Minh bạch thông tin để ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát

Ngày 9/7, tại Hà Nội, Học viện Tài chính phối hợp với Cục Quản lý giá (Bộ Tài chính) tổ chức “Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026”.

Kinh tế Việt Nam đã đạt kết quả rất ấn tượng

Diễn đàn được tổ chức nhằm phân tích rõ hơn những xu hướng, động lực chủ yếu tạo nên bức tranh thị trường, giá cả trong 6 tháng đầu năm 2026, những thách thức trong và ngoài nước mà Việt Nam phải đối mặt trong nửa cuối năm 2026 và đề xuất các giải pháp nhằm đạt được mục tiêu kép Quốc Hội đã thông qua.

Theo PGS,TS. Nguyễn Mạnh Thiều - Phó Giám đốc Học viện Tài chính, 6 tháng đầu năm 2026, tình hình thế giới có diễn biến rất nhanh, phức tạp và khó lường, điển hình là xung đột quân sự ở Trung Đông làm gián đoạn chuỗi cung ứng dầu khí và các nguyên liệu công nghiệp, làm biến động mạnh giá hàng hóa, chi phí vận tải và thương mại quốc tế; làm gia tăng rủi ro đối với hòa bình, an ninh toàn cầu... khiến cho các tổ chức quốc tế (IMF, OECD, UN, WB, FR) phải điều chỉnh giảm dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2026 so với các báo cáo đưa ra từ đầu năm 2026 từ 0,1- 0,2 điểm % (báo cáo giữa năm 2026 của các tổ chức này dự báo tăng trưởng kinh tế thế giới năm 2026 ở mức từ 2,4-3,1%).

PGS.TS Nguyễn Mạnh Thiều, Phó Giám đốc Học viện Tài chính chia sẻ tại Diễn đàn. Ảnh: Đào Loan

Theo đánh giá của PGS,TS. Nguyễn Mạnh Thiều, nhờ những chính sách và hành động đúng đắn, kịp thời của cả hệ thống chính trị, kinh tế Việt Nam đã đạt kết quả rất ấn tượng. Tính chung 6 tháng đầu năm 2026 so với cùng kỳ năm trước, GDP tăng trưởng 8,18% (cùng kỳ năm 2025 tăng 7,63%); CPI bình quân tăng 4,38% (cùng kỳ năm 2025 tăng 3,27%); xuất khẩu hàng hóa tăng 21,04% (cùng kỳ năm 2025 tăng 14,44%); nhập khẩu hàng hóa tăng 33,43% (cùng kỳ năm 2025 tăng 17,92%); các động lực tăng trưởng trong nước như tiêu dùng, đầu tư luôn duy trì xu hướng tích cực, quý sau cao hơn quý trước. Cụ thể: tiêu dùng tăng 8,15% và tích lũy tài sản tăng 15,20% (cùng kỳ năm 2025 tăng lần lượt là 7,95% và 7,98%)...

“Đối với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô, trong bối cảnh giá cả thị trường biến động mạnh, nhu cầu tín dụng tăng cao, chênh lệch lãi suất VND-USD lớn, các sức ép về lạm phát, tỷ giá đã dần được hóa giải và vẫn trong tầm kiểm soát của cơ quan quản lý, điều hành”, PGS,TS. Nguyễn Mạnh Thiều khẳng định.

Mục tiêu tăng trưởng 2 con số đòi hỏi tổng cầu phải tăng mạnh

“Diễn đàn thường niên về diễn biến thị trường, giá cả ở Việt Nam lần thứ hai năm 2026” có 2 phiên. Phiên thứ nhất tập trung phân tích, thảo luận về diễn biến chỉ số giá tiêu dùng ở Việt Nam sáu tháng đầu năm và dự báo cả năm 2026 cùng các chính sách kinh tế vĩ mô có liên quan; Phiên thứ hai tập trung phân tích, thảo luận về xu hướng giá cả tại các thị trường cụ thể như: thị trường hàng hóa cơ bản (xăng dầu, phân bón, vật liệu xây dựng...), thị trường tiền tệ, thị trường vốn, thị trường vàng, thị trường bất động sản.

Phiên bàn tròn trao đổi trực tiếp mang đến nhiều góc nhìn đa chiều, phản ánh sát thực tiễn. Ảnh: Đào Loan

Tại Diễn đàn, các chuyê gia nhận định, mặc dù những thành công trong 6 tháng đầu năm 2026 là rất đáng kể, những thách thức phải đối mặt trong những tháng còn lại của năm 2026 còn rất lớn.

Mục tiêu tăng trưởng GDP từ 10% trở lên trong năm 2026 đòi hỏi tổng cầu (từ tiêu dùng, đầu tư đến xuất khẩu...) phải tăng rất mạnh; các sức ép đối với chính sách tiền tệ và tài khóa cũng sẽ rất lớn. Việc phải cân bằng mục tiêu tăng trưởng cao chưa từng đạt được trong lịch sử với mục tiêu ổn định kinh tế vĩ mô là vô cùng khó khăn.

Chuyên gia Phan Thị Thu Hoài, Viện Kinh tế - Tài chính nhận định, lạm phát ở Việt Nam trong bối cảnh hiện nay mang đặc điểm đa nguồn, chịu tác động đồng thời từ giá năng lượng, tỷ giá, lương thực, logistics, chính sách tiền tệ và kỳ vọng thị trường.

Vì vậy, điều hành giá không thể chỉ dựa vào các biện pháp hành chính hoặc công cụ tiền tệ đơn lẻ, mà cần một cách tiếp cận tổng hợp hơn. Trọng tâm trong thời gian tới là điều hành giá theo tín hiệu thị trường, phối hợp chặt chẽ chính sách tài khóa - tiền tệ, nâng cao năng lực dự báo sớm, bảo đảm nguồn cung hàng hóa thiết yếu, ứng dụng dữ liệu lớn và AI, ổn định kỳ vọng lạm phát thông qua minh bạch thông tin. Đây là hướng đi cần thiết để Việt Nam vừa kiểm soát lạm phát, vừa duy trì ổn định kinh tế vĩ mô và tăng cường khả năng chống chịu trước các cú sốc bên ngoài.

Đánh giá khu vực doanh nghiệp nhỏ và vừa là khu vực chịu tổn thương lớn nhưng cũng là khu vực có vai trò quan trọng đối với việc làm, chuỗi cung ứng và sức sống của nền kinh tế, Th.S Ngô Thành Long, Viện Kinh tế - Tài chính cho rằng, hoàn thiện chính sách thuế đối với doanh nghiệp nhỏ và vừa cần được nhìn nhận như một bộ phận của chính sách bình ổn giá và phát triển bền vững.

Các đại biểu tham dự diễn đàn. Ảnh: Đào Loan

“Trọng tâm không phải là giảm thuế càng nhiều càng tốt, mà là thiết kế ưu đãi đúng đối tượng, đúng thời điểm, gắn với tái đầu tư, chuyển đổi xanh, đổi mới công nghệ và nâng cao năng lực chống chịu. Đó cũng là cách Việt Nam tổ chức thị trường giá cả theo hướng ổn định, minh bạch, hiệu quả và phù hợp với yêu cầu phát triển bền vững hiện nay”, Th.S Ngô Thành Long khẳng định.

Theo đại diện của Cục Quản lý giá, năm 2026, công tác kiểm soát lạm phát tiếp tục được hỗ trợ bởi nhiều yếu tố tích cực. Bộ Công Thương và Bộ Tài chính đang theo dõi sát diễn biến giá xăng dầu để kịp thời kiến nghị điều chỉnh chính sách thuế, phí phù hợp; đồng thời các chính sách hỗ trợ về thuế, phí, trong đó có việc giảm 2% thuế giá trị gia tăng (VAT) đến hết năm 2026, cùng với chính sách tiền tệ được điều hành chủ động, linh hoạt sẽ góp phần giảm chi phí sản xuất, ổn định giá cả và kiểm soát lạm phát.

Bên cạnh đó, việc miễn, giảm giá một số dịch vụ và hàng hóa do Nhà nước quản lý như học phí, sách giáo khoa và dịch vụ hoa tiêu hàng hải, cùng với nguồn cung lương thực, thực phẩm dồi dào và sản xuất nông nghiệp phục hồi tích cực sau thiên tai, sẽ tạo điều kiện bình ổn thị trường. Đồng thời, chủ trương nhất quán của Chính phủ về ổn định kinh tế vĩ mô và kiểm soát lạm phát tiếp tục củng cố niềm tin của doanh nghiệp và người dân, góp phần ổn định kỳ vọng lạm phát trong năm 2026.