PV: Là một người gắn bó với rừng, theo ông Đồng Sơn-Kỳ Thượng có những vẻ đẹp gì?
Ông Lê Ngọc Huy: Khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng thuộc địa giới hành chính thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh bao gồm 5 xã: Đồng Sơn, Đồng Lâm, Kỳ Thượng, Vũ Oai và Hoà Bình: Được giao quản lý 15.593,8ha. Khu Bảo tồn thiên nhiên còn gọi là khu dự trữ tự nhiên hoặc khu bảo toàn loài, sinh cảnh, là vùng đất tự nhiên được thành lập nhằm mục đích đảm bảo diễn thế tự nhiên, giá trị đa dạng sinh học cao, có giá trị cao về khoa học, giáo dục, du lịch, có các loài động thực vật đặc hữu hoặc là nơi cư trú, ẩn náu, kiếm ăn của các loài động vật hoang dã quý hiếm,có hệ sinh thái đặc trưng.
Khu bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn - Kỳ Thượng thuộc địa giới hành chính thành phố Hạ Long, tỉnh Quảng Ninh.
Khu Bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn-Kỳ Thượng còn là nơi gìn giữ minh chứng lịch sử nét đẹp văn hóa như khu vực núi Thiên sơn, núi Man nơi dựng trạm ra rada giám sát thời chiến tranh chống Mỹ. Cũng là nơi phục vụ nghiên cứu, học tập về đa dạng sinh học và bảo tồn loài của các đoàn học sinh sinh viên trong và ngoài nước.
PV: Theo ông Đồng Sơn-Kỳ Thượng đẹp nhất vào thời điểm nào?
Ông Lê Ngọc Huy: Khu Bảo tồn thiên nhiên vào mỗi mùa đều có những nét đẹp riêng nhưng đẹp nhất vẫn vào 2 mùa xuân và hè. Vào mùa xuân là mùa đơm hoa kết trái của muôn vàn loài cây như: hoa mai, hoa chuông cùng rất nhiều loài thực vật khác....Đến mùa hè với không khí trong lành của rừng núi nét đẹp hoa sơ của rừng tự nhiên, thích hợp du lịch, nghỉ dưỡng; trong những ngày mưa nhỏ có thể ngắm được biển mây tại khu vực đèo dài, khu vực Kỳ Thượng.
PV: Thuộc thành phố di sản, lại nổi tiếng với Vịnh Hạ Long, Đồng Sơn-Kỳ Thượng có những thuận lợi và khó khăn gì, thưa ông?
Ông Lê Ngọc Huy: Sau khi sát nhập vào thành phố Hạ Long, thuộc thành phố di sản. Ban quản lý Khu Bảo tồn thiên nhiên nhận được sự quan tâm của các cấp các ngành hơn, có nhiều đoàn đến thăm quan khảo sát, nhiều đoàn báo chí, các đoàn nghiên cứu trong và ngoài nước. Đặc biệt là tỉnh Quảng Ninh đã quan tâm và phê duyệt Phương án quản lý rừng bền vững Khu Bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn-Kỳ Thượng.
Ngoài những thuận lợi trên, việc mở rộng không gian của thành phố Hạ Long cũng luôn tiềm ẩn nguy cơ phá rừng để lấn, chiếm đất; theo định hướng phát triển kinh tế xã hội của Tỉnh, trong đó có định hướng phát triển khu bảo tồn gắn kết với di sản thiên nhiên thế giới Vịnh Hạ Long và vùng phụ cận, tuy nhiên nguồn lực của Ban vẫn còn thiếu, yếu để triển khai phát triển khu bảo tồn theo đúng định hướng; nhiều tuyến đường giao thông được đầu tư nâng cấp nên cũng tiềm ẩn nguy cơ ảnh hưởng đến rừng đặc dụng.
Để phát triển khu bảo tồn theo đúng định hướng, xứng với vị thế của thành phố Di sản, cần sự quan tâm hơn nữa của các cấp, các ngành trong công tác bảo tồn, phát triển rừng, đặc biệt là rừng đặc dụng.
PV: Đồng Sơn-Kỳ Thượng đang bảo tồn được những nét văn hóa gì?
Ông Lê Ngọc Huy: Sau khi được thành lập vào năm 2003 đến nay, Khu Bảo tồn thiên nhiên Đồng Sơn-Kỳ Thượng đã gìn giữ được nguyên trạng diện tích rừng được giao. Trên địa bàn quản lý không xuất hiện tình trạng mất đất mất rừng, xâm lấm rừng, cháy rừng nghiêm trọng nào. Qua gần 20 năm bảo vệ rừng đặc dụng đã có những chuyển biến rõ rệt. Đó là sự tăng trưởng về rừng, đa dạng hơn về mặt sinh học.
Diện tích rừng trung bình và rừng giàu tăng dần theo các năm, các loài cây gỗ quý như lim, đinh, sến, táu, dổi, vàng tâm,... và cây thuốc có giá trị trong rừng đã phục hồi và phát triển mạnh; đa dạng về mặt du lịch sinh học thu hút đoàn học sinh về học tập, đoàn nghiên cứu cả trong và ngoài nước.
Khu bảo tồn thuộc thành phố Hạ Long nhưng diện tích quản lý nằm trên các xã vùng sâu, vùng xa, vùng đồng bào dân tộc thiểu số. Ban quản lý luôn giữ được tình đồng bào gắn kết giữa chính quyền địa phương xã, người dân địa phương. Chúng tôi cũng tham gia vào nhiều phong trào của xã, hưởng ứng văn hóa nét đẹp các vùng đồng bào dân tộc thiểu số (Lễ Cấp sắc của người Dao tại các xã Kỳ Thượng, Đồng Lâm, Đồng Sơn).
PV: Làm thế nào để cân bằng giữa bảo tồn và phát triển ở Đồng Sơn-Kỳ Thượng?
Ông Lê Ngọc Huy: Để phù hợp với nhiệm vụ trong tình hình mới ngoài việc bảo vệ nguyên trạng diện tích rừng được giao, Ban quản lý đã đầu tư nghiên cứu về phát triển du lịch sinh thái và nghiên cứu thêm đề tài, dự án phát triển Khu bảo tồn. Chúng tôi nhận thấy cần phát triển du lịch sinh thái bền vững song song với công tác bảo tồn tài nguyên rừng; phát triển, cung cấp các hoạt động du lịch phù hợp với nhu cầu, thị hiếu của khách du lịch và người dân bản địa. Tuy nhiên, công tác bảo tồn, tôn tạo các nguồn tài nguyên nhằm phát triển hoạt động du lịch trong tương lai vẫn phải duy trì.
Để phù hợp với nhiệm vụ đó trong thời gian sắp tới Ban quản lý đầu tư nhiều hơn về cơ sở vật chất, phát triển về trình độ chuyên môn của cán bộ công chức viên chức trong Khu bảo tồn như cử cán bộ đi học tập nâng cao kiến thức về phát triển dụ lịch sinh thái, đề tài dự án; tạo đội ngũ cán bộ trong Ban quản lý chuyên sâu về nghiên cứu đề tài dự án phát triển khu bảo tồn, phát triển du lịch sinh thái, du lịch bền vững; tham quan, học hỏi những nơi đã thành công phát triển du lịch sinh thái trong rừng tự nhiên... Ngoài ra, chúng tôi cũng cho rằng, để bảo tồn, phát triển hài hòa Khu Bảo tồn Đồng Sơn-Kỳ Thượng còn cần sự phối hợp chặt chẽ, nhịp nhàng giữa các cấp, các ngành.
PV: Trân trọng cảm ơn ông!
