Lừa đảo livestream vé cào trúng thưởng trên Facebook

Các đối tượng trong vụ án. Ảnh: Công an cung cấp.

Từ các buổi livestream bán vé cào trên Facebook, nhóm nghi phạm dựng cảnh trúng thưởng, làm giả giao dịch ngân hàng và dẫn dụ hàng trăm người chuyển tiền. Sáu người đã bị khởi tố trong đường dây hoạt động từ Lào.

Sân khấu trúng thưởng được dựng trên Facebook

Lừa đảo livestream vé cào trúng thưởng đang biến mạng xã hội thành một sân khấu được điều khiển bằng tài khoản ảo, vé in sẵn kết quả và hình ảnh chuyển khoản giả.

Ngày 7/9, Công an tỉnh Phú Thọ cho biết đã triệt phá một đường dây lừa đảo chiếm đoạt tài sản trên không gian mạng. Phòng An ninh mạng và phòng, chống tội phạm sử dụng công nghệ cao chủ trì chuyên án, phối hợp với Phòng Cảnh sát hình sự cùng các đơn vị nghiệp vụ điều tra.

Hai trang Facebook mang tên “Vé Số Đại Lộc 999” và “Vé Số Kiến Thiết 86” thường xuyên phát trực tiếp để bán các gói “vé cào trúng thưởng”. Hình ảnh trên màn hình cho thấy hoạt động mua bán sôi động, người chơi liên tục trúng giải và tiền thưởng được chuyển qua ngân hàng.

Phú Thọ: Khởi tố vụ án đầu tiên về xâm phạm bản quyền phần mềm máy tính

Tuy nhiên, theo cơ quan điều tra, phần lớn những gì người xem nhìn thấy đã được dàn dựng. Các đối tượng sử dụng nhiều tài khoản mạng xã hội, tài khoản ngân hàng không chính chủ, tạo tình huống trúng thưởng và làm giả hình ảnh giao dịch chuyển khoản thành công.

Kết quả điều tra trước đó của Công an tỉnh Phú Thọ cho thấy, từ khoảng tháng 3/2026, các đối tượng mua những trang Facebook có sẵn lượng người theo dõi lớn, sau đó đổi tên để livestream. Các “combo” vé cào được chào bán với giá từ 500.000 đồng đến 5 triệu đồng, kèm quảng cáo tỷ lệ trúng cao và giải thưởng trị giá hàng trăm triệu đồng.

Người đứng sau buổi phát trực tiếp có thể kiểm soát gần như toàn bộ thông tin mà khán giả tiếp nhận. Tài khoản ảo đóng vai người mua, bình luận đã trúng giải. Vé được chuẩn bị sẵn kết quả. Hình ảnh chuyển tiền cũng có thể được tạo bằng ứng dụng giả.

Công nghệ trong vụ việc không quá phức tạp, nhưng hiệu quả vì các công cụ được kết hợp thành một chuỗi khép kín. Trang Facebook đông người theo dõi tạo vẻ uy tín. Livestream làm người xem có cảm giác đang chứng kiến sự việc theo thời gian thực. Bình luận ảo tạo hiệu ứng đám đông. Giao dịch ngân hàng giả trở thành “bằng chứng” rằng người trúng thưởng đã nhận được tiền.

Lừa đảo livestream vé cào trúng thưởng trên Facebook.

Từ tiền mua vé đến phí nhận thưởng

Theo Công an tỉnh Phú Thọ, khi người tham gia chuyển tiền mua vé cào, các đối tượng tiếp tục thông báo họ đã trúng giải lớn. Nạn nhân sau đó được yêu cầu nộp thêm tiền với nhiều lý do như làm thủ tục nhận thưởng, đóng thuế, đặt cọc hoặc thanh toán phí vận chuyển.

Đây là giai đoạn chiếc bẫy bắt đầu mở rộng. Khoản tiền ban đầu có thể chưa lớn, nhưng sau khi được thông báo trúng thưởng, nạn nhân thường tiếp tục chuyển tiền vì tin rằng chỉ cần hoàn tất thêm một thủ tục là có thể nhận giải.

Bên trong đường dây lừa đảo Trung Quốc đánh cắp hàng tỷ USD qua thanh toán số

Nếu nạn nhân chần chừ, các tài khoản ảo trong buổi phát trực tiếp có thể tiếp tục bình luận, khoe đã nhận thưởng hoặc thúc giục người chơi làm theo hướng dẫn. Khi nạn nhân không còn khả năng chuyển tiền, nhóm lừa đảo chặn liên lạc và chiếm đoạt toàn bộ số tiền.

Cơ quan Công an bước đầu xác định đường dây đã lừa hàng trăm người tại nhiều tỉnh, thành phố, với tổng số tiền lên tới nhiều tỷ đồng. Tiền chiếm đoạt được chuyển qua nhiều tài khoản ngân hàng và ví điện tử nhằm che giấu nguồn gốc, gây khó khăn cho quá trình truy vết.

Đặng Ngọc Thạch, sinh năm 1992, trú tại xã Lục Yên và Trương Việt Nguyễn, sinh năm 2004, trú tại xã Mường Lai, tỉnh Lào Cai, bị xác định là những người cầm đầu. Mỗi người điều hành một nhóm riêng, sau đó phối hợp tổ chức hoạt động lừa đảo.

Nhằm tránh sự phát hiện của cơ quan chức năng Việt Nam, nhóm này sang tỉnh Khammuane, Lào, thuê địa điểm, lắp đặt thiết bị và điều hành các trang Facebook giả mạo. Từ đây, các đối tượng tổ chức livestream và tiếp nhận tiền của nạn nhân tại Việt Nam.

Bốn người khác bị xác định tham gia đường dây gồm Hoàng Văn Nha, sinh năm 2004; Hoàng Tuấn Vũ, sinh năm 2004; Hoàng Quốc Cường, sinh năm 2001 và Hoàng Thị Bích Ngọc, sinh năm 2001.

Quá trình điều tra có sự phối hợp của Công an tỉnh Phú Thọ, Cơ quan đại diện Bộ Công an Việt Nam tại Lào, Công an tỉnh Khammuane, Bộ đội Biên phòng tỉnh Hà Tĩnh, Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo và các ngân hàng thương mại.

Khi nhóm đối tượng nhập cảnh trở về Việt Nam, lực lượng chức năng tổ chức bắt giữ. Cơ quan Cảnh sát điều tra Công an tỉnh Phú Thọ sau đó khởi tố vụ án, khởi tố sáu bị can về tội “Lừa đảo chiếm đoạt tài sản” theo Điều 174 Bộ luật Hình sự.

Vụ án đang được mở rộng để xác định đầy đủ số nạn nhân, số tiền bị chiếm đoạt, truy xét những người liên quan và thu hồi tài sản.

Tang vật dùng để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ảnh: Công an cung cấp.

Công an tỉnh Phú Thọ phối hợp với Đồn Biên phòng Cửa khẩu quốc tế Cầu Treo (tỉnh Hà Tĩnh) và Công an tỉnh Khammuane (nước Cộng hòa Dân chủ Nhân dân Lào) bàn giao vật chứng của vụ án mà các đối tượng dùng để thực hiện hành vi lừa đảo chiếm đoạt tài sản. Ảnh: Công an cung cấp.

Vì sao người xem dễ tin một buổi phát trực tiếp?

Livestream thường tạo cảm giác chân thực hơn ảnh chụp hoặc bài đăng thông thường. Người xem thấy người dẫn chương trình nói chuyện, thao tác với vé và đọc bình luận theo thời gian thực nên dễ cho rằng hoạt động này khó làm giả.

Tuy nhiên, “trực tiếp” chỉ mô tả cách video được truyền đến người xem, không bảo đảm nội dung bên trong là thật. Người phát sóng vẫn có thể dùng vé đã chuẩn bị, tài khoản bình luận ảo, người đóng vai khách hàng và ứng dụng tạo giao dịch ngân hàng giả.

Các đối tượng còn khai thác tâm lý sợ bỏ lỡ cơ hội. Việc liên tục thông báo có người trúng giải, số lượng combo sắp hết hoặc ưu đãi chỉ tồn tại trong buổi phát sóng khiến người xem ra quyết định nhanh, không dành thời gian kiểm tra đơn vị tổ chức.

Công an tỉnh Ninh Bình từng cảnh báo, các buổi livestream dạng này thường bày nhiều tiền mặt, liên tục chốt đơn và ghim bình luận khoe trúng thưởng. Vé “trúng đậm” có thể đã được chuẩn bị trước hoặc bị can thiệp kết quả.

Người dùng cần coi yêu cầu chuyển thêm tiền để nhận thưởng là tín hiệu nguy hiểm. Một khoản thưởng hợp pháp phải có thể kiểm tra được đơn vị phát hành, thể lệ, điều kiện trả thưởng và đầu mối chịu trách nhiệm. Việc yêu cầu chuyển tiền vào tài khoản cá nhân hoặc tài khoản không trùng tên tổ chức càng làm tăng rủi ro.

Người dân không nên cung cấp căn cước công dân, số tài khoản, mã xác thực dùng một lần hoặc thông tin đăng nhập ngân hàng cho người tổ chức livestream. Khi phát hiện dấu hiệu bất thường, người dùng cần lưu đường dẫn trang, ảnh chụp màn hình, nội dung trao đổi, số tài khoản nhận tiền và chứng từ chuyển khoản để trình báo cơ quan Công an.

Vụ án tại Phú Thọ cho thấy một buổi phát trực tiếp có thể trở thành công cụ lừa đảo khi toàn bộ hình ảnh, tương tác và giao dịch đều nằm dưới sự kiểm soát của người cầm máy. Thước đo an toàn không phải lượng người xem hay số bình luận, mà là khả năng xác minh đơn vị tổ chức, nguồn gốc vé và quy trình trả thưởng.