Nghị sĩ Mỹ mua cổ phiếu SpaceX sau IPO kỷ lục gây tranh luận

Nghị sĩ Mỹ mua cổ phiếu SpaceX sau IPO kỷ lục gây tranh luận. Dân biểu Dan Meuser (Đảng Cộng hòa, bang Pennsylvania), bên trái, và Dân biểu Gil Cisneros (Đảng Dân chủ, bang California), bên phải. Ảnh: Getty.

Nghị sĩ Mỹ mua cổ phiếu SpaceX sau IPO kỷ lục gây tranh luận

Việc một số nghị sĩ Mỹ mua cổ phiếu SpaceX sau đợt IPO lịch sử của công ty hàng không vũ trụ do Elon Musk sáng lập đang làm dấy lên cuộc tranh luận mới về ranh giới giữa đầu tư cá nhân của quan chức và nguy cơ xung đột lợi ích trong kỷ nguyên công nghệ.

Theo các hồ sơ tài chính công khai tại Hạ viện Mỹ, Hạ nghị sĩ Dan Meuser thuộc đảng Cộng hòa bang Pennsylvania và Hạ nghị sĩ Gil Cisneros thuộc đảng Dân chủ bang California là hai thành viên Quốc hội đầu tiên được ghi nhận có giao dịch liên quan đến cổ phiếu SpaceX sau khi công ty niêm yết.

Các tài liệu cho thấy, con cái phụ thuộc của ông Meuser đã mua cổ phiếu SpaceX với giá trị từ 15.001 đến 50.000 USD vào ngày 15/6. Đây được xem là giao dịch mua cổ phiếu doanh nghiệp riêng lẻ đầu tiên của gia đình nghị sĩ này trong nhiều năm qua.

Trong khi đó, ông Cisneros công bố khoản mua cổ phiếu SpaceX trị giá từ 1.001 đến 15.000 USD vào ngày 18/6.

Các giao dịch diễn ra chỉ vài ngày sau khi SpaceX thực hiện đợt phát hành cổ phiếu lần đầu ra công chúng (IPO) vào ngày 12/6. Công ty của Elon Musk huy động khoảng 75 tỷ USD trong thương vụ được đánh giá là một trong những đợt IPO lớn nhất lịch sử, đưa giá trị thị trường vượt mốc 2.000 tỷ USD.

SpaceX trở thành tâm điểm mới của thị trường công nghệ

SpaceX trong nhiều năm là một trong những công ty tư nhân có ảnh hưởng lớn nhất thế giới, hoạt động trong lĩnh vực tên lửa tái sử dụng, vệ tinh Internet và các chương trình không gian thương mại.

Việc niêm yết của công ty không chỉ mở ra cơ hội cho nhà đầu tư đại chúng tiếp cận hệ sinh thái công nghệ của Elon Musk, mà còn trở thành phép thử đối với khẩu vị thị trường dành cho nhóm doanh nghiệp công nghệ thế hệ mới.

Các chuyên gia nói gì về đợt IPO thành công của SpaceX

Cổ phiếu SpaceX mở cửa ở mức 150 USD trong phiên giao dịch đầu tiên. Sau đó, mã cổ phiếu này từng đạt mức đóng cửa 201,80 USD vào ngày 16/6 trước khi điều chỉnh. Theo dữ liệu thị trường, cổ phiếu đóng cửa phiên gần nhất ở mức 162 USD, cao hơn khoảng 8% so với giá mở cửa.

Đợt IPO của SpaceX cũng được giới đầu tư theo dõi trong bối cảnh nhiều công ty công nghệ tư nhân quy mô lớn chuẩn bị bước ra thị trường đại chúng. Các doanh nghiệp phát triển trí tuệ nhân tạo như Anthropic và OpenAI được cho là đang nằm trong nhóm có khả năng thực hiện IPO trong thời gian tới.

Sự quan tâm của giới đầu tư không chỉ đến từ tiềm năng thương mại. Các công ty này đang nắm giữ những công nghệ có ảnh hưởng trực tiếp đến hạ tầng số, quốc phòng, dữ liệu và năng lực cạnh tranh quốc gia.

Tranh luận về giới hạn đầu tư của quan chức Mỹ

Theo quy định hiện hành, các thành viên Quốc hội Mỹ và gia đình trực hệ vẫn được phép sở hữu, giao dịch cổ phiếu cá nhân nếu tuân thủ nghĩa vụ công khai thông tin và không sử dụng thông tin mật có được từ vị trí công tác.

Đạo luật STOCK yêu cầu các nhà lập pháp phải báo cáo giao dịch chứng khoán của bản thân, vợ hoặc chồng và con cái phụ thuộc.

Hiện chưa có bằng chứng cho thấy ông Meuser hoặc ông Cisneros thực hiện giao dịch dựa trên thông tin không công khai hay vi phạm quy định.

Tuy nhiên, vấn đề thu hút sự quan tâm vì vai trò của các nghị sĩ trong hệ thống chính sách Mỹ. Ông Meuser là thành viên Ủy ban Dịch vụ Tài chính Hạ viện, cơ quan có thẩm quyền liên quan đến chứng khoán và thị trường tài chính. Trong khi đó, ông Cisneros thuộc Ủy ban Quân sự Hạ viện, đơn vị giám sát Bộ Quốc phòng, một trong những khách hàng lớn của SpaceX.

Phản hồi trước những câu hỏi về giao dịch, ông Cisneros cho biết gia đình ông sử dụng cố vấn tài chính độc lập để quản lý danh mục đầu tư và không trực tiếp quyết định các giao dịch hàng ngày.

“Chúng tôi không quản lý việc giao dịch hàng ngày của danh mục đầu tư, cũng như chưa bao giờ đề xuất bất kỳ giao dịch nào khi phục vụ trong Quốc hội hoặc Bộ Quốc phòng”, ông Cisneros cho biết.

Những năm gần đây, việc nghị sĩ Mỹ sở hữu cổ phiếu cá nhân liên tục gây tranh luận. Một số đề xuất cấm thành viên Quốc hội giao dịch chứng khoán khi còn đương nhiệm đã được đưa ra nhưng chưa trở thành luật.

Các tổ chức giám sát đạo đức cho rằng trường hợp SpaceX có thể chỉ là những hồ sơ đầu tiên được công khai, khi nhiều báo cáo tài chính khác của nghị sĩ Mỹ dự kiến xuất hiện trong thời gian tới.

Sự kiện này cho thấy thách thức mới khi các tập đoàn công nghệ ngày càng gắn chặt với những lĩnh vực chiến lược như quốc phòng, trí tuệ nhân tạo và hạ tầng không gian. Trong bối cảnh đó, ranh giới giữa đầu tư cá nhân hợp pháp và yêu cầu minh bạch trong hoạch định chính sách tiếp tục là chủ đề được theo dõi tại Washington.