YASA phát triển động cơ điện axial flux không dùng đất hiếm cho xe điện tương lai
Công ty Anh YASA nhận tài trợ từ chính phủ Anh để phát triển thế hệ động cơ điện axial flux không dùng đất hiếm và không dùng đất hiếm nặng, dự kiến trang bị cho xe điện và xe hybrid tương lai.
![]() |
| Đất hiếm nặng thường được dùng để giúp nam châm vĩnh cửu chịu được nhiệt độ cao. Ảnh: Boston Globe/Sean |
YASA sẽ dẫn dắt dự án mang tên Project Resilience, tìm hiểu hai hướng công nghệ bổ trợ nhau nhằm giảm phụ thuộc vào vật liệu nam châm đất hiếm. Theo thông cáo của công ty, mục tiêu là giữ được mật độ công suất, hiệu suất và khả năng đóng gói nhỏ gọn mà các dòng xe điện hóa trong tương lai đòi hỏi, đồng thời giảm rủi ro từ nguồn cung vật liệu.
Ông Tom Hillman, Trưởng bộ phận Mô phỏng động cơ của YASA, cho biết vật liệu đất hiếm từng giữ vai trò quan trọng trong việc tạo ra những động cơ điện mạnh mẽ và nhỏ gọn. Tuy nhiên, ông cho rằng ngành công nghiệp ô tô hiện phải chuẩn bị cho một tương lai mà khả năng cung ứng, tác động môi trường và an ninh nguồn cung ngày càng được coi trọng hơn.
Ông Hillman nói thêm rằng Project Resilience hướng đến việc tạo ra những giải pháp thay thế đáng tin cậy mà vẫn đáp ứng đúng nhu cầu thực tế của các nhà sản xuất xe. Mỗi ứng dụng đòi hỏi sự cân bằng khác nhau giữa hiệu năng, hiệu suất, khả năng đóng gói, chi phí và sản lượng, nên YASA chọn phát triển song song hai hướng công nghệ thay vì chỉ theo đuổi một giải pháp chung duy nhất.
Với các mẫu xe điện thuần túy và xe hybrid hiệu năng cao, YASA sẽ nghiên cứu thiết kế động cơ nam châm vĩnh cửu không dùng đất hiếm nặng, nhằm duy trì mật độ công suất cao mà không làm tăng khối lượng hay kích thước động cơ, theo thông cáo báo chí của công ty. Ông Hillman cho rằng kiến trúc axial flux của YASA tạo nền tảng thuận lợi để khám phá các công nghệ thế hệ mới, góp phần xây dựng một tương lai bền vững và an toàn hơn cho hệ truyền động điện.
| Xe điện sạc nhanh 10 phút, liệu có phải ô tô của tương lai? |
Nam châm vĩnh cửu chứa đất hiếm hiện được dùng rộng rãi trong các động cơ điện hiệu năng cao, nhưng chuỗi cung ứng của loại vật liệu này lại tập trung cao độ về mặt địa lý. Sự phụ thuộc ngày càng lớn khiến các nhà sản xuất ô tô và nhà cung cấp linh kiện đối mặt nguy cơ bất ổn địa chính trị, hạn chế xuất khẩu, biến động giá và gián đoạn nguồn cung khi nhu cầu động cơ điện toàn cầu tiếp tục tăng. YASA cũng chỉ ra rằng đất hiếm nặng thường được dùng để giúp nam châm chịu được nhiệt độ cao và điều kiện vận hành khắc nghiệt bên trong các động cơ điện công suất lớn, dù nhóm vật liệu này lại khó khai thác, khó chế biến và phát thải nhiều carbon trong quá trình sản xuất.
Ông Ian Constance, Giám đốc điều hành Trung tâm Công nghệ Truyền động Tiên tiến Anh (Advanced Propulsion Centre UK), nhận định các dự án được công bố lần này cho thấy chiều sâu đổi mới và trình độ kỹ thuật của ngành ô tô Anh, thông qua chương trình DRIVE35 hỗ trợ doanh nghiệp đưa công nghệ tiềm năng tiến tới sản xuất quy mô lớn.
Theo ông Constance, khoản đầu tư này vượt ra ngoài phạm vi từng dự án riêng lẻ, góp phần củng cố năng lực thiết kế, phát triển và chế tạo những công nghệ định hình các dòng xe tương lai của nước Anh. Việc kết nối doanh nghiệp, chính phủ và giới học thuật thông qua DRIVE35 đang tạo điều kiện cho tăng trưởng dài hạn, củng cố niềm tin của nhà đầu tư và giữ vững vị thế của Anh như một điểm đến hàng đầu thế giới về đổi mới ngành ô tô.
Nguyên Anh
