Boeing và Airbus hoãn cuộc đua máy bay mới, ưu tiên giao đơn hàng
Trong khi Boeing và Airbus đều chuẩn bị cho thế hệ máy bay thân hẹp kế tiếp, các hãng hàng không lại chưa muốn thúc ép hai nhà sản xuất tung ra mẫu máy bay mới. Điều họ quan tâm lúc này là nhận đủ những chiếc máy bay đã đặt mua, giữa lúc chuỗi cung ứng vẫn chưa hoàn toàn phục hồi.
| Tai nạn Boeing Dreamliner đầu tiên gây chấn động thế giới hàng không Boeing và VATM ký kết hợp tác chiến lược Vietnam Airlines hoàn tất đơn đặt hàng 50 máy bay Boeing 737 MAX |
![]() |
| Boeing và Airbus chưa vội ra mắt máy bay thân hẹp mới. |
Boeing và Airbus chưa vội bước vào cuộc đua máy bay thân hẹp thế hệ mới
Boeing và Airbus đều đang xây dựng kế hoạch cho thế hệ máy bay thân hẹp tiếp theo, nhưng thị trường hiện chưa tạo áp lực buộc hai hãng phải sớm tung ra sản phẩm mới. Trong bối cảnh chuỗi cung ứng hàng không vẫn gặp nhiều khó khăn, ưu tiên lớn nhất của các hãng hàng không là nhận đủ số máy bay đã đặt mua thay vì chuyển sang một chương trình phát triển hoàn toàn mới.
Phát biểu với CNBC, Tổng giám đốc Boeing Kelly Ortberg cho biết công ty cần thêm vài năm để củng cố năng lực tài chính trước khi chính thức triển khai một chương trình máy bay thương mại mới.
| 7 máy bay tương lai có thể định hình lại ngành hàng không thế giới |
Theo ông Ortberg, Boeing chỉ khởi động dự án khi hội đủ ba điều kiện. Thứ nhất là tình hình tài chính đủ vững để đầu tư cho chương trình kéo dài nhiều năm. Thứ hai là các công nghệ then chốt phải đạt độ chín cần thiết. Cuối cùng là thị trường và các hãng hàng không sẵn sàng chuyển đổi sang thế hệ máy bay mới.
Điều đáng chú ý là phản hồi từ khách hàng hiện chưa thúc đẩy Boeing tăng tốc. Các hãng hàng không mong Boeing tập trung hoàn thiện dòng sản phẩm hiện tại, nâng cao chất lượng sản xuất và cải thiện tiến độ giao hàng trước khi giới thiệu một mẫu máy bay hoàn toàn mới.
Trong khi đó, Airbus đã công khai lộ trình phát triển thế hệ máy bay thân hẹp tiếp theo. Tổng giám đốc Guillaume Faury cho biết hãng dự kiến khởi động chương trình vào khoảng năm 2030 và đưa máy bay vào khai thác trong nửa sau của thập niên 2030.
Mặc dù công bố kế hoạch rõ ràng hơn Boeing, Airbus cũng nhấn mạnh đây là ngành công nghiệp có chu kỳ phát triển rất dài. Từ nghiên cứu công nghệ, thiết kế sản phẩm, xây dựng dây chuyền sản xuất đến chứng nhận an toàn và tăng sản lượng đều cần nhiều năm chuẩn bị.
![]() |
| Giám đốc điều hành Boeing chia sẻ, Air Force One mới là máy bay thân rộng hai lối đi phức tạp nhất mà chúng tôi từng chế tạo.. |
Chuỗi cung ứng vẫn là bài toán lớn
Việc phát triển máy bay mới diễn ra trong lúc cả Boeing và Airbus vẫn phải xử lý nhiều khó khăn của chuỗi cung ứng toàn cầu.
Boeing đang từng bước nâng sản lượng dòng 737 Max sau hàng loạt sự cố về chất lượng trong những năm gần đây, đặc biệt là vụ bung tấm bịt cửa trên một chiếc 737 Max 9 hồi tháng 1/2024 khiến Cục Hàng không Liên bang Mỹ (FAA) siết chặt hoạt động giám sát.
Ở phía Airbus, tình trạng thiếu động cơ, nhất là từ Pratt & Whitney, tiếp tục ảnh hưởng đến kế hoạch giao máy bay. Dù vậy, ông Guillaume Faury cho biết nguồn cung đang dần ổn định và hãng vẫn tập trung hoàn thành lượng đơn hàng rất lớn đã ký với khách hàng.
Nhà đầu tư cũng chỉ quan tâm đến giao hàng
Theo các nhà phân tích của RBC Capital Markets, mối quan tâm lớn nhất của nhà đầu tư hiện nay không phải là mẫu máy bay tương lai mà là khả năng Boeing tăng sản lượng 737 Max và 787, hoàn tất chứng nhận hai phiên bản 737 Max 7 và Max 10, đồng thời cải thiện dòng tiền và biên lợi nhuận.
Đối với Airbus, giới đầu tư theo dõi sát tiến độ nâng sản lượng A320 và A350. Sau kết quả giao hàng tích cực trong quý II, thị trường kỳ vọng hãng sẽ hoàn thành mục tiêu giao máy bay trong năm nay.
Theo Jefferies, Airbus hiện có hơn 9.000 máy bay trong danh mục đơn hàng tồn đọng. Riêng trong tháng 6, hãng nhận thêm 51 đơn đặt hàng A320neo, còn lượng giao máy bay A320 trong quý II đạt 190 chiếc, đóng vai trò chủ lực trong tăng trưởng lợi nhuận.
Ở Boeing, quá trình chứng nhận hai phiên bản 737 Max 7 và Max 10 cũng đang tiến gần đến đích. Jefferies cho biết Max 7 đã hoàn thành khoảng 95% quy trình chứng nhận, còn Max 10 đạt khoảng 98%. Riêng Max 10 hiện có hơn 1.500 đơn đặt hàng, tương đương gần một phần ba lượng đơn hàng tồn của dòng 737.
Ông Ortberg cho biết FAA nhiều khả năng sẽ sớm cấp chứng nhận cho 737 Max 7, đánh dấu mẫu máy bay đầu tiên được cơ quan này phê duyệt sau một thời gian dài.
Song song với đó, Boeing đã đầu tư khoảng 1 tỷ USD xây dựng dây chuyền sản xuất 737 Max thứ tư tại Everett, bang Washington nhằm chuẩn bị tăng công suất trong những năm tới.
Cuộc cạnh tranh dài hạn vẫn đang được chuẩn bị
Dù chưa chịu sức ép phải tung ra máy bay mới, Boeing và Airbus đều hiểu rằng dòng máy bay kế nhiệm 737 Max và A320neo sẽ quyết định cục diện cạnh tranh trên thị trường máy bay thương mại lớn nhất thế giới trong nhiều thập kỷ tới.
Tuy nhiên, trong ngắn hạn, mục tiêu quan trọng nhất của cả hai nhà sản xuất vẫn là giải quyết các điểm nghẽn sản xuất, khôi phục chuỗi cung ứng và hoàn thành đúng tiến độ hàng nghìn đơn đặt hàng đã ký với khách hàng.
Thực tế này cũng phản ánh ưu tiên của các hãng hàng không. Khi nhu cầu vận tải hàng không toàn cầu tiếp tục tăng, điều họ cần trước mắt là nhận đủ máy bay để mở rộng đội bay và khai thác các đường bay mới, thay vì chờ đợi một thế hệ máy bay hoàn toàn khác.
| Vì sao máy bay thân hẹp quan trọng? Máy bay thân hẹp như Boeing 737 Max và Airbus A320neo chiếm phần lớn thị trường hàng không thương mại toàn cầu nhờ chi phí khai thác thấp, phù hợp với các đường bay ngắn và trung bình. Đây cũng là phân khúc tạo doanh thu lớn nhất cho cả Boeing và Airbus, vì vậy thế hệ máy bay kế tiếp sẽ quyết định lợi thế cạnh tranh của hai hãng trong nhiều thập kỷ tới. |
Thế Kiên

