Mỹ xây mạng lưới tái chế đất hiếm từ rác thải điện tử, quy mô 25.000 tấn mỗi năm
Hai doanh nghiệp Mỹ, ERI và Cyclic Materials, vừa bắt tay xây dựng một trong những mạng lưới tái chế đất hiếm từ rác thải điện tử lớn nhất Bắc Mỹ, kỳ vọng rút ngắn thời gian tạo nguồn cung khoáng sản chiến lược từ hơn một thập kỷ xuống còn vài tháng.
Việc tái chế đất hiếm từ rác thải điện tử đang được xem là lối tắt giúp nước Mỹ tự chủ nguồn cung khoáng sản chiến lược, bởi hàng triệu chiếc laptop, ổ cứng máy chủ và động cơ điện bị vứt bỏ mỗi năm vẫn còn giữ nguyên lượng đất hiếm quý giá bên trong, một kho báu bị bỏ quên giữa dòng chảy rác thải. ERI, tập đoàn tái chế điện tử hàng đầu nước Mỹ, cùng Cyclic Materials, chuyên gia về đất hiếm, vừa công bố quan hệ đối tác chiến lược nhằm xây dựng một trong những mạng lưới thu hồi đất hiếm nội địa lớn nhất Bắc Mỹ.
Quan hệ hợp tác này hướng vào một khoảng trống lớn của thị trường, nơi khối lượng đất hiếm giá trị cao tồn tại trong những thiết bị điện tử bị vứt bỏ, trong khi giới sản xuất lại đang chật vật tìm nguồn cung nội địa. Mở một mỏ đất hiếm mới mất hơn một thập kỷ, còn tái chế chỉ cần một phần nhỏ khoảng thời gian đó để mang lại kết quả. Theo hai công ty, hướng đi này có thể góp phần tháo gỡ những giới hạn của chuỗi cung ứng, củng cố an ninh quốc gia và tiếp sức cho đà tăng trưởng của các ngành trí tuệ nhân tạo, quốc phòng và ô tô.
"Cùng nhau, chúng tôi đang tạo ra nguồn cung đất hiếm mới bằng cách khai thác những vật liệu đã có sẵn trong lưu thông và đưa chúng quay lại chuỗi cung ứng," ông Ahmad Ghahreman, Nhà sáng lập kiêm Giám đốc điều hành Cyclic Materials, chia sẻ.
 |
| Hình ảnh minh họa về rác thải điện tử. Ảnh: Getty Images |
Kho báu giấu trong đống rác điện tử
Đưa một mỏ đất hiếm mới đi vào hoạt động cần từ 10 đến 15 năm cho khâu cấp phép và xây dựng, trong khi tái chế rác thải điện tử có thể mở khóa nguồn vật liệu nội địa chỉ trong vài tháng. Mỹ hiện xếp thứ hai thế giới về lượng rác thải điện tử phát sinh, chỉ sau Trung Quốc, với khoảng 7 triệu tấn mỗi năm.
Dù vậy, một lỗ hổng hạ tầng lớn vẫn còn tồn tại, khi các đơn vị thu gom mới chỉ xử lý đúng quy trình một phần nhỏ trong số thiết bị điện tử bị vứt bỏ, phần lớn còn lại kết thúc vòng đời tại bãi rác hoặc lò đốt.
Phối hợp giữa ERI và Cyclic Materials kết hợp cả khối lượng lẫn độ chính xác. ERI xử lý hơn 1 triệu pound rác thải điện tử mỗi ngày, nhờ hệ thống phân loại ứng dụng trí tuệ nhân tạo tại 8 cơ sở trên khắp nước Mỹ, giúp công ty tách riêng phần phế liệu chứa nhiều nam châm với độ tinh khiết cao.
ERI sau đó chuyển nguồn nguyên liệu đã qua phân loại này đến cơ sở của Cyclic Materials tại Mesa, bang Arizona. Với công suất xử lý 25.000 tấn linh kiện hết vòng đời mỗi năm, trung tâm này thu hồi các nguyên tố đất hiếm nặng cùng những kim loại công nghiệp giá trị như đồng và nhôm.
 Anh Quốc khánh thành nhà máy tái chế nam châm đất hiếm bằng công nghệ hydro Vương quốc Anh vừa khánh thành nhà máy tái chế nam châm đất hiếm đầu tiên ở West Midlands, sử dụng công nghệ hydro với ... |
Trong thông cáo báo chí của hai công ty cho biết quan hệ đối tác hướng tới hình thành một trong những hệ sinh thái thu hồi đất hiếm lớn nhất nước Mỹ, khi kết hợp mạng lưới thu gom toàn quốc của ERI với công nghệ thu hồi và tinh luyện đất hiếm thương mại của Cyclic Materials để xử lý các sản phẩm chứa nam châm khối lượng lớn. Thông cáo cũng cho biết bước thương mại hóa ban đầu bao trùm nhiều nhóm sản phẩm khác nhau, tạo nên một trong những danh mục nguyên liệu tái chế đất hiếm thương mại lớn nhất Bắc Mỹ.
An ninh chuỗi cung ứng khoáng sản
 |
| Đất hiếm - 'Vàng xám' của thời đại công nghệ số |
Trung Quốc hiện nắm phần lớn năng lực tinh luyện đất hiếm của thế giới, tạo ra rủi ro nguồn cung nghiêm trọng cho các nhà thầu quốc phòng, hãng xe điện và trung tâm dữ liệu đang xây dựng phần cứng trí tuệ nhân tạo.
Bên cạnh đó, những biện pháp kiểm soát cấp phép xuất khẩu gần đây của Trung Quốc đối với các nguyên tố đất hiếm nặng then chốt như dysprosi, terbi và yttri đã làm dấy lên lo ngại về chuỗi cung ứng trên nhiều ngành công nghiệp.
Việc biến rác thải đô thị thành một mỏ khoáng sản mới giúp né tránh phần nào căng thẳng địa chính trị, bởi việc thu hồi vật liệu đã có sẵn trong lãnh thổ Mỹ tạo nên một hệ sinh thái khép kín, qua đó củng cố an ninh quốc gia, giảm bớt rủi ro từ căng thẳng thương mại và tiếp sức cho làn sóng sản xuất công nghệ cao tiếp theo.
Phạm Anh