Giá bán buôn của Trung Quốc tăng mạnh vì chiến tranh Iran và AI

Chỉ số giá sản xuất đã tăng 3,9% so với cùng kỳ năm ngoái, mức cao nhất kể từ tháng 7 năm 2022. Ảnh minh họa khách mua vàng ở Hàng Châu, tỉnh Chiết Giang, Trung Quốc - Getty.

Giá bán buôn tăng mạnh nhờ năng lượng và AI

Lạm phát bán buôn của Trung Quốc trong tháng 5 đạt 3,9% so với cùng kỳ năm trước, mức cao nhất kể từ tháng 7/2022 và vượt dự báo của giới phân tích. Đây là tháng thứ ba liên tiếp chỉ số giá sản xuất tăng tốc sau giai đoạn giảm phát kéo dài, phản ánh áp lực chi phí ngày càng lớn đối với nền kinh tế lớn thứ hai thế giới.

Động lực quan trọng nhất đến từ cuộc xung đột tại Trung Đông. Việc giao thương qua eo biển Hormuz bị gián đoạn đã khiến giá năng lượng và nguyên liệu đầu vào tăng nhanh. Giá nhiên liệu và điện năng dành cho các nhà máy tăng 10% so với cùng kỳ, cao hơn nhiều mức tăng 4,4% của tháng trước. Giá vật liệu kim loại màu và dây dẫn cũng tăng tới 22%.

Song song với yếu tố địa chính trị, làn sóng đầu tư trí tuệ nhân tạo đang tạo thêm áp lực lên chuỗi cung ứng công nghệ. Nhu cầu xây dựng trung tâm dữ liệu, mở rộng năng lực điện toán và sản xuất chip khiến giá thiết bị điện tử, phần cứng máy tính và kim loại màu đồng loạt đi lên.

Theo Cục Thống kê Quốc gia Trung Quốc, ngành khai thác kim loại màu ghi nhận mức tăng giá tới 36,5%, trong khi ngành luyện kim tăng 24%, phản ánh nhu cầu lớn từ lĩnh vực AI và điện khí hóa.

CPI vẫn thấp do người dân thắt chặt chi tiêu

Trái ngược với đà tăng của giá sản xuất, chỉ số giá tiêu dùng chỉ tăng 1,2%, thấp hơn dự báo 1,3% của Reuters. So với tháng trước, CPI giảm 0,1%, cho thấy sức mua trong nền kinh tế vẫn còn yếu.

CPI Trung Quốc cốt lõi, loại trừ thực phẩm và năng lượng, tăng 1,1%, giảm nhẹ so với tháng trước. Giá thực phẩm tiếp tục giảm 1,7%, góp phần kìm hãm lạm phát chung.

Các chuyên gia nhận định người tiêu dùng Trung Quốc vẫn ưu tiên tiết kiệm thay vì chi tiêu khi thị trường bất động sản chưa phục hồi hoàn toàn và triển vọng việc làm còn nhiều thách thức. Điều này khiến doanh nghiệp rơi vào tình thế khó khăn khi chi phí sản xuất tăng nhưng không thể chuyển toàn bộ áp lực giá sang người mua.

Josh Gilbert, nhà phân tích khu vực châu Á Thái Bình Dương của eToro, cho rằng các nhà máy Trung Quốc đang chịu sức ép từ cả hai phía. Một mặt là chi phí nguyên liệu, năng lượng và linh kiện tăng nhanh, mặt khác là nhu cầu yếu khiến biên lợi nhuận ngày càng bị thu hẹp.

Bức tranh trái chiều của kinh tế Trung Quốc

AI trở thành động lực mới của lạm phát công nghệ

Một điểm đáng chú ý trong báo cáo tháng 5 là vai trò ngày càng rõ nét của trí tuệ nhân tạo đối với mặt bằng giá sản xuất.

Nhu cầu điện toán phục vụ AI đang kéo theo sự gia tăng giá bán của máy móc điện, thiết bị bán dẫn, phần cứng máy tính và kim loại phục vụ sản xuất chip. Xu hướng này diễn ra song song với quá trình điện khí hóa nền kinh tế và mở rộng hạ tầng trung tâm dữ liệu trên toàn cầu.

Đây là sự thay đổi đáng chú ý khi lạm phát không còn chỉ xuất phát từ năng lượng hay chuỗi cung ứng truyền thống mà còn được thúc đẩy bởi nhu cầu đầu tư công nghệ thế hệ mới.

Đối với doanh nghiệp Việt Nam, diễn biến này mang hai ý nghĩa quan trọng.

Thứ nhất, các doanh nghiệp điện tử, sản xuất linh kiện, cáp điện, thiết bị bán dẫn hoặc nhập khẩu nguyên liệu kim loại màu có thể phải đối mặt với chi phí đầu vào cao hơn trong thời gian tới nếu xu hướng giá quốc tế tiếp tục kéo dài.

Thứ hai, nhu cầu toàn cầu đối với sản phẩm AI và năng lượng sạch vẫn tạo cơ hội cho chuỗi cung ứng khu vực. Những doanh nghiệp công nghệ niêm yết như FPT, CMG, CTR hay các doanh nghiệp điện tử và khu công nghiệp có khả năng hưởng lợi gián tiếp nếu dòng vốn đầu tư AI tiếp tục mở rộng tại châu Á.

Trong bối cảnh đó, doanh nghiệp cần theo dõi sát diễn biến giá năng lượng, kim loại và chất bán dẫn, đồng thời đa dạng hóa nguồn cung để giảm thiểu rủi ro chi phí, nhất là khi căng thẳng địa chính trị vẫn chưa có dấu hiệu hạ nhiệt.