Mỹ cấm nhập khẩu robot hình người từ Trung Quốc để siết chuỗi cung ứng AI

Mỹ cấm nhập khẩu robot hình người từ Trung Quốc để siết chuỗi cung ứng AI. Ảnh minh họa: Global Times.

Mỹ mở rộng hàng rào công nghệ đối với robot AI Trung Quốc

Robot hình người đang trở thành một trong những lĩnh vực cạnh tranh quyết liệt nhất của ngành trí tuệ nhân tạo toàn cầu. Trong bối cảnh đó, Mỹ tiếp tục gia tăng các biện pháp kiểm soát công nghệ khi Ủy ban Truyền thông Liên bang Mỹ (FCC) công bố lệnh cấm nhập khẩu nhiều thiết bị robot tiên tiến và bộ biến tần điện kết nối có xuất xứ từ Trung Quốc.

Theo thông báo ngày 28/7, phạm vi áp dụng gồm robot hình người, robot bốn chân mô phỏng động vật và các bộ biến tần kết nối dùng trong hệ thống điện tái tạo, pin lưu trữ và trung tâm dữ liệu.

Robot tình dục AI Trung Quốc tích hợp cảm biến thông minh

FCC cho rằng các thiết bị này có nguy cơ tạo ra lỗ hổng trong chuỗi cung ứng, làm gia tăng rủi ro an ninh mạng, đồng thời có thể ảnh hưởng tới các cơ sở hạ tầng trọng yếu của Mỹ.

Chủ tịch FCC Brendan Carr cho biết cơ quan này sẽ tiếp tục triển khai các biện pháp nhằm bảo vệ chuỗi cung ứng công nghệ quan trọng của Mỹ trước các nguy cơ từ bên ngoài.

Động thái mới được xem là bước tiếp theo trong chiến lược giảm phụ thuộc vào công nghệ Trung Quốc, sau hàng loạt biện pháp kiểm soát đối với thiết bị viễn thông, bán dẫn và AI trong những năm gần đây.

Không chỉ robot mà còn cả hạ tầng năng lượng số

Ngoài robot hình người, FCC còn đưa bộ biến tần điện kết nối vào danh sách hạn chế.

Đây là thiết bị có vai trò chuyển đổi dòng điện từ pin lưu trữ hoặc hệ thống điện mặt trời sang lưới điện, đồng thời kết nối với các trung tâm dữ liệu và hệ thống điều khiển từ xa.

Theo cơ quan quản lý Mỹ, nếu các thiết bị này tồn tại lỗ hổng bảo mật, chúng có thể trở thành điểm tấn công vào hệ thống năng lượng hoặc cơ sở hạ tầng số.

SCMP cho biết quy định mới chủ yếu ngăn việc nhập khẩu và bán các sản phẩm mới. Những thiết bị đã được người dùng mua trước đó không thuộc diện bị thu hồi ngay.

Tuy nhiên, theo Guardian, FCC vẫn có quyền xem xét lại giấy phép kinh doanh đối với các sản phẩm đã từng được cấp phép lưu hành nếu phát hiện nguy cơ mất an toàn.

Quốc hội Mỹ muốn đưa quy định thành luật

Động thái của FCC nhận được sự ủng hộ từ nhiều nghị sĩ Mỹ.

Ông John Moolenaar, Chủ tịch Ủy ban Hạ viện về Trung Quốc, cho rằng robot AI sẽ sớm xuất hiện trong nhiều gia đình và doanh nghiệp Mỹ, vì vậy việc xây dựng hàng rào pháp lý từ sớm là cần thiết.

Trong khi đó, Bộ trưởng Tài chính Mỹ Scott Bessent từng cảnh báo các doanh nghiệp AI Trung Quốc có thể đối mặt với các biện pháp trừng phạt nếu bị phát hiện liên quan đến hành vi xâm phạm quyền sở hữu trí tuệ.

Washington cũng muốn tránh lặp lại bài học từ thị trường đất hiếm, nơi Trung Quốc đang nắm lợi thế rất lớn về nguồn cung nguyên liệu phục vụ sản xuất công nghệ cao.

Trung Quốc phản đối và tuyên bố sẽ đáp trả

Đại sứ quán Trung Quốc tại Washington cho rằng Mỹ cần lắng nghe ý kiến từ cộng đồng doanh nghiệp hai nước thay vì tiếp tục áp dụng các biện pháp hạn chế.

Phía Trung Quốc cho biết sẽ triển khai các biện pháp cần thiết nếu lợi ích hợp pháp của doanh nghiệp nước này bị ảnh hưởng nghiêm trọng.

Tuyên bố này cho thấy căng thẳng công nghệ giữa hai nền kinh tế lớn nhất thế giới vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt, đặc biệt trong các lĩnh vực AI, robot, bán dẫn và điện toán.

Trong khi Mỹ đẩy mạnh các biện pháp kiểm soát, Trung Quốc vẫn duy trì vị trí dẫn đầu về sản xuất robot hình người.

Robot hình người quỳ xin tiền trên phố gây tranh cãi Một robot hình người Unitree G1 bất ngờ quỳ giữa đường phố ở tỉnh Tứ Xuyên, Trung Quốc với tấm biển xin tiền để "nạp ...

Theo báo cáo của Barclays, các doanh nghiệp Trung Quốc chiếm khoảng 85% thị phần robot hình người toàn cầu trong năm 2025.

Công ty nghiên cứu Omdia thống kê hơn 13.000 robot hình người được xuất xưởng trên toàn thế giới trong năm qua.

Hai doanh nghiệp Agibot và Unitree đều xuất xưởng trên 5.000 robot mỗi hãng, vượt xa các đối thủ Mỹ.

Trong khi đó, Figure AI và Tesla mới chỉ sản xuất vài trăm robot hoặc thấp hơn.

Lợi thế của Trung Quốc đến từ hệ sinh thái sản xuất hoàn chỉnh, chuỗi cung ứng linh kiện quy mô lớn, chi phí thấp và lượng dữ liệu phong phú phục vụ huấn luyện các mô hình AI điều khiển robot.

Hàm ý với doanh nghiệp công nghệ Việt Nam

Cuộc cạnh tranh giữa Mỹ và Trung Quốc cho thấy robot AI đang trở thành một lĩnh vực mang ý nghĩa chiến lược tương tự bán dẫn.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, xu hướng phân tách chuỗi cung ứng toàn cầu có thể tạo thêm cơ hội tham gia sản xuất linh kiện, thiết bị phụ trợ hoặc phát triển phần mềm điều khiển robot.

Tuy nhiên, các doanh nghiệp cũng cần chuẩn bị cho các yêu cầu ngày càng khắt khe về an ninh mạng, truy xuất nguồn gốc linh kiện và tiêu chuẩn bảo mật nếu muốn tham gia chuỗi cung ứng toàn cầu.

Bên cạnh đó, việc nhiều quốc gia siết quản lý robot kết nối Internet cũng cho thấy vấn đề an toàn dữ liệu sẽ trở thành một trong những tiêu chí quan trọng đối với mọi sản phẩm AI trong thời gian tới.