳ năm trước, mức giảm mạnh nhất trong hơn một năm.
Ngành ô tô là ví dụ điển hình. Các nhà sản xuất trong nước tiếp tục tung ra các đợt giảm giá và ưu đãi mới khi nhu cầu yếu, trong bối cảnh chính phủ rút bớt một số ưu đãi thuế cho xe điện. Giá xuất xưởng trong ngành ô tô giảm 2,8% trong năm 2025, với giá xe chạy xăng và xe năng lượng mới lần lượt giảm 2,4% và 2,2% trong tháng 12.
Việc lạm phát tiêu dùng tăng lên mức cao nhất gần ba năm mang lại tín hiệu tích cực ngắn hạn, nhưng chưa đủ để khẳng định Trung Quốc đã thoát khỏi vòng xoáy giảm phát. Khi niềm tin tiêu dùng còn mong manh, bất động sản tiếp tục suy yếu và lợi nhuận doanh nghiệp bị bào mòn, Bắc Kinh đang đứng trước bài toán khó: làm sao kích cầu đủ mạnh mà không làm gia tăng rủi ro tài chính trong trung và dài hạn.
Trong bối cảnh đó, triển vọng phục hồi của nền kinh tế Trung Quốc trong năm 2025 và các năm tiếp theo vẫn phụ thuộc lớn vào hiệu quả thực thi chính sách, điều mà thị trường toàn cầu đang theo dõi sát sao.
