Hội nghị tổng kết Ban chỉ đạo 138 và Ban chỉ đạo 389 - Ảnh: N.AN.
Tình hình tội phạm lừa đảo và phát tán tin nhắn rác tăng cao: Kịp thời xử lý vụ việc lừa đảo qua mạng và nguy cơ kích động bạo loạn
Theo Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, trong năm 2023, các hình thức sử dụng trái phép thông tin, bao gồm cả việc sử dụng phần mềm làm giả căn cước công dân để đăng ký SIM số lượng lớn và bán SIM đã đăng ký trước vẫn tiếp tục diễn ra. Một xu hướng nguy hiểm khác là tình trạng thu thập, đánh cắp, và sử dụng trái phép thông tin và dữ liệu cá nhân, đặc biệt là để lừa đảo chiếm đoạt SIM và tài khoản ngân hàng. Các hành động giả mạo, đe dọa, và lừa đảo thông qua điện thoại và tin nhắn giả mạo cơ quan chức năng cũng ngày càng phổ biến.
Điều đáng chú ý là sự gia tăng đột biến về việc phát tán thông tin xấu, tin giả mạo, và tin sai sự thật, đặc biệt là những thông điệp chống phá Đảng và Nhà nước, cũng như xâm phạm danh dự và nhân phẩm của cá nhân và tổ chức. Trong năm 2023, đã có nhiều vụ sử dụng thiết bị giả lập trạm thu phát sóng di động (BTS giả) để phát tán tin nhắn lừa đảo và vi phạm pháp luật, điều này đã được cơ quan chức năng xử lý.
Thứ trưởng Phương cảnh báo về mức độ nghiêm trọng của vấn đề, khi số lượng tin nhắn rác có thể lên đến 80,000-100,000 mỗi ngày, đưa ra nguy cơ lớn về việc sử dụng BTS giả để phát tán tin nhắn kích động bạo loạn và khủng bố. Trong năm 2023, Bộ Thông tin và Truyền thông đã hợp tác chặt chẽ với Bộ Công an để kịp thời bắt giữ và xử lý nghiêm minh 19 vụ việc sử dụng BTS giả phát tán tin nhắn lừa đảo và vi phạm pháp luật trên toàn quốc.
Ngoài ra, tình trạng kinh doanh hàng giả và hàng nhái trên các nền tảng mạng xã hội và trang thương mại điện tử vẫn còn phổ biến, gây khó khăn cho cơ quan chức năng trong việc xử lý. Thiếu tướng Đặng Hồng Đức, Chánh Văn phòng Bộ Công an, cũng đồng tình với Thứ trưởng Phương về tình trạng tội phạm sử dụng công nghệ cao để lừa đảo và đánh bạc qua không gian mạng với số tiền lớn, tạo nên những thách thức mới và nghiêm trọng cho cộng đồng an ninh mạng.
Đáng chú ý là tình trạng mua bán thông tin, tài khoản ngân hàng, dữ liệu cá nhân, tấn công mạng, phát tán mã độc, vi rút máy tính, phần mềm gián điệp, lấy cắp thông tin, dữ liệu cá nhân, chiếm đoạt tài khoản mạng xã hội để phạm tội, hoạt động tín dụng đen, vay tiền nhanh…
Thiếu tướng Đặng Hồng Đức, Chánh Văn phòng Bộ Công an.
Mua bán gian lận trên mạng ngày càng phức tạp
Ông Lê Thanh Hải - chánh văn phòng thường trực, ủy viên Ban chỉ đạo 389 quốc gia - cũng cho hay việc lợi dụng môi trường thương mại điện tử, trang mạng xã hội đang diễn ra. Các đối tượng triệt để lợi dụng sàn thương mại điện tử, trang mạng xã hội, ứng dụng bán hàng trực tuyến, dịch vụ bưu chính quốc tế, dịch vụ chuyển phát nhanh.
Mục tiêu là để buôn lậu, gian lận thương mại và hàng giả, vận chuyển, tàng trữ hàng cấm, hàng lậu, hàng không rõ nguồn gốc, hàng giả, hàng nhái, hàng vi phạm quyền sở hữu trí tuệ…
Theo ông Phương, cùng với việc tham mưu Chính phủ trình Quốc hội thông qua Luật Viễn thông (sửa đổi); Luật Giao dịch điện tử, toàn ngành triển khai 500 cuộc thanh tra, kiểm tra, rà soát, ngăn chặn tình trạng SIM có thông tin không chính xác, không chính chủ.
Trong đó, bộ đã chỉ đạo doanh nghiệp viễn thông triển khai kết nối cơ sở dữ liệu quốc gia về dân cư để rà soát, phát hiện xử lý thuê bao có thông tin không chính xác, đầy đủ theo quy định.
Theo ông Bùi Hoàng Phương, Thứ trưởng Bộ Thông tin và Truyền thông, vẫn còn tình trạng các đối tượng sử dụng phương tiện vận chuyển hàng lậu, hàng giả, hàng cấm được ngụy trang, mạo danh xe thư báo nhằm qua mặt cơ quan chức năng. Tuy vậy, chỉ có vài doanh nghiệp lớn mới có các hệ thống soi chiếu; đa số các doanh nghiệp kiểm đếm thủ công, rất khó phân biệt hàng giả và đặc biệt hàng cấm.
Do đó, ông Phương đề nghị Bộ Công Thương quan tâm hướng dẫn, cung cấp thông tin về dấu hiệu hàng giả, hàng lậu, hàng cấm để rà soát, phòng ngừa. Các bộ ngành liên quan cần dịch chuyển công tác quản lý lên môi trường số để xử lý, ngăn chặn các đối tượng vi phạm trong và ngoài nước, ở các nền tảng thương mại điện tử trên không gian mạng.
