Từ ngày 13-15/10, Bộ Khoa học và Công nghệ đăng cai tổ chức Hội nghị lần thứ 90 của Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (COSTI-90) cùng các hội nghị liên quan tại Furama Resort Đà Nẵng. Sự kiện dự kiến quy tụ khoảng 250 đại biểu là đại diện các cơ quan phụ trách khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo của các nước ASEAN, Ban Thư ký ASEAN, các đối tác, chuyên gia và nhà khoa học trong nước, quốc tế.
Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN là cơ chế hợp tác cấp quan chức cao cấp của ASEAN trong lĩnh vực khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo, có nhiệm vụ hỗ trợ Hội nghị Bộ trưởng Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (AMMSTI) triển khai các định hướng hợp tác khu vực. Việc Việt Nam đăng cai COSTI-90 diễn ra trong bối cảnh ASEAN bắt đầu thực hiện Kế hoạch hành động ASEAN về Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo giai đoạn 2026-2035 (APASTI 2026-2035).
 |
| Việt Nam đăng cai Hội nghị Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN lần thứ 90 và các hội nghị liên quan tại Đà Nẵng. (Ảnh: Bộ Khoa học và Công nghệ) |
Cụ thể hóa ưu tiên hợp tác khoa học, công nghệ ASEAN
COSTI-90 là dịp để các nước thành viên ASEAN rà soát tiến độ triển khai những nội dung hợp tác đã thống nhất, đồng thời xác định các nhiệm vụ trọng tâm phù hợp với yêu cầu phát triển khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo trong giai đoạn mới.
Chương trình gồm 7 cuộc họp chính thức, trong đó có các cuộc họp của 5 tiểu ban chuyên môn, Cuộc họp lần thứ 21 của Hội đồng tư vấn cho Ủy ban Khoa học, Công nghệ và Đổi mới sáng tạo ASEAN (BAC-21) và phiên toàn thể COSTI.
Đáng chú ý, đây là kỳ họp đầu tiên của 5 tiểu ban sau khi cơ cấu chuyên môn của COSTI được kiện toàn, tinh gọn từ 9 tiểu ban. Việc điều chỉnh hướng tới nâng cao hiệu quả phối hợp và triển khai các chương trình hợp tác.
Theo chương trình, ngày 13/10, 5 tiểu ban chuyên môn tổ chức họp đồng thời, tập trung vào các lĩnh vực: Hệ sinh thái khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo; Công nghệ chuyên sâu và mới nổi; Công nghệ sinh học và khoa học thực phẩm; Công nghệ vật liệu và năng lượng; Khoa học Trái đất, Đại dương và Vũ trụ.
Cuộc họp BAC-21 diễn ra vào sáng 14/10. Phiên toàn thể COSTI bắt đầu vào chiều cùng ngày và tiếp tục trong ngày 15/10. Theo chương trình dự kiến, Bộ trưởng Bộ Khoa học và Công nghệ Vũ Hải Quân sẽ tham dự, phát biểu chào mừng hội nghị vào chiều 14/10.
Tại các phiên làm việc, đại biểu dự kiến rà soát việc thực hiện các kết luận của AMMSTI và tiến độ triển khai APASTI 2026-2035; xem xét các sáng kiến, nhiệm vụ trọng tâm và ưu tiên hợp tác mới; cập nhật tình hình hợp tác với các đối tác đối thoại và tổ chức quốc tế.
Trên cơ sở báo cáo của các tiểu ban chuyên môn và Hội đồng tư vấn, COSTI sẽ thảo luận, thống nhất định hướng và các hoạt động triển khai trong thời gian tới. Qua đó, các nước thành viên có thêm cơ sở phối hợp nguồn lực, kết nối năng lực nghiên cứu và thúc đẩy ứng dụng kết quả khoa học, công nghệ vào thực tiễn.
Việt Nam hướng tới thúc đẩy triển khai APASTI 2026-2035 gắn với những kết quả cụ thể, có thể đo lường và ứng dụng. Các ưu tiên bao gồm tăng cường nghiên cứu chung, chia sẻ hạ tầng nghiên cứu, trao đổi nhà khoa học; đồng thời kết nối trường đại học, viện nghiên cứu, doanh nghiệp và nhà đầu tư nhằm phát triển hệ sinh thái đổi mới sáng tạo ASEAN. Định hướng này hướng tới đưa hợp tác khu vực đến gần hơn với nhu cầu thực tế của người dân, doanh nghiệp và cộng đồng nghiên cứu.
Thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới và kết nối các nhà khoa học
Bên cạnh chương trình nghị sự chính, COSTI-90 có các hoạt động chuyên đề nhằm mở rộng kết nối nghiên cứu, thúc đẩy ứng dụng công nghệ mới và tăng cường sự tham gia của phụ nữ trong lĩnh vực khoa học, công nghệ.
Một trong những điểm nhấn là Vòng chung kết và Lễ trao Giải thưởng Khoa học ASEAN-Hoa Kỳ dành cho phụ nữ năm 2026, dự kiến diễn ra vào chiều 14/10.
Với chủ đề “Trí tuệ nhân tạo thúc đẩy hệ thống y tế bao trùm và có khả năng chống chịu tại ASEAN”, giải thưởng tôn vinh những đóng góp của các nhà khoa học nữ trong ứng dụng trí tuệ nhân tạo vào lĩnh vực y tế. Bốn nhà khoa học nữ lọt vào vòng chung kết sẽ trình bày các công trình nghiên cứu và trả lời câu hỏi của Ban Giám khảo để lựa chọn người đạt giải ở hai hạng mục: nhà khoa học giữa sự nghiệp và nhà khoa học cao cấp.
Hoạt động này góp phần làm nổi bật vai trò của trí tuệ nhân tạo trong giải quyết các bài toán y tế, đồng thời tạo cơ hội giới thiệu những nghiên cứu do các nhà khoa học nữ thực hiện trong khu vực ASEAN.
Trong khuôn khổ hội nghị, sáng 14/10 dự kiến diễn ra Hội thảo về kết quả nghiên cứu khảo sát sinh học kỹ thuật trong ASEAN. Đây là hoạt động thuộc dự án do Bộ Ngoại giao, Khối Thịnh vượng chung và Phát triển Vương quốc Anh tài trợ, Đại học Putra Malaysia chủ trì thực hiện.
Hội thảo tập trung trao đổi về năng lực, cơ hội và nhu cầu hợp tác trong lĩnh vực sinh học kỹ thuật, đồng thời đóng góp ý kiến cho việc xây dựng tầm nhìn và dự thảo lộ trình sinh học kỹ thuật ASEAN.
Chiều 15/10, Bộ Khoa học và Công nghệ phối hợp với Viện Nghiên cứu UL (Hoa Kỳ) dự kiến tổ chức Hội thảo quốc tế “Phụ nữ đổi mới sáng tạo vì ASEAN: Kiến tạo tương lai thông qua khoa học và công nghệ”.
Hội thảo là diễn đàn kết nối các nhà khoa học nữ, chia sẻ kinh nghiệm nghiên cứu và đổi mới sáng tạo, đồng thời khuyến khích phụ nữ và thế hệ trẻ tham gia các lĩnh vực STEM. Qua đó, hoạt động góp phần thúc đẩy trao đổi tri thức, mở rộng mạng lưới hợp tác và phát huy nguồn nhân lực khoa học, công nghệ trong khu vực.
Việc đăng cai COSTI-90 thể hiện vai trò chủ động của Việt Nam trong hợp tác ASEAN về khoa học, công nghệ và đổi mới sáng tạo. Đây cũng là cơ hội để Việt Nam tăng cường kết nối hệ sinh thái khoa học, công nghệ trong nước với các đối tác khu vực và quốc tế.
Thông qua các phiên họp chuyên môn, phiên toàn thể và hoạt động bên lề, hội nghị tạo điều kiện mở rộng cơ hội hợp tác nghiên cứu, trao đổi chuyên gia, chia sẻ hạ tầng và huy động nguồn lực phục vụ phát triển. Những nội dung được thảo luận góp phần cụ thể hóa các ưu tiên hợp tác của ASEAN trong giai đoạn 2026-2035, đồng thời giới thiệu hình ảnh đất nước, con người Việt Nam và thành phố Đà Nẵng tới bạn bè quốc tế.
