CYSEEX 2026 bàn cách phòng thủ tự động bằng AI và mật mã hậu lượng tử
Hội thảo CYSEEX 2026 tại Hà Nội ngày 21/10 tập trung vào phòng thủ tự động bằng trí tuệ nhân tạo và lộ trình chuyển sang mật mã hậu lượng tử, khi AI cùng lúc tăng tốc cả tấn công lẫn phòng thủ.
Liên minh An toàn thông tin CYSEEX vừa tổ chức Hội thảo CYSEEX 2026 với chủ đề “Kiến tạo năng lực phòng thủ tự động trong kỷ nguyên AI và hậu lượng tử”. Sự kiện quy tụ đại diện cơ quan quản lý, hiệp hội, doanh nghiệp công nghệ, lãnh đạo phụ trách công nghệ và an ninh mạng cùng nhiều chuyên gia trong nước.
Hai nội dung xuyên suốt chương trình là xây dựng năng lực phòng thủ tự động bằng AI và chuẩn bị bảo vệ dữ liệu trước rủi ro từ máy tính lượng tử. Ban tổ chức nhìn nhận AI đang cùng lúc giúp kẻ tấn công ra tay nhanh hơn và giúp người phòng thủ phản ứng sớm hơn.
Quá trình chuyển đổi sang mật mã hậu lượng tử, tức các phương thức mã hóa thiết kế riêng để chống lại nguy cơ từ máy tính lượng tử, có thể kéo dài nhiều năm. Việc chuyển đổi chạm tới gần như mọi hệ thống, thiết bị, kết nối và chuỗi cung ứng công nghệ trong doanh nghiệp.
 |
| Hội thảo CYSEEX 2026 bàn về phòng thủ tự động bằng AI tại Hà Nội |
Năm 2026 đặt nền cho phòng thủ tự động bằng tác nhân AI
Báo cáo tại hội thảo cho biết trong 9 tháng đầu năm 2026, CYSEEX tổ chức 7 lần diễn tập trên 14 hệ thống của các thành viên và phát hiện 307 lỗ hổng. Các đợt diễn tập diễn ra đều đặn, giúp doanh nghiệp kiểm tra hệ thống trong điều kiện mô phỏng tấn công thực tế.
Thông qua diễn tập, các đơn vị rèn luyện đội ngũ và hoàn thiện quy trình phát hiện, xử lý, phục hồi sau sự cố. Số lỗ hổng đặc biệt nghiêm trọng tiếp tục có xu hướng giảm, phản ánh hiệu quả của việc kiểm thử và khắc phục thường xuyên tại các hệ thống tham gia.
 |
| Phó Chủ tịch MISA, Chủ tịch Liên minh CYSEEX Nguyễn Xuân Hoàng phát biểu. |
Từ nền tảng thực chiến, liên minh triển khai 18 tác nhân AI (AI Agent) cho ba nhóm hoạt động gồm phòng thủ hệ thống, mô phỏng tấn công và bảo mật trong quá trình phát triển phần mềm. Ba nhóm việc gắn trực tiếp với vòng đời của một hệ thống, từ lúc viết mã cho tới khi vận hành và đối mặt với tấn công.
Kết quả bước đầu cho thấy AI giúp giảm 65 đến 75% thời gian xử lý cảnh báo thủ công, nâng khả năng phát hiện và ứng phó với hình thức tấn công mới từ 50% lên 90%. Các tác nhân AI cũng hỗ trợ phát hiện hơn 120 lỗ hổng và rút ngắn rõ rệt thời gian rà soát mã nguồn.
Theo đánh giá của liên minh, AI tạo ra mức tăng tốc rõ ràng khi nhận nhiệm vụ phù hợp và vận hành dưới sự giám sát của con người. Ông Nguyễn Xuân Hoàng, Chủ tịch Liên minh An toàn thông tin CYSEEX cho biết: “Khi một hệ thống AI có thể giúp tìm lỗi nhanh hơn, người phòng thủ phải phát hiện và vá lỗi nhanh hơn nữa. Câu hỏi không còn chỉ là AI mạnh đến đâu, mà là chúng ta sẽ tổ chức phòng thủ, giới hạn quyền và phối hợp hành động nhanh đến mức nào”.
Phát biểu của ông Hoàng cho thấy trọng tâm của phòng thủ tự động đang dịch chuyển từ sức mạnh của công cụ sang cách tổ chức đội ngũ, phân quyền cho từng tác nhân và phối hợp giữa các bên khi sự cố xảy ra.
Khẩu hiệu 2027 hướng tới AI tự chủ và an toàn lượng tử
Từ kết quả năm 2026, các thành viên CYSEEX công bố khẩu hiệu hành động năm 2027 “AI TỰ CHỦ - PHÒNG THỦ CHỦ ĐỘNG - AN TOÀN LƯỢNG TỬ”. Liên minh xác định khẩu hiệu là định hướng phối hợp trong chặng đường tiếp theo, vượt ra ngoài vai trò một thông điệp truyền thông.
 |
| Đại diện lãnh đạo 7 đơn vị thành viên CYSEEX thực hiện nghi thức công bố khẩu hiệu hành động của liên minh năm 2027. |
Vế “AI tự chủ” thể hiện mục tiêu làm chủ công nghệ, dữ liệu và quyền vận hành các hệ thống AI. Vế “Phòng thủ chủ động” tiếp tục khẳng định vai trò của diễn tập thực chiến, cảnh báo sớm và phối hợp ứng phó giữa các thành viên.
Vế “An toàn lượng tử” yêu cầu doanh nghiệp kiểm kê các hệ thống mã hóa đang dùng, thử nghiệm giải pháp mới và xây dựng lộ trình chuyển đổi phù hợp trước khi rủi ro trở thành hiện hữu.
Năm 2027, CYSEEX dự kiến mở rộng ứng dụng tác nhân AI theo nguyên tắc tự động hóa có kiểm soát. Mọi hành động của hệ thống phòng thủ tự động phải có giám sát và khả năng truy vết, còn các quyết định có mức độ rủi ro cao vẫn cần con người phê duyệt.
Song song, liên minh duy trì diễn tập tấn công và phòng thủ, diễn tập ứng cứu, phòng chống lừa đảo trực tuyến, đồng thời thúc đẩy thử nghiệm mật mã hậu lượng tử trong các hệ thống phù hợp.
Từ lộ trình mật mã hậu lượng tử đến phục hồi sau mã độc tống tiền
Chuỗi bài trình bày tại hội thảo đi theo một lộ trình liền mạch từ chiến lược đến triển khai. Mở đầu, ông Nguyễn Quang Hoàng, Trưởng ban Tổ chức Tập trận CYSEEX kiêm Giám đốc An ninh thông tin Tập đoàn MISA nối kết quả thực chiến năm 2026 với mô hình phòng thủ tự động có khả năng tự vận hành.
 |
| Không gian Hội thảo CYSEEX 2026 về phòng thủ tự động trong kỷ nguyên AI và hậu lượng tử, sáng 21/10 tại Hà Nội. |
Trong mô hình đó, nhiều tác nhân AI cùng phối hợp nhưng quyền quyết định có phân cấp và kiểm soát rõ ràng. Ông Quang Hoàng cũng nêu yêu cầu chuẩn bị cho mật mã hậu lượng tử và định hướng hoạt động của liên minh trong năm 2027.
Ông Vũ Ngọc Sơn, chuyên gia an ninh mạng đề xuất lộ trình chuyển đổi hậu lượng tử cho doanh nghiệp Việt Nam, khởi đầu bằng việc kiểm kê thuật toán và chứng thư đang dùng, xác định nhóm dữ liệu cần bảo vệ dài hạn và xây dựng khả năng thay đổi thuật toán mã hóa linh hoạt.
Các bước tiếp theo gồm thử nghiệm mô hình kết hợp công nghệ hiện tại với công nghệ mới, yêu cầu nhà cung cấp cam kết lộ trình và lập kế hoạch có mốc thời gian, ngân sách cùng người chịu trách nhiệm cụ thể.
Ông Nguyễn Thành Biên, Kỹ sư Giải pháp Cấp cao của F5 Network đi sâu vào lớp mã hóa TLS, vốn đóng vai trò lá chắn cho phần lớn kết nối và giao dịch trên Internet. Bài trình bày làm rõ cách đưa thuật toán kháng lượng tử vào hệ thống mà vẫn giữ khả năng tương thích trong giai đoạn chuyển đổi.
 |
| Ông Phạm Trung Thành, Chuyên gia Tư vấn Bảo mật Công ty NCS. |
Ở nhóm nội dung về AI, ông Phạm Trung Thành, Chuyên gia Tư vấn Bảo mật Công ty NCS phân tích ba vai trò của AI trong an ninh mạng gồm phân tích dữ liệu, hỗ trợ chuyên gia và thực hiện một số tác vụ trong phạm vi giao phó. Theo ông, doanh nghiệp phải chuẩn bị đủ dữ liệu, tài sản, quyền hạn và trách nhiệm trước khi mở rộng phòng thủ tự động.
Ông Vũ Ngọc Anh, Kỹ sư Bảo mật cấp cao Trellix Việt Nam giới thiệu các tác nhân AI phục vụ điều tra cảnh báo, khắc phục sự cố và chủ động săn tìm mối đe dọa trong trung tâm vận hành an ninh mạng. Ông lưu ý dữ liệu và quá trình xử lý phải luôn nằm trong phạm vi kiểm soát của tổ chức.
Khép lại chuỗi chuyên đề, ông Phạm Tiến Dũng, Giám đốc Kinh doanh khối khách hàng chiến lược Dell Technologies Việt Nam tiếp cận nguy cơ mã độc tống tiền theo ba lớp gồm bảo vệ, phát hiện và phục hồi. Theo ông, bên cạnh việc ngăn chặn tấn công, doanh nghiệp phải xác định bản dữ liệu sạch, đáng tin cậy để khôi phục hoạt động mà không đưa mã độc hay dữ liệu hư hại trở lại hệ thống.
Phiên tọa đàm cuối chương trình do Tiến sĩ Nguyễn Thanh Bình, chuyên gia tư vấn an ninh toàn cầu FPT IS điều phối, xoay quanh những vấn đề lãnh đạo doanh nghiệp quan tâm trực tiếp. Các diễn giả thảo luận nên tự động hóa khâu nào trước, giới hạn quyền của AI ra sao và dùng chỉ số nào để đo hiệu quả đầu tư.
Tọa đàm cũng bàn về nhóm hệ thống cần ưu tiên thử nghiệm mật mã hậu lượng tử và cách phục hồi an toàn khi sự cố xảy ra, qua đó gắn các chuyên đề kỹ thuật với những quyết định điều hành cụ thể.
CYSEEX ra đời năm 2022, hiện có bảy thành viên gồm Tập đoàn MISA, Tổng Công ty Giải pháp Doanh nghiệp Viettel, Tập đoàn Bảo Việt, Công ty Cổ phần Phần mềm BRAVO, Công ty Cổ phần Công nghệ Sapo, Tổng Công ty Viễn thông MobiFone và Công ty Cổ phần Giao Hàng Tiết Kiệm.
Liên minh hoạt động trên nguyên tắc tự nguyện, phối hợp thực chất và tự chủ nguồn lực, tập trung vào diễn tập thực chiến, chia sẻ kinh nghiệm, cảnh báo mối đe dọa và nâng cao năng lực ứng phó sự cố.
Với khẩu hiệu hành động năm 2027 và các chương trình chuyên môn tại hội thảo, CYSEEX hướng tới chuyển kinh nghiệm riêng của từng thành viên thành năng lực phòng thủ tự động chung, giúp doanh nghiệp Việt Nam tăng khả năng tự bảo vệ và thích ứng với tốc độ thay đổi của công nghệ.
Đình Tưởng