Bộ phát Wi-Fi nhà mạng cấp có khai thác được băng tần 6 GHz?

Báo cáo mới của Ookla, dựa trên dữ liệu Speedtest Intelligence quý III/2026 thu từ thiết bị Android tại 13 thị trường châu Á Thái Bình Dương, xếp Việt Nam vào nhóm có tỷ lệ dùng băng tần 6 GHz thấp nhất khu vực, cùng Indonesia, Ấn Độ và Philippines.

Modem Wifi của các nhà mạng VNPT, FPT và Viettel (từ trái qua phải). Theo Ookla, chỉ thiết bị Wi-Fi 6E và Wi-Fi 7 mới dùng được băng tần 6 GHz. Nguồn ảnh: Các nhà mạng tại Việt Nam

Ookla cũng ghi nhận các nhà mạng thường cấp bộ phát Wi-Fi mới khi khách hàng nâng gói cước. Vì vậy, thiết bị mà nhà mạng trang bị cho mỗi gia đình có hỗ trợ băng tần 6 GHz hay không sẽ ảnh hưởng trực tiếp đến khả năng đưa dải tần này vào sử dụng thực tế.

Ngày 31/3/2025, Bộ Khoa học và Công nghệ ban hành Thông tư 01/2025/TT-BKHCN, bổ sung 500 MHz phổ tần từ 5.925 đến 6.425 MHz trong băng tần 6 GHz cho thiết bị Wi-Fi hoạt động miễn giấy phép. Quy định này mở đường cho Wi-Fi thế hệ mới, đáp ứng nhu cầu kết nối tốc độ cao, dung lượng lớn và độ trễ thấp. Người dùng phải tuân thủ các quy định về viễn thông, an toàn thông tin, bảo vệ dữ liệu và không sử dụng thiết bị trên máy bay không người lái.

Việt Nam mở rộng băng tần 6 GHz cho WiFi

Băng tần 6 GHz cho phép sử dụng các kênh truyền rộng hơn, qua đó tăng tốc độ và cải thiện khả năng kết nối khi nhiều thiết bị truy cập cùng lúc. Ưu thế này giúp giảm tình trạng chồng lấn, nhiễu sóng thường gặp ở hai băng tần 2,4 GHz và 5 GHz, đặc biệt tại các khu chung cư.

Nhà mạng quyết định khả năng tiếp cận Wi-Fi 6 GHz của các gia đình

Ookla không phân biệt bộ phát Wi-Fi do nhà mạng cung cấp với thiết bị người dùng tự mua, nhưng báo cáo cho thấy mối liên hệ giữa tốc độ gói cước và thế hệ bộ phát. Khi khách hàng chuyển sang gói Internet nhanh hơn, nhà mạng thường trang bị bộ phát Wi-Fi mới để đáp ứng nhu cầu kết nối. Tại Singapore, các nhà mạng đưa bộ phát Wi-Fi 7 vào những gói Internet băng rộng 10 Gbps. Từ năm 2024, Cơ quan Phát triển truyền thông Infocomm Singapore (IMDA) cam kết chi 100 triệu đô la Singapore, tương đương khoảng 74 triệu USD, để triển khai các gói kết nối này tới hộ gia đình. Nhờ đó, người dùng có thể nâng cấp đường truyền và bộ phát Wi-Fi trong cùng một lần chuyển gói cước.

Tại Việt Nam, mức độ tương thích về chuẩn kết nối giữa điện thoại và bộ phát Wi-Fi trong gia đình vẫn còn hạn chế. Khi kết nối với mạng gia đình, hai thiết bị sẽ sử dụng chuẩn Wi-Fi mới nhất mà cả hai cùng hỗ trợ. Điều này có nghĩa điện thoại dù đã tích hợp Wi-Fi 6 vẫn không thể khai thác chuẩn mới nếu bộ phát chỉ hỗ trợ Wi-Fi 5 hoặc thế hệ cũ hơn.

42,4% điện thoại hỗ trợ Wi-Fi 6 tại Việt Nam vẫn kết nối ở Wi-Fi 5 hoặc cũ hơn khi dùng Wi-Fi gia đình, quý III/2026. Nguồn Ookla

Theo Ookla, trong số điện thoại hỗ trợ Wi-Fi 6 tại Việt Nam, có 42,4% lượt kết nối vẫn sử dụng Wi-Fi 5 hoặc chuẩn cũ hơn. Tỷ lệ này cao thứ tư trong 13 thị trường được khảo sát, sau Indonesia (79,9%), Ấn Độ (72,7%) và Philippines (54,4%). Singapore ghi nhận mức 9,7%. Số liệu cho thấy nhiều điện thoại đã hỗ trợ Wi-Fi 6, nhưng bộ phát trong các gia đình chưa được nâng cấp tương ứng.

Việc nâng cấp bộ phát Wi-Fi đi kèm cải thiện rõ về tốc độ kết nối. Theo số liệu Ookla so sánh từ quý III/2025 đến quý III/2026, các hộ gia đình tại Việt Nam chuyển từ Wi-Fi 4 lên Wi-Fi 5 có tốc độ tải xuống trung vị tăng 295,8%. Với những hộ chuyển lên Wi-Fi 6 hoặc thế hệ mới hơn, mức tăng đạt 315,3%. Trong khi đó, tốc độ tải xuống của các hộ tiếp tục sử dụng Wi-Fi 4 không thay đổi. Các mức tăng này phản ánh tác động kết hợp của việc thay bộ phát và nâng cấp gói cước, do nhiều gia đình thực hiện đồng thời cả hai.

Hộ gia đình Việt Nam chuyển từ Wi-Fi 4 lên Wi-Fi 5 có tốc độ tải xuống trung vị tăng 295,8%, lên Wi-Fi 6 trở lên tăng 315,3%, quý III/2026 so với quý III/2025. Nguồn Ookla

Ookla cho rằng bộ phát Wi-Fi mới chỉ phát huy hiệu quả khi đi kèm gói cước có tốc độ đủ cao. Tại Ấn Độ, các hộ chuyển từ Wi-Fi 5 lên Wi-Fi 6 gần như không cải thiện được tốc độ, thậm chí tốc độ tải xuống trung vị giảm 0,2%. Nguyên nhân là 72,4% kết nối băng rộng gia đình tại nước này có tốc độ dưới 100 Mbps, trong khi Wi-Fi 5 vốn đã đáp ứng được tốc độ vài trăm Mbps. Ngược lại, tại Singapore, nơi chỉ 15,5% kết nối có tốc độ dưới 100 Mbps, việc chuyển từ Wi-Fi 5 lên Wi-Fi 6 giúp tốc độ tăng 131,3%.

Từ kết quả này, Ookla khuyến nghị người dùng nên nâng cấp bộ phát và gói cước cùng lúc để khai thác hiệu quả thiết bị mới. Nhà mạng giữ vai trò quan trọng trong quá trình này thông qua việc thiết kế gói dịch vụ và lựa chọn bộ phát phù hợp với tốc độ đường truyền cung cấp cho khách hàng.

Chỉ bộ phát Wi-Fi 6E và Wi-Fi 7 mới hỗ trợ băng tần 6 GHz

Băng tần 6 GHz chỉ hỗ trợ các thiết bị Wi-Fi 6E và Wi-Fi 7. Các chuẩn Wi-Fi 6 thông thường, Wi-Fi 5 và Wi-Fi 4 vẫn hoạt động trên hai băng tần 2,4 GHz và 5 GHz. Vì vậy, khả năng khai thác dải tần mới phụ thuộc trực tiếp vào thế hệ bộ phát Wi-Fi mà các gia đình đang sử dụng.

Tại Việt Nam trong quý III/2026, Wi-Fi 5 chiếm 37% lượt đo, đứng đầu các thế hệ Wi-Fi. Wi-Fi 4, chuẩn ra đời từ năm 2009, vẫn chiếm 28,8%. Tổng cộng, hai thế hệ này chiếm 65,8% lượt đo, trong khi nhóm Wi-Fi 6 và Wi-Fi 6E đạt 33,6%, còn Wi-Fi 7 chưa tới 1%.

Tại Việt Nam, Wi-Fi 5 chiếm 37,0% và Wi-Fi 4 chiếm 28,8% lượt đo, còn Wi-Fi 6 trở lên mới đạt 34,2%, quý III/2026. Nguồn Ookla

Thực tế tại Hàn Quốc cho thấy việc mở băng tần chưa đủ để thúc đẩy người dùng chuyển sang dải phổ mới. Dù nước này cho phép sử dụng toàn bộ băng tần 6 GHz từ năm 2020, tỷ lệ lượt đo trên dải tần này mới đạt 2,5%. Nguyên nhân thể hiện qua tỷ lệ sử dụng bộ phát Wi-Fi 6E hoặc Wi-Fi 7. Con số này tại Hàn Quốc chỉ là 7%, thấp hơn nhiều so với mức 38,5% của Singapore.

Tại Việt Nam, tỷ lệ lượt đo sử dụng băng tần 6 GHz trong quý III/2026 vẫn dưới 0,1%, ngang Indonesia và Ấn Độ, thấp hơn mức 0,1% của Philippines.

Trong khi đó, Singapore dẫn đầu với 17% lượt đo trên băng tần 6 GHz, tăng từ 10,7% sau một năm dù mới mở phần dưới của dải tần. Hong Kong đứng tiếp theo với 5,9%, Nhật Bản 5%, Australia 4,5%, New Zealand 2,6%, Hàn Quốc 2,5%, Đài Loan 1,6%, Malaysia 0,7% và Thái Lan 0,4%. Như vậy, 9 trong số 13 thị trường được khảo sát vẫn có tỷ lệ sử dụng dưới 3%.

Chưa tới 0,1% lượt đo tại Việt Nam dùng băng tần 6 GHz, trong khi Singapore đạt 17,0%, quý III/2026. Nguồn Ookla

Có bộ phát Wi-Fi 7, người dùng vẫn chưa chắc khai thác được băng tần 6 GHz

Ngay cả khi nhà mạng cấp bộ phát Wi-Fi 7, người dùng vẫn chưa chắc khai thác được băng tần 6 GHz. Wi-Fi 7 có thể hoạt động trên cả ba băng tần 2,4 GHz, 5 GHz và 6 GHz, nhưng một số bộ phát chỉ hỗ trợ hai băng tần đầu. Bên cạnh đó, sóng 6 GHz có phạm vi phủ trong nhà ngắn hơn, khiến điện thoại có thể tự chuyển về kết nối 5 GHz khi ở xa bộ phát.

Số liệu Ookla cho thấy tại Singapore, chỉ 36,9% lượt đo Wi-Fi 7 sử dụng băng tần 6 GHz. Tỷ lệ này tại Nhật Bản, Australia, New Zealand, Hong Kong, Hàn Quốc và Đài Loan dao động từ 19% đến 34,2%. Riêng Australia ghi nhận mức giảm từ 35,3% xuống 26,8% trong một năm, khi Wi-Fi 7 được sử dụng rộng rãi hơn.

Tốc độ tải xuống trung vị của Wi-Fi 7 trên băng 6 GHz cao hơn băng cũ ở cả 11 thị trường đủ dữ liệu, quý III/2026. Nguồn Ookla

Khi được khai thác, băng tần 6 GHz mang lại tốc độ cao hơn các băng tần cũ tại cả 11 thị trường có đủ dữ liệu so sánh. Ở Singapore, tốc độ tải xuống trung vị của các lượt đo Wi-Fi 7 trên băng 6 GHz đạt 1.275,13 Mbps, gần gấp đôi mức 657,82 Mbps trên hai băng 2,4 GHz và 5 GHz. Tuy nhiên, chênh lệch này có thể chịu tác động một phần từ việc người dùng sử dụng các gói cước Internet tốc độ cao hơn. Việt Nam chưa có tên trong danh sách so sánh do chưa ghi nhận đủ lượt đo Wi-Fi 7 trên băng tần 6 GHz.

Hành vi người Việt đẩy nhà mạng Việt Nam vào cuộc đua Internet gia đình mới

Với những số liệu hiện có, phần lớn gia đình Việt Nam vẫn chưa thể khai thác băng tần 6 GHz. Có tới 65,8% lượt đo sử dụng các chuẩn Wi-Fi không hỗ trợ dải tần này, trong khi Wi-Fi 7 chiếm chưa tới 1%. Việc phân bổ băng tần 6 GHz tại mỗi quốc gia cũng khác nhau, do cơ quan quản lý phải cân nhắc nhu cầu sử dụng của Wi-Fi với kế hoạch dành một phần dải tần cho mạng di động 5G và 6G. Vì vậy, khai thác hiệu quả phần phổ tần đã mở cho Wi-Fi càng trở nên cần thiết.

Theo báo cáo của Ookla, tỷ lệ lượt đo Wi-Fi 7 tại Singapore tăng từ 18,2% trong quý III/2025 lên 34,1% trong quý III/2026, gần gấp đôi chỉ sau một năm. Cũng theo Ookla, Qualcomm, Broadcom và MediaTek đã giới thiệu chip Wi-Fi 8 tại CES và MWC năm 2026, còn IEEE dự kiến hoàn tất tiêu chuẩn Wi-Fi 8 vào năm 2028. Công nghệ Wi-Fi vì thế vẫn tiến lên từng năm, trong khi dữ liệu Speedtest quý III/2026 cho thấy chưa tới 0,1% lượt đo tại Việt Nam chạy trên băng tần 6 GHz.

Đưa quy định tại Thông tư 01/2025/TT-BKHCN vào thực tế đòi hỏi sự phối hợp giữa cơ quan quản lý, nhà mạng và người dùng. Khi các nhà mạng trang bị bộ phát Wi-Fi 6E hoặc Wi-Fi 7 cùng gói cước có tốc độ phù hợp, 500 MHz phổ tần mới có thể được khai thác hiệu quả trong từng hộ gia đình.