Kính AI cho thuê: Thách thức mới với công bằng thi cử ở Trung Quốc
Một thị trường cho thuê thiết bị công nghệ kính thông minh tích hợp trí tuệ nhân tạo (AI) đang phát triển tại Trung Quốc. Từ chỗ là sản phẩm công nghệ phục vụ đời sống, kính AI nay được một bộ phận sinh viên sử dụng như công cụ gian lận thi cử.
Thị trường cho thuê kính AI phát triển nhanh chóng tại Trung Quốc
Trên các nền tảng giao dịch đồ cũ và mạng xã hội, dịch vụ cho thuê kính AI xuất hiện ngày càng nhiều với mức giá phổ biến từ 40 đến 80 nhân dân tệ mỗi ngày. Các quảng cáo công khai giới thiệu thiết bị này có khả năng quét đề thi, xử lý thông tin và hiển thị câu trả lời trực tiếp lên tròng kính trong thời gian ngắn.
Không chỉ dừng ở giao dịch cá nhân nhỏ lẻ, một số người kinh doanh cho biết đã cung cấp dịch vụ cho hàng trăm đến hàng nghìn khách hàng trong thời gian ngắn. Đối tượng thuê đa dạng, từ người đi du lịch cần dịch ngôn ngữ cho đến sinh viên tìm cách cải thiện kết quả học tập.
Các bài đăng quảng bá còn nhấn mạnh khả năng giải toán, dịch tiếng Anh hoặc hỗ trợ học tập thông qua thiết bị điều khiển nhỏ gọn. Chính sự tiện lợi và khó bị phát hiện đã khiến kính AI nhanh chóng thu hút sự chú ý trong môi trường học đường.
![]() |
| Thị trường dịch vụ cho thuê kính AI đang phát triển mạnh ở Trung Quốc. Ảnh: Minh họa |
Song song với sự bùng nổ của dịch vụ cho thuê, thị trường kính AI tại Trung Quốc cũng ghi nhận mức tăng trưởng mạnh. Hàng triệu sản phẩm đã được xuất xưởng trong năm qua, với sự tham gia của nhiều doanh nghiệp công nghệ lớn.
Các thiết bị hiện nay tích hợp nhiều tính năng như dịch thuật thời gian thực, phát nội dung đa phương tiện, theo dõi sức khỏe và hỗ trợ học tập. Chính phủ Trung Quốc cũng triển khai các chương trình trợ giá nhằm thúc đẩy tiêu dùng.
Dù vậy, sản phẩm vẫn tồn tại nhiều hạn chế về kỹ thuật như thời lượng pin ngắn, dễ nóng khi sử dụng và trọng lượng chưa tối ưu. Một số người dùng cho rằng nhiều chức năng của kính AI có thể được thay thế bằng điện thoại thông minh, khiến trải nghiệm chưa thực sự vượt trội.
Công cụ hỗ trợ hay phương tiện gian lận
Theo chia sẻ của một số sinh viên, kính AI có thể giúp xử lý nhanh các câu hỏi trong bài kiểm tra. Thiết bị hoạt động bằng cách nhận diện nội dung đề thi, sau đó kết nối với hệ thống xử lý để đưa ra gợi ý hoặc đáp án gần như tức thì.
Tuy nhiên, việc sử dụng công nghệ hỗ trợ trong các kỳ thi chính thức tại Trung Quốc vốn bị cấm nghiêm ngặt. Sự xuất hiện của kính AI khiến ranh giới giữa hỗ trợ học tập và gian lận trở nên khó phân định, đặc biệt trong bối cảnh cạnh tranh học thuật ngày càng gay gắt.
Nhiều ý kiến cho rằng việc tận dụng công nghệ theo cách này không chỉ làm sai lệch kết quả đánh giá mà còn ảnh hưởng đến chất lượng đào tạo. Nếu không được kiểm soát, xu hướng này có thể tạo ra sự bất bình đẳng giữa các sinh viên.
![]() |
| Dịch vụ cho thuê kính AI đặt ra câu hỏi lớn về công bẳng thi cử. Ảnh: Minh họa |
Một trong những thách thức lớn nhất hiện nay là khả năng phát hiện thiết bị. Kính AI có thiết kế gần giống kính thông thường, khiến giáo viên khó nhận biết bằng quan sát trực tiếp.
Các nghiên cứu gần đây cho thấy khi kết nối với các mô hình ngôn ngữ lớn, kính AI có thể hỗ trợ người dùng đạt kết quả cao hơn trong môi trường lớp học đông người. Điều này làm gia tăng áp lực đối với các cơ sở giáo dục trong việc xây dựng biện pháp kiểm soát hiệu quả.
Một số nhóm nghiên cứu đang phát triển công cụ nhận diện thiết bị công nghệ trong phòng thi, đồng thời đề xuất xây dựng khung quản lý chung nhằm đảm bảo việc sử dụng AI diễn ra minh bạch và đúng mục đích.
Bài toán đạo đức và quyền riêng tư
Sự phổ biến của kính AI kéo theo nhiều vấn đề đáng lo ngại về đạo đức và quyền riêng tư. Các phụ kiện hỗ trợ che camera được bán rộng rãi, cho phép người dùng ghi hình mà không bị phát hiện, làm dấy lên nguy cơ giám sát trái phép.
Trong môi trường giáo dục, việc sử dụng thiết bị công nghệ không kiểm soát có thể phá vỡ nguyên tắc công bằng, đồng thời làm suy giảm giá trị của kết quả học tập. Điều này đặt ra yêu cầu cấp thiết đối với cơ quan quản lý và các trường học trong việc hoàn thiện quy định và tăng cường giám sát.
Kính AI hiện vẫn là sản phẩm mới nổi, nhưng sức hút của nó trong học đường cho thấy công nghệ đang tác động sâu sắc đến phương thức học tập và đánh giá. Việc cân bằng giữa đổi mới và kiểm soát sẽ là bài toán dài hạn, đòi hỏi sự phối hợp chặt chẽ giữa nhà trường, doanh nghiệp và cơ quan quản lý.
| Cảnh giác thủ đoạn lừa đảo, gian lận bằng công nghệ cao trong kỳ thi đại học 2025 Minh bạch hóa vòng Quốc gia Violympic 2025-2026, FPT đưa AI vào giám sát |
Thành Biên

