EU vượt Mỹ trong thương vụ ô tô với Ấn Độ: Cơ hội vàng cho xe sang châu Âu hay canh bạc rủi ro?

Theo thỏa thuận thương mại, Ấn Độ dự định giảm dần thuế nhập khẩu ô tô châu Âu xuống còn 10% từ mức 70%-110% hiện nay. Ảnh minh họa: Getty.

Khi Ashita Gupta – nhà sáng lập một công ty khởi nghiệp công nghệ tại New Delhi nghĩ đến việc mua thêm một chiếc xe mới, cô không giấu được sự hào hứng trước viễn cảnh giá xe châu Âu có thể sắp “mềm” hơn.

Đang lái một chiếc Audi A6, Gupta cho biết việc chi một khoản lớn cho chiếc xe thứ hai vốn là điều “không hợp lý”. Nhưng nếu một mẫu Audi R8 hay RS4 trở nên phải chăng hơn sau các thay đổi thuế quan, “đó sẽ là một khoản đầu tư đáng cân nhắc”.

Câu chuyện của Gupta phản ánh kỳ vọng đang lan rộng trong giới tiêu dùng Ấn Độ sau khi New Delhi và Liên minh châu Âu công bố một thỏa thuận thương mại mang tính bước ngoặt, trong đó Ấn Độ đồng ý giảm mạnh thuế nhập khẩu ô tô châu Âu – động thái mà cho đến nay Washington vẫn chưa đạt được.

Bước ngoặt lớn trong chính sách bảo hộ

Theo thỏa thuận mới, Ấn Độ sẽ từng bước hạ thuế nhập khẩu xe từ EU xuống còn 10%, so với mức 70 đến 110% hiện nay, áp dụng cho hạn ngạch 250.000 xe mỗi năm và chỉ với những mẫu xe có giá trên 15.000 euro.

Trong nhiều thập kỷ, New Delhi duy trì mức thuế cao để bảo vệ ngành sản xuất trong nước, đồng thời buộc các hãng xe toàn cầu phải xây dựng nhà máy tại Ấn Độ nếu muốn tiếp cận thị trường – hiện là thị trường ô tô lớn thứ ba thế giới.

Chính sách này từng khiến Tổng thống Mỹ Donald Trump nhiều lần chỉ trích, gọi thuế quan của Ấn Độ là “rất không công bằng” đối với các nhà sản xuất Mỹ.

Giờ đây, Brussels đã đi trước Washington một bước.

“Các thương hiệu EU đang có lợi thế tiếp cận sớm thị trường ô tô khổng lồ của Ấn Độ, trong khi các công ty Mỹ vẫn phải chịu mức thuế rất cao”, Diwaker Murugan, nhà phân tích tại Omdia, nhận định. Theo ông, quy mô thị trường ô tô Ấn Độ có thể đạt 6 triệu xe mỗi năm vào năm 2030, nhờ dân số trẻ và thu nhập khả dụng tăng nhanh.

Thuế giảm, nhưng thị trường có đủ rộng?

Dù được xem là thắng lợi lớn về mặt chính sách, câu hỏi đặt ra là liệu các hãng xe châu Âu có thực sự “hốt bạc” tại Ấn Độ.

Theo dữ liệu của Crisil, gần 95% số xe bán ra tại nước này trong năm tài chính 2025 có giá dưới 2 triệu rupee, tương đương khoảng 22.000 USD. Ngay cả khi thuế nhập khẩu giảm, xe từ châu Âu – vốn thuộc phân khúc cao cấp – vẫn có mức giá vượt xa mặt bằng chung do còn chịu thêm nhiều loại thuế nội địa.

Thị trường đại chúng hiện do Maruti Suzuki và Hyundai thống trị, cùng các hãng nội địa như Tata Motors và Mahindra, với những mẫu xe bán chạy dưới 2,5 triệu rupee.

Hiệp hội các nhà sản xuất ô tô châu Âu cho rằng FTA sẽ giúp xe EU tiếp cận thị trường 4 triệu xe du lịch của Ấn Độ, nhưng cũng thừa nhận các giới hạn về hạn ngạch và thuế tồn dư “sẽ làm giảm phần nào lợi ích tiềm năng”.

Năm thương hiệu xe sang hàng đầu châu Âu – Mercedes-Benz, BMW, Jaguar Land Rover, Audi và Volvo – chỉ bán được khoảng 49.000 xe tại Ấn Độ trong năm tài chính kết thúc tháng 3 năm 2025, trong khi tổng doanh số xe du lịch toàn thị trường lên tới 4,3 triệu chiếc.

“Các hãng châu Âu vẫn thống trị phân khúc cao cấp, nhưng về tổng thể vị thế đang chịu áp lực khi thị phần thu hẹp”, Puneet Gupta, Giám đốc nghiên cứu tại S&P Global Mobility, đánh giá.

Theo ông, trong lúc các nhà sản xuất Ấn Độ và Hàn Quốc mở rộng mạnh mẽ năng lực sản xuất, liên tục tung sản phẩm mới và xây dựng mạng lưới bán hàng, các hãng châu Âu lại tỏ ra thận trọng hơn trong đầu tư vài năm qua.

SUV cao cấp – chiến trường mới

Nếu FTA có hiệu lực vào cuối năm nay, nhiều chuyên gia cho rằng các hãng xe EU có thể buộc phải thay đổi chiến lược, từ nhập khẩu nhỏ giọt sang tăng cường hiện diện sản xuất tại chỗ.

BMW Group India – nơi hơn 95% xe bán ra đã được lắp ráp nội địa – coi hiệp định là cơ hội lớn. Chủ tịch kiêm CEO Hardeep Singh Brar cho biết FTA có thể mở đường cho việc đưa thêm các mẫu xe mới vào Ấn Độ và thúc đẩy nội địa hóa sâu hơn nếu nhu cầu tăng.

Tuy vậy, giới phân tích nhận định cuộc cạnh tranh gay gắt nhất sẽ diễn ra ở phân khúc SUV cao cấp, với mức giá trên 2,3 triệu rupee.

“Việc cho phép xe châu Âu vào thị trường với giá cạnh tranh hơn có thể tạo ra cuộc đối đầu trực tiếp giữa giá trị thương hiệu châu Âu và các mẫu SUV đầu bảng của Ấn Độ”, Murugan nói.

Những mẫu như Mahindra Scorpio hay Tata Safari bản cao cấp – giá tiệm cận 2,5 triệu rupee – vốn đang rất hút khách.

Phản ứng của thị trường tài chính cho thấy nhà đầu tư đã phần nào cảm nhận được áp lực cạnh tranh: cổ phiếu Mahindra & Mahindra, Hyundai Motor India, Maruti Suzuki và Tata Motors đồng loạt giảm từ 1,5 đến 4% ngay sau khi thỏa thuận được công bố.

Citi cảnh báo khoảng cách giá giữa xe cao cấp của các hãng Ấn Độ và các mẫu cấp thấp của EU sẽ thu hẹp, buộc các nhà sản xuất trong nước phải chuẩn bị cho một cuộc đua khốc liệt hơn.

Dù vậy, nhiều lãnh đạo ngành tại Ấn Độ lại nhìn thấy mặt tích cực.

Anish Shah, CEO Tập đoàn Mahindra, cho rằng FTA là “tín hiệu rất tích cực”, giúp các hãng Ấn Độ tiếp cận thị trường châu Âu dễ dàng hơn và thu hút thêm đầu tư từ EU.

Hầu hết chuyên gia đồng thuận rằng trong ngắn hạn, các hãng châu Âu khó có thể lung lay sự thống trị của các nhà sản xuất nội địa ở phân khúc đại chúng. Nhưng về dài hạn, khi tầng lớp trung lưu mở rộng và thị hiếu chuyển sang những mẫu xe tiện nghi, công nghệ cao hơn, áp lực cạnh tranh chắc chắn sẽ gia tăng.

Với những khách hàng như Ashita Gupta, đó lại là tin vui.

Cô hy vọng sau thỏa thuận, các hãng xe châu Âu sẽ mang những mẫu mới nhất đến Ấn Độ – với nhiều tiện nghi và công nghệ hơn – để người tiêu dùng có thể tiếp cận xe sang với mức giá “hợp lý” hơn.

Trong cuộc chơi mới trên thị trường ô tô lớn thứ ba thế giới, câu hỏi không chỉ là liệu châu Âu có thắng lớn hay không, mà còn là ai sẽ phải thay đổi nhanh hơn để tồn tại trong làn sóng cạnh tranh đang tới gần.