UAE xác định vụ cơ phó tấn công cơ trưởng FlyDubai là khủng bố

UAE xác định vụ cơ phó tấn công cơ trưởng FlyDubai là khủng bố.

Các Tiểu vương quốc Ả Rập Thống nhất (UAE) xác định vụ cơ phó dùng rìu tấn công cơ trưởng trên chuyến bay FlyDubai FZ1073 là một âm mưu khủng bố bất thành. Nhà chức trách đang tiếp tục điều tra động cơ, các mối liên hệ của nghi phạm và những tình tiết liên quan đến vụ việc.

Cơ phó dùng rìu tấn công cơ trưởng giữa chuyến bay

Theo tuyên bố ngày 3/10 của Tổng chưởng lý UAE Hamad Saif Al Shamsi, vụ tấn công xảy ra trên chuyến bay FZ1073 của hãng hàng không FlyDubai, khởi hành từ Dubai đến Tel Aviv ngày 30/9.

Khi máy bay đang thực hiện hành trình, cơ phó bất ngờ dùng rìu tấn công cơ trưởng ngay trong buồng lái, đồng thời tìm cách giành quyền kiểm soát máy bay.

Trong thông báo được hãng thông tấn nhà nước UAE (WAM) đăng tải trên mạng xã hội X, ông Al Shamsi xác định hành vi của cơ phó nằm trong một kế hoạch khủng bố đã được chuẩn bị từ trước.

Hai giờ căng thẳng trên chuyến bay VN34 phải quay lại Munich

Đây là lần đầu tiên giới chức UAE chính thức công bố loại vũ khí được sử dụng trong vụ tấn công và đưa ra kết luận ban đầu về tính chất của sự việc.

Chuyến bay FZ1073 chở tổng cộng 172 hành khách và thành viên phi hành đoàn. Theo Thủ tướng Israel Benjamin Netanyahu, phần lớn những người trên máy bay là công dân Israel. Ông cho biết nghi phạm đã tìm cách khiến máy bay rơi.

Các thông tin từ truyền thông và lời kể của nhân chứng cho thấy hành khách cùng các thành viên phi hành đoàn đã tham gia khống chế cơ phó sau khi người này tấn công cơ trưởng.

Máy bay sau đó chuyển hướng và hạ cánh an toàn xuống sân bay Tabuk, thuộc Ả Rập Xê Út. Hãng tin AP dẫn ba nguồn thạo tin, trong đó có các nhà ngoại giao vùng Vịnh và phương Tây, xác định nghi phạm là Hamam al-Hammami, một công dân Oman. Những nguồn tin này đề nghị giấu tên vì không được phép phát ngôn công khai về vụ việc.

Trong khi đó, Thủ tướng Israel xác định cơ trưởng bị thương là Smit Machchhar, quốc tịch Ấn Độ. Đại sứ quán Ấn Độ tại Riyadh thông báo ông Machchhar được điều trị tại một bệnh viện ở Tabuk và có tình trạng sức khỏe ổn định. FlyDubai sau đó xác nhận cơ trưởng đã được đưa trở lại UAE.

Ông Netanyahu cũng công khai biểu dương hành khách Yaniv Hayun, người đã vào buồng lái để tham gia khống chế nghi phạm. Thủ tướng Israel gọi ông Hayun là một anh hùng và cho rằng hành động của người này xứng đáng được trao huân chương danh dự quốc tế.

Hành khách mang hành lý đi qua hành lang nhà ga, nơi có rất nhiều người đang chờ đợi và những lá cờ tung bay, khi họ đến sân bay Ben Gurion trên chuyến bay đón khách của Flydubai tại Tzafria, Israel. (Ảnh của Erik Marmor/Getty Images).

Máy bay giảm hơn 4.200 m độ cao trong 29 giây

Dữ liệu do nền tảng theo dõi hàng không Flightradar24 công bố cho thấy chiếc Boeing 737 MAX 8 thực hiện chuyến bay FZ1073 đã trải qua những biến động độ cao bất thường trước khi phát tín hiệu khẩn cấp.

Theo dữ liệu theo dõi, máy bay giảm hơn 14.000 feet, tương đương khoảng 4.267 m, chỉ trong 29 giây. Tốc độ thay đổi độ cao được ghi nhận từ khoảng âm 30.000 feet/phút đến dương 10.000 feet/phút. Đây là các dữ liệu cho thấy máy bay đã trải qua những biến động theo phương thẳng đứng rất lớn trong khoảng thời gian ngắn.

Tai nạn máy bay nghiêm trọng tại Sân bay Toronto

Để so sánh, Flightradar24 cho biết tốc độ thay đổi độ cao trong điều kiện khai thác thông thường hiếm khi vượt quá 4.000 feet/phút theo chiều lên hoặc xuống.

Sau những biến động này, máy bay phát tín hiệu khẩn cấp chung, một tín hiệu cho phép bộ phận kiểm soát không lưu nhận biết chuyến bay đang gặp tình huống cần được ưu tiên xử lý.

Dữ liệu theo dõi phản ánh diễn biến bất thường của chuyến bay nhưng chưa đủ để xác định chính xác những thao tác điều khiển đã diễn ra trong buồng lái. Các nhà điều tra cần tiếp tục phân tích dữ liệu chuyến bay, thông tin kỹ thuật và những bằng chứng liên quan để làm rõ toàn bộ diễn biến.

Chiếc rìu trên máy bay và những câu hỏi về an ninh hàng không

Một vấn đề được đặt ra sau vụ tấn công là bằng cách nào cơ phó có thể sử dụng rìu ngay trong buồng lái.

Theo Cơ quan Hàng không Dân dụng Anh (CAA) và Bảo tàng Không quân Hoàng gia Anh, nhiều máy bay thương mại cỡ lớn được trang bị một thiết bị gọi là rìu thoát hiểm.

Đây là dụng cụ phục vụ các tình huống khẩn cấp, giúp phi hành đoàn phá bỏ những vật cản hoặc tạo lối thoát khi cần thiết. Việc trang bị rìu thoát hiểm phải tuân thủ các yêu cầu an toàn hàng không. Tuy nhiên, trong trường hợp một thành viên phi hành đoàn sử dụng thiết bị này để tấn công người khác, công cụ cứu hộ có thể trở thành vũ khí nguy hiểm.

Nhà chức trách chưa công bố kết luận kỹ thuật xác nhận chiếc rìu được sử dụng trong vụ tấn công có phải là thiết bị thoát hiểm trang bị sẵn trên máy bay hay không.

Vụ việc cũng đặt ra câu hỏi về các biện pháp kiểm soát an ninh đối với nhân sự được phép tiếp cận buồng lái.

Khác với nguy cơ xâm nhập từ bên ngoài, hành vi tấn công do một thành viên phi hành đoàn thực hiện có thể khiến các biện pháp bảo vệ truyền thống gặp khó khăn. Người này vốn được cấp quyền tiếp cận những khu vực hạn chế và tham gia trực tiếp vào hoạt động điều khiển máy bay.

Vụ tấn công có thể thúc đẩy các cơ quan quản lý hàng không và hãng bay rà soát quy trình đánh giá nhân sự, kiểm soát thiết bị trong buồng lái và phương án ứng phó khi một thành viên tổ lái có hành vi gây nguy hiểm.

UAE tiếp tục điều tra động cơ, FlyDubai đình chỉ các chuyến bay đến Israel

Tổng chưởng lý UAE Hamad Saif Al Shamsi cho biết cơ quan chức năng đang tiếp tục điều tra nhằm xác định đầy đủ diễn biến, động cơ và những mối liên hệ có thể liên quan đến vụ tấn công.

Các nhà điều tra cũng tiến hành kiểm tra kỹ thuật, phân tích bằng chứng vật lý và dữ liệu số để phục vụ quá trình làm rõ vụ việc.

Cùng ngày, ông Anwar Gargash, cố vấn cấp cao của Tổng thống UAE, nhận định vụ tấn công là lời cảnh báo cho thấy cuộc đấu tranh chống chủ nghĩa cực đoan và khủng bố trong khu vực vẫn chưa kết thúc. Ông cho rằng việc sử dụng những lời lẽ kích động thù hận để biện minh cho khủng bố tiếp tục tạo ra nguy cơ đối với an ninh khu vực.

Về phía hãng hàng không, Tổng giám đốc FlyDubai Ghaith Al Ghaith xác nhận toàn bộ 172 hành khách và thành viên phi hành đoàn đều an toàn sau sự cố. Cơ trưởng bị thương đã được phép xuất viện và trở về UAE.

Hãng cũng gửi lời cảm ơn đến các phi công tham gia kiểm soát, đưa máy bay hạ cánh an toàn, các thành viên phi hành đoàn và những hành khách đã hỗ trợ xử lý tình huống.

Theo thông báo chính thức, FlyDubai đã tạm đình chỉ các chuyến bay đến và đi từ Israel trong thời gian cơ quan chức năng điều tra vụ việc. Hãng đang phối hợp với các bên liên quan để hỗ trợ những hành khách bị ảnh hưởng và bố trí phương án di chuyển thay thế.

FlyDubai khẳng định cuộc điều tra chính thức vẫn đang được tiến hành và đề nghị các bên tránh đưa ra những suy đoán khi chưa có đầy đủ kết luận.

Vụ việc trên chuyến bay FZ1073 một lần nữa đặt ra yêu cầu bảo đảm an ninh từ bên trong hệ thống hàng không, trong đó việc kiểm soát quyền tiếp cận buồng lái, đánh giá nhân sự và duy trì khả năng ứng phó khẩn cấp có vai trò quan trọng đối với an toàn của mỗi chuyến bay.