Kinh tế Trung Quốc giảm tốc trong tháng 5 vì đâu?

Kinh tế Trung Quốc tháng 5 suy yếu vì tiêu dùng giảm

Tiêu dùng suy yếu kéo kinh tế Trung Quốc giảm tốc trong tháng 5

Kinh tế Trung Quốc tiếp tục đối mặt với nhiều sức ép trong tháng 5 khi doanh số bán lẻ giảm lần đầu tiên kể từ cuối năm 2022, phản ánh tâm lý chi tiêu thận trọng của người dân và cho thấy quá trình phục hồi sau đại dịch vẫn còn nhiều trở ngại.

Theo số liệu của Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, doanh số bán lẻ trong tháng 5 giảm 0,6% so với cùng kỳ năm trước. Đây là diễn biến trái ngược với kỳ vọng của giới phân tích khi nhiều dự báo trước đó cho rằng mức tiêu dùng sẽ duy trì ổn định nhờ kỳ nghỉ Lễ Lao động và các chương trình kích cầu.

Việc Bắc Kinh cắt giảm trợ cấp đổi xe cũ lấy xe mới từ đầu năm được xem là một trong những nguyên nhân khiến sức mua suy yếu. Dù doanh số bán lẻ hàng hóa và dịch vụ cộng dồn năm tháng đầu năm vẫn tăng 2,8%, mức tăng này chưa đủ để tạo động lực cho nền kinh tế.

Bức tranh trái chiều của kinh tế Trung Quốc

Đầu tư và bất động sản tiếp tục tạo sức ép

Không chỉ tiêu dùng suy giảm, đầu tư tài sản cố định đô thị cũng ghi nhận diễn biến kém tích cực hơn dự báo.

Tính đến hết tháng 5, đầu tư tài sản cố định giảm 4,1% so với cùng kỳ năm trước, trong khi thị trường chỉ kỳ vọng mức giảm khoảng 2%. Con số này cũng xấu hơn nhiều so với mức giảm 1,6% của bốn tháng đầu năm.

Bất động sản tiếp tục là lĩnh vực kéo lùi nền kinh tế khi dòng vốn đầu tư giảm tới 16,2% trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 5. Đầu tư vào lĩnh vực sản xuất cũng giảm lần đầu kể từ cuối năm 2020, cho thấy các doanh nghiệp vẫn thận trọng trước triển vọng nhu cầu trong nước.

Trong khi đó, đầu tư cơ sở hạ tầng chỉ tăng 0,6%, chưa đủ để bù đắp sự suy yếu của khu vực tư nhân và thị trường nhà ở.

Sản xuất công nghiệp vẫn là điểm tựa

Điểm sáng hiếm hoi của nền kinh tế là sản xuất công nghiệp khi sản lượng công nghiệp trong tháng 5 tăng 4,5% so với cùng kỳ, cao hơn dự báo 4,3% và cải thiện so với mức 4,1% của tháng trước. Động lực tăng trưởng chủ yếu đến từ các ngành công nghệ cao, năng lượng tái tạo và sản xuất phục vụ xuất khẩu.

Tuy nhiên, Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc cũng thừa nhận nền kinh tế đang tồn tại tình trạng mất cân bằng giữa nguồn cung mạnh và cầu trong nước yếu.

Theo cơ quan này, nhiều doanh nghiệp vẫn chịu áp lực lớn về hoạt động kinh doanh, đòi hỏi các chính sách hỗ trợ việc làm, thúc đẩy đổi mới công nghệ và kích thích tiêu dùng để duy trì tốc độ tăng trưởng phù hợp.

Mô hình tăng trưởng phân hóa ngày càng rõ

Các chuyên gia cho rằng nền kinh tế Trung Quốc đang vận hành theo mô hình tăng trưởng "hình chữ K", khi nhóm doanh nghiệp công nghệ và xuất khẩu tiếp tục mở rộng trong khi bất động sản và tiêu dùng nội địa vẫn suy yếu.

Ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm Kinh tế trưởng Pinpoint Asset Management, nhận định số liệu bán lẻ yếu sẽ tạo thêm áp lực để Chính phủ Trung Quốc điều chỉnh chính sách trong những tháng tới, nhiều khả năng sau khi công bố GDP quý II.

Oxford Economics dự báo tăng trưởng kinh tế Trung Quốc trong quý II chỉ đạt khoảng 4,2%, thấp hơn đáng kể so với mức 5% của quý I.

Căng thẳng địa chính trị hạ nhiệt nhưng chưa đủ tạo cú hích

Việc Mỹ và Iran đạt được thỏa thuận kéo dài lệnh ngừng bắn thêm 60 ngày và mở lại eo biển Hormuz giúp giảm bớt lo ngại về gián đoạn nguồn cung năng lượng toàn cầu, qua đó cải thiện tâm lý thị trường.

Xuất khẩu của Trung Quốc vẫn duy trì mức tăng hai chữ số nhờ nhu cầu đối với các sản phẩm năng lượng tái tạo và trí tuệ nhân tạo, góp phần bù đắp tác động từ các biến động địa chính trị.

Tuy nhiên, lợi ích từ giá hàng hóa tăng chủ yếu phản ánh ở khu vực sản xuất. Lạm phát sản xuất tăng lên mức cao nhất gần bốn năm, trong khi lạm phát tiêu dùng chỉ đạt 1,2%, cho thấy doanh nghiệp đang phải hấp thụ phần lớn chi phí đầu vào thay vì chuyển sang người tiêu dùng.

Theo Oxford Economics, điều này đồng nghĩa biên lợi nhuận của doanh nghiệp tiếp tục bị thu hẹp và các động lực tăng trưởng mới vẫn chưa đủ mạnh để thay thế những lĩnh vực truyền thống đang suy giảm.