Xuất khẩu bứt phá, thặng dư thương mại Trung Quốc lập kỷ lục mới trong hai tháng đầu năm

Lạm phát tiêu dùng của Trung Quốc cao nhất hai năm gần đây

Hoạt động sản xuất của Trung Quốc vẫn đang tăng tốc trong tháng 9

Trung Quốc chỉ chậm vài tháng trong cuộc đua AI với Mỹ

Thặng dư thương mại của Trung Quốc đã tăng lên mức cao nhất từ ​​trước đến nay trong giai đoạn từ tháng 1 đến tháng 2. Ảnh minh họa: Getty.

Theo số liệu do cơ quan hải quan Trung Quốc công bố vừa mới đây, cán cân thương mại trong hai tháng đầu năm đạt 213,62 tỷ USD, cao hơn đáng kể so với mức dự báo 179,6 tỷ USD trong khảo sát của Reuters.

Xuất khẩu tăng mạnh ngoài dự báo

Trong giai đoạn tháng 1 đến tháng 2, xuất khẩu của Trung Quốc tăng 21,8% so với cùng kỳ năm trước. Mức tăng này cao gấp ba lần so với dự báo 7,1% của các nhà kinh tế.

Ở chiều ngược lại, nhập khẩu cũng ghi nhận mức tăng mạnh 19,8%, vượt xa dự báo 6,3%. Điều này phản ánh nhu cầu nội địa cải thiện cũng như hoạt động thương mại quốc tế phục hồi mạnh mẽ trong đầu năm.

Trung Quốc thường gộp dữ liệu thương mại tháng 1 và tháng 2 để loại bỏ biến động do kỳ nghỉ Tết Nguyên đán, thời điểm hoạt động sản xuất và logistics thường bị gián đoạn.

Thương mại dịch chuyển khỏi Mỹ

Số liệu cho thấy thương mại giữa Trung Quốc và Hoa Kỳ giảm mạnh. Tổng kim ngạch thương mại song phương giảm 16,9% xuống còn 609,71 tỷ nhân dân tệ, tương đương khoảng 88,22 tỷ USD.

Ngược lại, thương mại của Trung Quốc với các đối tác khác lại tăng mạnh. Kim ngạch với Liên minh châu Âu tăng 19,9%, đạt 998,94 tỷ nhân dân tệ. Trong khi đó, thương mại với ASEAN tăng 20,3%, lên 1,24 nghìn tỷ nhân dân tệ.

Diễn biến này cho thấy xu hướng đa dạng hóa thị trường xuất khẩu của Trung Quốc trong bối cảnh quan hệ thương mại với Mỹ vẫn còn nhiều bất ổn.

Theo ông Zhiwei Zhang, Chủ tịch kiêm nhà kinh tế trưởng tại Pinpoint Asset Management, mức tăng trưởng mạnh của xuất khẩu có thể một phần đến từ yếu tố mùa vụ.

Kỳ nghỉ Tết Nguyên đán năm nay diễn ra muộn hơn so với năm trước, điều này có thể khiến tốc độ tăng trưởng theo năm bị đẩy lên cao hơn. Tuy nhiên, ông Zhang nhận định yếu tố này “có lẽ không thể giải thích hoàn toàn mức bất ngờ của dữ liệu”.

Ông cũng cho rằng kết quả xuất khẩu tích cực, cùng với mục tiêu tăng trưởng tương đối khiêm tốn được công bố tại kỳ họp thường niên của Lưỡng hội Trung Quốc, cho thấy Bắc Kinh có thể chưa cần triển khai thêm các biện pháp kích thích kinh tế trong ngắn hạn.

Mục tiêu tăng trưởng thận trọng

Tại kỳ họp Lưỡng hội, Thủ tướng Lý Cường đã đặt mục tiêu tăng trưởng GDP năm nay trong khoảng 4,5% đến 5%. Đây là mức mục tiêu thấp nhất kể từ đầu những năm 1990.

Trong khi đó, lạm phát tiêu dùng của Trung Quốc cũng ghi nhận dấu hiệu phục hồi. Chỉ số giá tiêu dùng tăng 1,3% trong tháng 2 so với cùng kỳ năm trước, vượt dự báo 0,8% của các nhà kinh tế. Đây là mức tăng mạnh nhất kể từ tháng 1 năm 2023, sau khi chỉ tăng 0,2% trong tháng 1.

Sự phục hồi của lạm phát được cho là nhờ chi tiêu tiêu dùng tăng mạnh trong kỳ nghỉ lễ dài.

Căng thẳng thương mại Mỹ Trung vẫn hiện hữu

Dữ liệu thương mại được công bố trong bối cảnh cạnh tranh thương mại giữa Washington và Bắc Kinh vẫn tiếp diễn kể từ khi Tổng thống Mỹ Donald Trump trở lại Nhà Trắng vào tháng 1 năm 2025.

Hai nền kinh tế lớn nhất thế giới đã liên tục áp đặt và điều chỉnh các mức thuế đối với hàng hóa của nhau trong suốt năm 2025.

Quan hệ song phương phần nào được cải thiện sau cuộc gặp giữa ông Trump và Chủ tịch Tập Cận Bình bên lề Hội nghị thượng đỉnh APEC Busan 2025 tại Hàn Quốc vào tháng 10.

Hiện mức thuế toàn cầu của Mỹ đối với hàng hóa Trung Quốc được duy trì ở mức 10% sau khi Tòa án Tối cao Mỹ bác bỏ một số biện pháp thuế quan được ban hành theo Đạo luật Quyền lực Kinh tế Khẩn cấp Quốc tế.

Tuy vậy, các mức thuế trước đây theo Điều 301 của Đạo luật Thương mại năm 1974 và Điều 232 của Đạo luật Mở rộng Thương mại năm 1962 vẫn còn hiệu lực với một số mặt hàng, thậm chí có thể lên tới 100%.

Theo công ty tình báo kinh doanh China Briefing, do nhiều lớp thuế khác nhau vẫn tồn tại, mức thuế suất thực tế đối với nhiều mặt hàng Trung Quốc xuất khẩu sang Mỹ vẫn ở gần 30%, cao hơn đáng kể so với bất kỳ quốc gia nào khác.