Tại họp báo thường kỳ tháng 8/2023 của Bộ Thông tin và Truyền thông (TTTT), Ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Chuyển đổi số quốc gia đã chỉ ra các nguyên nhân chủ quan và khách quan dẫn đến một số Bộ, ngành, địa phương còn gặp khó khăn trong triển khai mua sắm, đấu thầu dự án đầu tư CNTT, chuyển đổi số (CĐS).
Ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Chuyển đổi số quốc gia trao đổi tại Họp báo thường kỳ tháng 8/2023 của Bộ Thông tin và Truyền thông. Ảnh: Thế Kiên
Vị đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia cho rằng, nguyên nhân khách quan cần phải nhìn nhận, đó chính là công nghệ phát triển rất nhanh, các văn bản pháp lý về đấu thầu, quản lý ngân sách đã có những thay đổi, cập nhật. Vì thế, các văn bản về quản lý đầu tư ứng dụng CNTT, chuyển đổi số cần tiếp tục được hoàn thiện để đáp ứng, theo kịp yêu cầu thực tiễn. Những vấn đề này có ảnh hưởng tới các cơ quan nhà nước khi triển khai các dự án đầu tư, mua sắm, hay thuê dịch vụ CNTT.
Tuy nhiên, ông Tiến nhấn mạnh "Nếu các đơn vị quyết tâm, môi trường pháp lý đã cơ bản đủ để triển khai”.
Cùng với nguyên nhân khách quan, đại diện Cục Chuyển đổi số quốc gia cũng thẳng thắn nhìn nhận đó chính là "nội tại" của các đơn vị. Hiện nay, vẫn còn cơ quan, tổ chức nhà nước có tư tưởng e dè, né tránh trách nhiệm khi triển khai các dự án đầu tư ứng dụng CNTT, từ khâu lập, thẩm định đến phê duyệt.
Lý giải vấn đề trên, ông Tiến chỉ ra ba nguyên nhân dẫn đến tư tưởng e dè, né tránh trách nhiệm của các tổ chức, cơ quan nhà nước khi triển khai mua sắm, đấu thầu dự án đầu tư CNTT, chuyển đổi số.
Một là, các cán bộ, công chức chuyên trách CNTT còn mỏng nên chưa mạnh dạn tham mưu triển khai.
Hai là, kiến thức về quản lý đầu tư CNTT của cán bộ phụ trách nội dung này của đơn vị còn hạn chế.
Ba là, lãnh đạo các cấp khi triển khai các dự án CNTT còn thiếu quyết liệt, thiếu sát sao nên e dè trong chỉ đạo triển khai các dự án đầu tư CNTT, chuyển đổi số.
Ông Tiến cũng chia sẻ, Bộ TTTT đã tham mưu, ban hành nhiều văn bản phục vụ cho quá trình chuyển đổi số, trong đó có những văn bản pháp lý về quản lý đầu tư lĩnh vực CNTT, chuyển đổi số. Nổi bật nhất là Nghị định 73/2019/NĐ-CP được Chính phủ ban hành, quy định quản lý đầu tư ứng dụng CNTT sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước. Nghị định 73 có hiệu lực từ năm 2020, đây chính là cơ sở pháp lý để phục vụ cho các Bộ, ngành, địa phương triển khai các dự án CNTT sử dụng vốn ngân sách nhà nước.
Ông cũng chia sẻ thêm, kể từ khi Nghị định 73/2019/NĐ-CP được ban hành, Bộ TTTT đã ban hành 6 thông tư hướng dẫn chi tiết các nội dung phục vụ việc triển khai quá trình quản lý đầu tư ứng dụng CNTT sử dụng vốn ngân sách nhà nước cùng nhiều văn bản hướng dẫn khác.
Trong thời gian tới, Bộ TTTT sẽ tiếp tục hoàn thiện môi trường pháp lý để có chính sách, quy định phù hợp với xu thế phát triển của công nghệ cũng như nhu cầu triển khai đầu tư ứng dụng CNTT, chuyển đổi số trong cơ quan nhà nước.
"Cục Chuyển đổi số quốc gia đã tham mưu Bộ TTTT ban hành báo cáo về triển khai Nghị định 73/2019/NĐ-CP, trong đó nêu rõ những khó khăn, tồn tại trong quá triển khai thời gian qua và đề xuất phương hướng sửa đổi, bổ sung Nghị định này"
Ông Nguyễn Phú Tiến, Phó Cục trưởng phụ trách Cục Chuyển đổi số quốc gia
Ông Tiến cho biết thêm, Cục Chuyển đổi số quốc gia đang xây dựng văn bản sửa đổi hướng dẫn xác định chi phí phát triển, nâng cấp phần mềm nội bộ, kiểm thử phần mềm nội bộ. Cục sẽ sớm tham mưu Bộ TTTT ban hành hướng dẫn mới này để góp phần giải quyết vướng mắc cho các đơn vị.
“Chúng tôi cũng sẽ tham mưu Bộ TTTT để có những hoạt động kiểm tra, đôn đốc việc triển khai các quy định pháp luật về quản lý đầu tư ứng dụng CNTT, đặc biệt là Nghị định 73/2019/NĐ-CP tại các Bộ, ngành, địa phương. Qua kiểm tra, sẽ xác định rõ hơn các khó khăn, vướng mắc để có hướng dẫn sát hơn việc triển khai thời gian tới”, ông Tiến nói.
Giài pháp nâng cao chất lượng nhân sự về đầu tư CNTT, ông Tiến cho biết, Cục Chuyển đổi số quốc gia sẽ tham mưu với Bộ TTTT ưu tiên các khóa học chuyên về đào tạo nâng cao kiến thức, kỹ năng quản lý đầu tư ứng dụng CNTT, kỹ năng chuyển đổi số cho các cán bộ, công chức, viên chức và người lao động trong cơ quan nhà nước. Các khóa học này được tổ chức theo hình thức trực tiếp hoặc trực tuyến qua nền tảng học trực tuyến mở đại trà.
Trước đó, Văn phòng Chính phủ ban hành văn bản số 238/TB-VPCP ngày 22/6/2023 thông báo kết luận của Phó Thủ tướng Chính phủ Trần Hồng Hà tại Hội nghị giao ban với các bộ, ngành về tháo gỡ những khó khăn, vướng mắc trong thực hiện Đề án 06. Phó Thủ tướng đã yêu cầu:
1.Bộ TTTT chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ Kế hoạch và Đầu tư (KH&ĐT) và các cơ quan liên quan nghiên cứu, đề xuất Chính phủ sửa đổi, bổ sung Nghị định số 73/2019/NĐ-CP ngày 05/9/2019 quy định quản lý đầu tư ứng dụng CNTT sử dụng nguồn vốn ngân sách nhà nước theo trình tự thủ tục rút gọn; trong đó, có cơ chế, chính sách mới về đầu tư, về thuê dịch vụ CNTT cho CĐS. Hoàn thành trong tháng 7/2023.
2. Bộ TTTT chủ trì, phối hợp với Bộ Tài chính, Bộ KH&ĐT thành lập Tổ công tác tháo gỡ khó khăn về đầu tư ứng dụng CNTT.
3. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ KH&ĐT, Bộ TT&TT nghiên cứu, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cho phép ban hành cơ chế tài chính mới về thuê dịch vụ CNTT.
4. Bộ Tài chính chủ trì, phối hợp với Bộ Tư pháp, Bộ Tài chính, Bộ TTTT nghiên cứu, đề xuất Chính phủ, Thủ tướng Chính phủ cho phép ban hành cơ chế, chính sách đầu tư cho CĐS vào hạ tầng, đường truyền, thiết bị, phần mềm và con người; nghiên cứu, báo cáo Thủ tướng Chính phủ phương án sửa đổi các quy định về lựa chọn nhà thầu cung cấp các sản phẩm CNTT có tính chất đặc thù (tài nguyên tri thức, sáng tạo, mới, khó xác định giá thầu, ít nhà cung cấp...), hoàn thành trong tháng 9/2023…./.
